2 Kasım 1999'da Kanada Tabipler Birliği'nin dergisi CMAJ, Edmontonlu iki aile hekimini anlatan kısa bir haber yayımladı.1 Greg Zeschuk ile Ray Muzyka o yıl 65 kişilik bir oyun şirketini yönetiyordu. Şirketin bir yıl önce çıkardığı Baldur's Gate, derginin aktardığına göre dünyada en çok satan ikinci bilgisayar oyunu olmuştu. Muzyka hâlâ kırsal hastanelerin acil servislerinde nöbet tutuyordu ve dergiye şunu söyledi: "Video oyunlarıyla tıp yer değiştirdi. Biri eskiden hobiydi, öbürü işti."
Şirketin adı BioWare'di. Üç kurucusu da 1992'de Alberta Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olmuştu.4
- Üç genç hekimin tıp yazılımından oyuna geçme kararını bir öğle yemeğinde nasıl verdiği anlatılıyor.
- İki kurucunun yıllarca hafta içi stüdyoyu yönetip hafta sonu acil serviste nöbet tuttuğu dönemin ayrıntıları var.
- Şirketin Electronic Arts'a hangi rakamlarla satıldığı, alıcının kendi bülteninden veriliyor.
- Hekimlik alışkanlığının ertelenen bir oyun kararına nasıl yansıdığını stüdyonun genel müdürü anlatıyor.
Sindirim sistemi simülatöründen oyuna
Muzyka ile Zeschuk aile hekimliği ihtisasını yaparken fakülte için tıp eğitimi yazılımı programlamaya başladı. Grubun çizeri, aynı sınıftan Augustine Yip'ti.2 İlk ürünleri kanın asit-baz dengesini öğreten bir fizyoloji simülatörüydü. Muzyka'nın anlattığına göre program üniversiteye satıldı ve birinci sınıf tıp öğrencileri onu on yıl boyunca kullandı.3 İkinci ürün 1995'te tamamlanan bir gastroenteroloji hasta simülatörüydü. Mide ve bağırsak hastalıklarında tanı koymayı sanal hasta üzerinde çalıştıran bu CD-ROM'u ilaç şirketi Janssen-Ortho Kanada'daki aile hekimlerine dağıttı.3
Para gelmedi. Muzyka bunu bir öğle yemeğinde fark ettiklerini söylüyor: konuştukları alıcılar tıp yazılımı istiyordu ama hiçbirinin bunu ödeyecek bütçesi yoktu. Oyun yapma kararını aynı yemekte verdiler. Birikimlerini koydular, bankalardaki kredi limitlerini sonuna kadar kullandılar ve oyun yapacak programcılarla çizerleri işe aldılar.3 BioWare 1 Şubat 1995'te Zeschuk'un bodrum katındaki küçük bir odada şirket olarak kuruldu.2 Alberta Üniversitesi'nin mezun dergisi New Trail'e göre kurucuların her biri şirkete 100 bin dolardan fazla koydu.4
Muzyka 2011'de USA Today'e adın bir kelime oyunu olduğunu söyledi: tıp doktorları insanlar için yazılım ve oyun yapıyordu.5
Hafta içi stüdyo, hafta sonu acil servis
Yip şirket kurulduktan yaklaşık bir buçuk yıl sonra, ilk oyun Shattered Steel 1996'da çıktıktan kısa süre sonra tam zamanlı hekimliğe döndü.57 Öbür ikisi tıbbı hemen bırakmadı. Muzyka kuzey Alberta'daki küçük kasaba hastanelerinde, yerel hekim izne çıktığında yerine bakan geçici hekim olarak çoğunlukla hafta sonları acil servise girdi. Bunun bir sebebi de paraydı. Kurucular ilk beş yıl şirketten maaş almadı; Muzyka ev kredisinin taksitlerini ve kredi kartı borçlarının asgari ödemelerini nöbet ücretleriyle ödüyordu.3
Zeschuk beş yıl bir muayenehanede aile hekimliği yaptı ve Mayıs 1999'da bıraktı. CMAJ haberi yazıldığında Edmonton'daki Glenrose Rehabilitasyon Hastanesi'nde gece nöbetleri tutuyordu.1 Muzyka hekimliği 2001'de, Western Ontario Üniversitesi'nde işletme yüksek lisansı yaparken tamamen bıraktı. Tıp lisansını 2014'te hâlâ yeniliyordu.4
Muzyka ihtisas yıllarını şirket kurmanın provası gibi anlatıyor. "Haftada 100 saat çalışmaya alışkındık," diyor. Nöbetten önce ve sonra Zeschuk'un bodrumuna inip yazılım üzerinde çalışıyorlardı. Taşındıkları ilk ofisin elektrik tesisatı o kadar bozuktu ki bilgisayarları her sabah belli bir sırayla açıyorlardı.4
- 1 Şubat 1995
- BioWare'in Zeschuk'un bodrum katındaki bir odada şirket olarak kurulduğu gün.BioWare, "About"
- 65 çalışan
- Baldur's Gate'ten bir yıl sonra, 1999'da Edmonton ofisindeki kadro.Cairney, CMAJ, 1999
- 800 kişi
- BioWare ile Pandemic Studios'un 2007'de dört stüdyoda çalıştırdığı toplam kişi.Electronic Arts basın bülteni, 11 Ekim 2007
- 620 milyon dolar
- EA'nın iki stüdyonun sahibi VG Holding'in hissedarlarına ödemeyi kabul ettiği en yüksek nakit tutar.Electronic Arts basın bülteni, 11 Ekim 2007
Bodrumdan Electronic Arts'a
Shattered Steel dev robotların dövüştüğü bir aksiyon oyunuydu. Zeschuk 2009'da ona da bir hikâye eklemeye çalıştıklarını, ama bunun sonradan iliştirilmiş durduğunu söyledi.6 İki kurucunun çocukluktan beri en sevdiği tür rol yapma oyunuydu ve ikinci büyük proje bu türde oldu: Baldur's Gate 1998'de çıktı. CBC'nin aktardığına göre o sırada 60'ı aşan ekipte daha önce bir oyunu baştan sona bitirmiş tek kişi yoktu.7
Arkasından Neverwinter Nights geldi. LucasArts'ın siparişiyle yapılan Star Wars: Knights of the Old Republic 2003'te Oyun Geliştiricileri Seçim Ödülleri'nde yılın oyunu seçildi.4 BioWare 2005'te Kaliforniyalı Pandemic Studios ile birleşti; iki stüdyoyu Elevation Partners adlı özel sermaye şirketi satın aldı. Electronic Arts 11 Ekim 2007'de bu ortaklığın sahibi VG Holding'i almak için anlaşma imzaladı. Bültene göre EA hissedarlara 620 milyon dolara kadar nakit ödeyecek, çalışanlara 155 milyon dolara kadar hisse verecek ve satış kapanana kadar şirkete 35 milyon dolara kadar borç verecekti.8 Basında anlaşma 860 milyon dolarlık satış diye geçti. Aynı bültende BioWare'in o yılki büyük oyunu Mass Effect'in Kasım 2007'de Microsoft tarafından yayımlanacağı yazıyordu.
Acil servisten kalan soğukkanlılık
Kurucular tıptan şirkete taşıdıkları şeyi çoğunlukla ekip çalışması diye anlattı. Muzyka 2011'de hekimliğin hemşire, fizyoterapist ve başka hekimlerle birlikte çalışmayı öğrettiğini, bunun oyun ekibinde de çok karşılığı olduğunu söyledi. Ona göre tıptaki alçakgönüllülük de işe yarıyordu: hiçbir şeyi olmuş saymamak.9
En somut örneği BioWare'in Edmonton stüdyosunun genel müdürü Aaryn Flynn anlatıyor. Flynn, Mass Effect 3'ün Aralık 2011'deki çıkışının birkaç ay ertelenmesi gerektiğini Muzyka'ya söylemek zorunda kaldı ve bunu kariyerindeki en kötü haber diye hatırlıyor. "Kalite yerinde değil, Ray. Çok fazla hata, yapılacak çok iş var," dedi. Muzyka her seçeneğe bakılıp bakılmadığını sordu. Bakılmıştı. Bir gece düşünmeyi önerdi ve plan ertesi gün kararlaştırıldı. Flynn bu sakinliği hekimliğe bağlıyor: acil serviste insan bedeniyle uğraşmış biri için bir oyunun gecikmesi ölüm kalım meselesi sayılmıyordu.4
İkisi aynı gün ayrıldı
Muzyka ve Zeschuk 18 Eylül 2012'de BioWare'in blogunda birer veda yazısı yayımladı.1011 Zeschuk şirkete, oyunlara ve yeni bir şey yaratma uğraşına karşı eski tutkusunu kaybettiğini yazdı. Sıradaki işi, zanaat birası üreticileriyle söyleşiler yaptığı The Beer Diaries adlı internet dizisiydi. Ardından Alberta Küçük Bira Üreticileri Derneği'nin ilk icra direktörü oldu ve Edmonton'da Blind Enthusiasm adlı bira imalathanesini kurdu.12 Muzyka ise sosyal amaçlı girişimlere yatırım yapan Threshold Impact şirketini eşiyle birlikte kurdu.4
İkili Mart 2013'te Oyun Geliştiricileri Seçim Ödülleri'nde yaşam boyu başarı ödülünü birlikte aldı. New Trail'in sayımına göre o tarihte BioWare, 1995'teki bodrum odasından çıkıp üç ülkede sekiz şehre yayılmış bir stüdyo ağına dönüşmüştü.
Dipnotlar ve Kaynaklar
- Cairney, R. (1999). "Medicine now a fun hobby for Edmonton's game boys". CMAJ 161(9): 1216, 2 Kasım 1999. cmaj.ca/content/161/9/1216 ↩
- BioWare. "About", şirketin kuruluş tarihçesi. bioware.com/about ↩
- Edmonton Global. "Interview: Ray Muzyka, Co-Founder of BioWare". edmontonglobal.ca ↩
- Mouallem, O. (2014). "Ray Muzyka's Next Chapter". New Trail, Alberta Üniversitesi mezun dergisi, 12 Mayıs 2014. ualberta.ca/newtrail ↩
- USA Today (2011). "Canadian doctors operate on BioWare video games", Muzyka ve Zeschuk ile söyleşi, 7 Mart 2011. usatoday30.usatoday.com ↩
- Woleslagle, J. (2009). "The Cause of Mass Effect: An Interview with the BioWare Founders". Ten Ton Hammer, 22 Aralık 2009. tentonhammer.com ↩
- CBC Arts. "How three Edmonton doctors turned their medical software company BioWare into a gaming powerhouse". cbc.ca/arts ↩
- Electronic Arts (2007). "EA To Acquire BioWare Corp. and Pandemic Studios", basın bülteni, 11 Ekim 2007; ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) 8-K bildirimi, Ek 99.1. sec.gov ↩
- Train2Game (2011). "Interview: Bioware co-founders Dr. Ray Muzyka & Dr. Greg Zeschuk", 24 Kasım 2011. train2game-news.co.uk ↩
- Muzyka, R. (2012). "From Ray Muzyka". BioWare Blog, 18 Eylül 2012. blog.bioware.com ↩
- Zeschuk, G. (2012). "From Greg Zeschuk". BioWare Blog, 18 Eylül 2012. blog.bioware.com ↩
- Kanada Genel Valiliği. "Dr. Gregory Zeschuk, C.M.", Kanada Nişanı kaydı. gg.ca ↩
Kapak: Ray Muzyka (solda) ve Greg Zeschuk, 2013 Oyun Geliştiricileri Seçim Ödülleri'nde yaşam boyu başarı ödülünü alırken. Fotoğraf: Official GDC, CC BY 2.0, Wikimedia Commons.
kafa1milyon
Meraklı bir kafa. Bilimsel makaleleri, arşiv belgelerini ve saha notlarını okuyup gündelik dile çeviriyor; bilinmeyeni bilinmiyor diye yazmaktan çekinmiyor.
