28 Ekim 2026 gecesi Santa Monica Dağları Ulusal Rekreasyon Alanı'ndaki gece kameralarından biri, henüz tamamlanmamış Wallis Annenberg Yaban Geçidi üzerinde dört ayaklı bir silüet gördü. Kayıt, çakalın on şeritli ABD 101 otoyolunu köprü üzerinden geçtiğini gösteriyor; birkaç gün sonra ikinci bir çakal da aynı güzergâhı kullandı.1 Resmî açılış aralık ayına planlanmış olsa da tesis, yapım sürecinde bile trafiğin altından yürümeyi deneyen ilk kullanıcıları verdi.

Rakamlarla
114 milyon dolar
Wallis Annenberg Yaban Geçidi projesinin bütçesi; ikinci köprü ve 13 dönümlük habitat restorasyonu dahil.Nautilus / proje duyuruları, 2026
64 metre
Köprünün uzunluğu (yaklaşık 210 fit); genişlik 53 metreye (174 fit) çıkıyor.Nautilus, 13 Kasım 2026
12+
2002'den bu yana 101 otoyolunda öldürülen dağ aslanı sayısı (en az).Nautilus; NPS izleme verisi
28 Ekim 2026
Kamera kaydına geçen ilk çakal geçişi tarihi.NPS / Nautilus

Kuzeydeki tepe ile güneydeki sıra

Proje, kuzeydeki Simi Tepeleri ile güneydeki Santa Monica Dağları'nı birbirine bağlamak için tasarlandı. Yıllarca 101, bu iki parçayı birbirinden ayıran beton duvar gibi durdu; ayı, geyik, tilki, çakal ve özellikle dağ aslanı gibi büyük memeliler karayolunda ölüm riskiyle karşılaştı. NPS biyoloğu Seth Riley, geçidin yalnızca "hayvan kullanıyor mu" sorusundan büyük bir ekosistem sorusuna işaret ettiğini söylüyor: otoyol on yıllar boyunca bölünmüş habitatı yeniden birleştirebilecek mi; bunun yanıtı yıllar sürecek izlemeyle gelecek.1

Kaliforniya'da bir çakalın profil görüntüsü
Kaliforniya kıyısındaki çakallar, Los Angeles çevresinde yolların ve yerleşimlerin kenarında yıllardır görülüyor; geçit onlar için yeni bir tabela değil, kısaltılmış bir rota. Fotoğraf: Wikimedia Commons (Arastradero çakalı, CC BY 2.0).

P-22'nin gölgesi

Köprünün kamuoyundaki itici gücü büyük ölçüde P-22 adlı dağ aslanından geldi. Hollywood Tepeleri'nde yaşarken çekilen fotoğrafları, şehir içinde yaban hayatının nasıl sıkıştığını gösterdi; aslan 2022'de sağlık sorunları nedeniyle uyutuldu. O tarihten sonra Los Angeles, büyük memelilerin iki otoyol arasında kalmasını azaltacak yapıları gündeme aldı. 101 üzerindeki bu köprü, projenin en görünür parçası; 114 milyon dolarlık bütçeyle inşa ediliyor ve plana göre ikinci bir köprü ile 13 dönümlük habitat onarımı da ekleniyor.2

2002'den beri izlemede en az on iki dağ aslanının 101'de araç çarpmasıyla öldüğü kayıtlarda. GPS takipçili bazı bireyler otoyola yaklaşıp yolu geçmeden geri döndü; bu davranış, izole kalan popülasyonda üreme sorunlarına ve fiziksel kusurlara yol açtığı için bilim insanlarının radarındaydı.1

Bilim yazıları e-postana gelsin mi?
Haftada bir, böyle yazıları tek e-postada gönderiyoruz. Reklam yok, istediğin an tek tıkla ayrılırsın.

Çakal neden önde?

Dağ aslanı için tasarlanan köprüye ilk gelenin çakal olması şaşırtıcı değil. Çakal, Kuzey Amerika'da en yaygın ve en uyumlu büyük yırtıcı memelerden biri; Los Angeles banliyölerinde düzenli görülüyor, av sahaları bazen birkaç kilometreyle sınırlı kalıyor. Köprü, iki mahalle arasında yürünebilir bir koridor açtığı anda bu tür için rota hazır. Dağ aslanı daha temkinli, daha geniş alan istiyor; onun geçişi muhtemelen haftalar veya aylar sonra görünecek.

Wallis Annenberg geçidinin uzunluk, genişlik ve ek habitat rakamları
Köprünün ölçüleri ve planlanan ek habitat; rakamlar proje duyurularından. Grafik: kafa1milyon.com

Benzer yapılarda bilim insanları genelde sıçan benzeri kemirgenlerle başlayan kullanımı, ardından orta boy memelileri ve en son büyük yırtıcıları görür. Colorado ve Alberta'daki otoyol üstü geçitlerinde de ilk yıllarda küçük türler baskındı; dağ aslanı gibi geniş alanlı türler ancak çevrede yeterli örtü ve sessizlik oluşunca düzenli geçmeye başladı.3 Los Angeles geçidinde tünel yerine geniş, toprak kaplı köprü tercih edilmesi de bu sırayı hızlandırabilir: hayvanlar açık gökyüzünü ve bitki örtüsünü görüyor, karanlık boruya girme ihtimali düşük kalıyor.

Köprünün üzeri ve çevresi, porsuk, tilki ve kuşlar için de yiyecek ve saklanma alanı sunacak şekilde dikilecek; proje metinleri bunu boş bir beton kolu değil, mini habitat şeridi olarak tarif ediyor. Henüz ağaçlar filizlenmeden çakalın gelmesi, yapının yönünü tayin ettiğini ama ekosistemin tamamlanmadığını birlikte gösteriyor.

İzleme henüz başladı

NPS ve yerel ortaklar gece kameraları, GPS yaka birimleri ve yol ölümü kayıtlarını birlikte tutuyor. Seth Riley'ın Santa Monica Mountains ekibi 2026'dan itibaren on yıllık izleme planına geçti: kuzey ve güney popülasyonları arasında gen akışı ve eşleşme davranışı yeniden kuruluyor mu, bu sorunun yanıtı 28 Ekim'deki tek çakal kaydından çıkmaz. Her yeni tür kaydı trafik hızı, aydınlatma ve çevredeki inşaat gürültüsüyle birlikte okunacak; geçit tek başına yetmez, iki yaka arasındaki koridorun yaşanabilir kalması da şart.

Aralık 2026'daki resmî açılıştan sonra proje ekibi tilki, porsuk, geyik, kuzgun ve dağ aslanını da bekliyor. 28 Ekim kaydı şimdilik tek satırlık bir kanıt: tabela koymadan, çakal yolu buldu. On şeritli 101'in üzerinde 114 milyon dolarlık köprü, en azından ilk gece görüntüsünde işe yaradı.

Dipnotlar ve Kaynaklar

  1. Nautilus, David Nield (13 Kasım 2026): "Trail Cameras Show Coyotes Using the World's Largest Wildlife Crossing"; 28 Ekim ve takip eden günlerdeki çakal geçişleri, köprü ölçüleri, 2002'den beri en az on iki dağ aslanı ölümü, Seth Riley (Santa Monica Mountains NRA) açıklaması. ↩ ↩
  2. Wallis Annenberg Wildlife Crossing resmi proje bilgileri; ABD 101 üzerinde Simi Tepeleri ile Santa Monica Dağları bağlantısı, bütçe ve ikinci köprü + habitat restorasyonu planı. P-22 (Hollywood dağ aslanı) koruma hikâyesinin kamuoyu motivasyonu. ↩ ↩
  3. Kanada Alpleri ve Colorado'daki otoyol üstü yaban geçitlerinde tür kullanım sırasına dair genel koridor literatürü; küçük memelilerin erken adaptasyonu, büyük yırtıcıların gecikmeli kullanımı. ↩ ↩

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, sağlık veya hukuk tavsiyesi değildir.

Kategoriler ve Etiketler
Bilim yaban hayatı çakal Los Angeles otoyol dağ aslanı ekokoridor
Bu yazıyı paylaş
kafa1milyon

kafa1milyon

Meraklı bir kafa. Bilimsel makaleleri, arşiv belgelerini ve saha notlarını okuyup gündelik dile çeviriyor; bilinmeyeni bilinmiyor diye yazmaktan çekinmiyor.