7 Ağustos 1928, saat 14.30. Amsterdam'ın batısında, Sloten'deki Ringvaart kanalında tek kişilik kürek, yani skif çeyrek finalinin dördüncü yarışı başladı. Suda iki tekne vardı: Avustralyalı Henry Robert "Bobby" Pearce ve Fransız Vincent Seurin.1
Yarışın ortasında Pearce açık ara öndeyken kıyıdan bağırışlar yükseldi. Seyirciler hararetle onun kulvarını, teknesinin önündeki suyu gösteriyordu. Pearce omzunun üstünden baktı ve bir ördeğin, arkasına dizilmiş yavrularıyla kanalı ağır ağır karşıdan karşıya geçtiğini gördü. Küreklerini suya yaslayıp bekledi.2 Ördekler geçip gidene kadar Seurin beş boy öne geçmişti.3
- Ördekler için duran kürekçinin o yarışı kaç saniye farkla bitirdiği.
- Pearce'ın yıllar sonra o anı neden hiç komik bulmadığını anlatışı.
- Bir olimpiyat şampiyonunun mesleği yüzünden hangi yarışa alınmadığı.
- Bir viski şirketindeki işin ona kapalı kapıyı nasıl açtığı.
Sırtı dönük kürekçi, önündeki ördekler
Skifte kürekçi gidiş yönüne sırtını dönerek oturur. Önünü görmek için başını çevirmesi gerekir, bu yüzden Pearce uyarıyı kıyıdan aldı. Kendi anlatımı, Hollandalı spor yazarı Ron Paauw'un 2008'de Amsterdam 1928 Olimpiyatları üzerine yazdığı kitapta Hollandacaya çevrilmiş bir söyleşiden aktarılıyor. Pearce, seyircilerin kendi arkasında kalan bir noktayı işaret ettiğini, dönüp baktığında bütün bir ördek ailesinin sıra halinde kanalın bir yakasından öbürüne yüzdüğünü anlatıyor. Sonradan bakınca olayı komik bulduğunu ama o gün hiç öyle gelmediğini de ekliyor: küreklerine yaslanıp kulvarın boşalmasını beklemek zorunda kalmış, bu arada rakibi kaçıp gitmiş.2
Amsterdam'ın bugünkü kürek parkuru Bosbaan o yıl henüz yoktu. Yarışlar şehrin batısından geçen Ringvaart kanalında yapılıyordu ve her yarışta yalnızca iki tekne kürek çekiyordu.21
Kıyıdakilerin çoğu çocuktu. Avustralya Spor Onur Listesi'nin biyografisine göre bir Hollanda gazetesi, Pearce'ın o gün Amsterdam çocuklarının gönlünü kazandığını yazdı.4 Paauw da onun kanal boyunca tezahürat yapan çocuklara iri elleriyle el salladığını aktarıyor.2
Durduğu yarış, turun en hızlısı
Seurin'in beş boyluk avantajı bitişe kadar dayanmadı. Olympedia'daki resmi sonuçlara göre Pearce 2.000 metreyi 7 dakika 42,8 saniyede tamamladı, Seurin 8:11,8'de geldi. Fark 29 saniyeydi. O gün dört çeyrek final yarışı yapıldı; öteki üçünün galipleri 7:52,2 ile 8:05,6 arasında dereceler aldı. Ördekleri bekleyen Pearce, çeyrek finalin en iyi derecesini yaptı.1
Anlatılar arasında küçük bir pürüz var. Paauw'un aktarımında Pearce'ın yarışı bir boy farkla kazandığı yazıyor, resmi süreler ise yarım dakikaya yakın bir fark gösteriyor. Pearce'ın oğlu da sonradan babasının durmayı göze alacak kadar emin olduğunu söylemiş. Ona göre yarış gerçekten çekişmeli olsaydı Pearce ördeklerin arasından geçip giderdi.2
Sonraki iki yarış daha çekişmeli geçti. 8 Ağustos'taki yarı finalde İngiliz David Collet'yi 7:01,8 ile geçti; Olympedia bu dereceyi olimpiyat rekoru olarak kaydediyor. 10 Ağustos'taki finalde Amerikalı Ken Myers'ı 9,8 saniye geride bıraktı ve tek kişilik kürekte olimpiyat altını kazanan ilk Avustralyalı oldu.15
Marangoz olduğu için alınmadığı yarış
Pearce, Amsterdam'a gelmeden önce İngiltere'de Henley Kraliyet Regattası'nın tek kişilik yarışı Diamond Sculls'a katılmak istemişti. Başvurusu reddedildi.3 Henley'nin 1879'da yazdığı amatör tanımı, zanaatı ya da ücretli işi gereği "makinist, zanaatkâr ya da işçi olan veya olmuş" herkesi yarıştan men ediyordu. Pearce okulu erken bırakıp marangoz olmuştu. Aynı madde 1920'de, gençliğinde duvarcılık yapmış Amerikalı kürekçi John B. Kelly'yi de Henley'nin dışında bırakmıştı.6
Sonra Büyük Buhran geldi. 1930'da olimpiyat şampiyonu, Sidney Showground'da yerdeki kâğıt artıklarını toplayarak karnını doyuruyordu.45 Aynı yıl Kanada'nın Hamilton kentinde yapılan ilk Britanya İmparatorluk Oyunları'nda tek kişilik kürekte birinci oldu ve İskoç viski üreticisi Lord Dewar'ın dikkatini çekti. Dewar ona Kanada'da satış temsilciliği önerdi, Pearce Hamilton'a yerleşti.
Dewar 1931'de onu Henley'e yeniden aday gösterdi. Bu kez meslek hanesinde viski satıcısı yazıyordu ve kurul başvuruyu kabul etti. Pearce Diamond Sculls finalini altı boy farkla kazandı.34
Long Beach, Toronto ve 1937
Kanada'da yaşamasına rağmen 1932 Los Angeles Olimpiyatları'na yine Avustralya adına katıldı. Long Beach'teki finalde Amerikalı Bill Miller'ı 7:44,4'lük dereceyle saniyenin onda sekizi farkla geçti.7 Böylece tek kişilik kürekte iki olimpiyat altını kazanan ilk sporcu oldu.3 Ertesi yıl profesyonelliğe geçti. Toronto'da İngiliz Ted Phelps'i yenip dünya şampiyonu oldu, unvanı 1934 ve 1938'de korudu.74
Henley'deki el emeği maddesi bir başka Avustralya krizinden sonra kalktı. 1936'da Berlin Olimpiyatları'na hazırlanan Avustralya sekizlisi, tayfası polislerden oluştuğu için el işçisi sayılıp Grand Challenge Cup'a alınmadı. İngiliz Amatör Kürek Birliği 9 Haziran 1937'de maddeyi kurallarından çıkardı, Henley ertesi gün aynı kararı aldı.6
Pearce 20 Mayıs 1976'da Toronto'da öldü. Avustralya Spor Onur Listesi onu 10 Aralık 1985'te, İkinci Dünya Savaşı öncesinin profesyonel ya da amatör en iyi kürekçisi olarak listesine aldı.4
Dipnotlar ve Kaynaklar
- Olympedia, “Single Sculls, Men, 1928 Summer Olympics”, Ringvaart, Sloten, 2-10 Ağustos 1928; tur tur resmi dereceler. olympedia.org ↩
- Roeien.nl, “Amsterdam 1928”; R. Paauw (2008), Amsterdam 1928 Olimpiyatları üzerine kitabındaki Pearce söyleşisi ve Pearce'ın oğlunun yorumu aktarılarak. roeien.nl ↩
- H. Gordon, “Henry Pearce”, Avustralya Olimpiyat Komitesi olimpiyatçı biyografisi. olympics.com.au ↩
- Sport Australia Hall of Fame, “Bobby Pearce” (listeye alınış: 10 Aralık 1985). sahof.org.au ↩
- Australian National Maritime Museum, “Bobby Pearce in a single scull”, nesne no. ANMS1288[021], Milton Kent fotoğrafı ve müze açıklaması. commons.wikimedia.org ↩
- Henley Royal Regatta, 1879 amatör tanımı, madde 5 (“by trade or employment for wages a mechanic, artisan or labourer”); Kelly kararı için Henley Yönetim Kurulu tutanakları, 1920; kuralın kaldırılışı için C. Bray, “Amateur Rowing Ban Lifted at Last”, Daily Herald, 12 Haziran 1937, s. 17. ↩
- Olympedia, “Single Sculls, Men, 1932 Summer Olympics”, Long Beach Marine Stadium, 9-13 Ağustos 1932. olympedia.org ↩
- Görseller: kapak, Bobby Pearce skifinde, Milton Kent, Sidney, Australian National Maritime Museum, kamu malı; Ringvaart'ta skif yarışı, 1928, Spaarnestad Photo SFA006003070, kamu malı; Pearce marangozluk yaparken, 1928 civarı, Fairfax Media arşivi, kamu malı. Üçü de Wikimedia Commons üzerinden. ↩
kafa1milyon
Meraklı bir kafa. Bilimsel makaleleri, arşiv belgelerini ve saha notlarını okuyup gündelik dile çeviriyor; bilinmeyeni bilinmiyor diye yazmaktan çekinmiyor.
