Ayna yazıları e-postana gelsin mi?
Her gün siteye bakman gerekmesin; yeni yazı çıktığında ve haftalık özette biz haber verelim. Reklam yok.

Maria Lúcia Paysano, Rio de Janeiro'daki Rubem David Azulay Dermatoloji Enstitüsü'nde asistan hekim. Mayıs 2026'da ekibiyle TikTok'ta hiç geçmişi olmayan yeni bir hesap açtı; uygulama önceki izleme alışkanlığına göre video önermesin diye hesap boş bırakıldı. Ekip Kore usulü cilt bakımı ve "glass skin" üzerine beş ayrı arama yaptı, her aramada en üstte çıkan videoları topladı. Elemeden sonra elde 38 video kaldı.1

Cam cilt, gözeneği görünmeyen, pürüzsüz ve ışığı cam gibi yansıtan nemli cilde verilen ad. Sonuçlar 30 Eylül'de Viyana'daki Avrupa Dermatoloji ve Venereoloji Akademisi (EADV) kongresinde sunuldu.

Bu yazıda neler var?

38 videonun 36'sında yanıltıcı iddia

Ekip her videoyu iki ölçekle puanladı: sağlık bilgisinin güvenilirliğini ölçen DISCERN ve genel kaliteyi ölçen Global Kalite Ölçeği. Videoların yüzde 95'inde en az bir yanıltıcı iddia vardı. Yüzde 84'ü kuru, yağlı ya da hassas cilt ayrımını hiç yapmıyordu. Yüzde 45'i birkaç aktif içeriği güvenlik notu vermeden üst üste sürdürüyordu, yüzde 32'si anında sonuç vaat ediyordu.1

TikTok'ta öne çıkan 38 cam cilt videosunda yanıltıcı iddia, cilt tipi, aktif içerik ve güvenlik bilgisi oranlarını gösteren yatay çubuk grafik
Üstteki dört çubuk videoda olanı, alttaki üç çubuk eksik kalanı gösteriyor. Grafik: kafa1milyon.com; Paysano ve ark., EADV 2026.

Güvenlik bilgisi neredeyse hiç yoktu. Tahriş riskinden söz eden 1 video çıktı, güneş korumasından söz eden 2. Kontak dermatit, yani cildin sürülen maddeye kızarıklık ve kaşıntıyla tepki vermesi, hiçbir videoda geçmedi. Paysano'yu en çok şaşırtanın bu boşluk olduğunu söylüyor.1

Videoların yüzde 82'sini hekim olmayan fenomenler, yüzde 11'ini kozmetik markaları, yüzde 8'ini başka güzellik içeriği üreticileri çekmişti. Dermatoloğun çektiği video yoktu. Hiçbiri bir kaynağa dayanmadığı için 38 videonun tamamı "güvenilmez" ya da "az güvenilir" sınıfına girdi.

Rafta üç aktif, ciltte yanık

Aynı kongrede Fas'tan ikinci bir bildiri geldi. Oujda kentindeki Muhammed VI Üniversite Hastanesi'nde dermatoloji asistanı Ouissal Hormi'nin ekibi, sosyal medyada övülen bir kozmetik ya da dermatolojik ürünü kullandıktan sonra cildinde yeni bir sorun çıkan veya var olan sorunu ağırlaşan 94 hastayı inceledi.2

En sık adı geçen ürün AHA ya da BHA içeren kimyasal peelingdi, vakaların yüzde 34'ünde. AHA glikolik ve laktik asit gibi asitleri, BHA ise salisilik asidi anlatıyor. Peelingi reçetesiz retinoidler (yüzde 27), C vitamini serumları (yüzde 14) ve niasinamidli ürünler (yüzde 11) izledi. Hastaların yüzde 48'i rutinin tamamını sosyal medyadaki içeriklerden almıştı.2

Bir rafta yan yana duran serum, krem ve güneş kremi şişeleri, bir el güneş kremini alıyor
Fas'taki bildiride hastaların yüzde 63'ü aynı anda üçten fazla aktif içerikli ürün kullanıyordu. Fotoğraf: Shixart1985, Wikimedia Commons, CC BY 2.0 (kırpıldı).

Ciltte görülen tablo da sayıldı. Hastaların yüzde 42'sinde tahriş dermatiti vardı, yüzde 28'inde sivilce yeni başlamış ya da belirgin biçimde artmıştı. Yüzde 12'sinde rozasea alevlenmiş, yüzde 11'inde iltihaplı bölgede koyu leke kalmıştı. Yüzde 7'si yüzeysel kimyasal yanıkla gelmişti. Hormi, hastaların birçok aktif içerikli karmaşık rutinleri hekim olmayan fenomenlerin tarifiyle aynen uyguladığını anlatıyor. Tahriş etkisi birbirine benzeyen maddeler üst üste binince cildin koruyucu dış tabakası bu yükü kaldıramıyor.2

Sosyal medya ürünüyle cildi bozulan 94 hastada tepkiye yol açan ürün türleri ve ciltte görülen sorunların oranlarını gösteren iki panelli çubuk grafik
Asitli peeling ilk sırada, retinoid hemen arkasında. Grafik: kafa1milyon.com; Hormi ve ark., EADV 2026.

Kore usulü bakım suçlanmıyor

İki ekip de Kore usulü bakımı sorunun kaynağı saymıyor. Nazik temizlik, nemlendirme ve cildin koruyucu tabakasına özen, dermatologların da önerdiği şeyler. Araştırmacıların itirazı, bu ilkelerin videoda çok adımlı ve herkese aynı uygulanan bir rutine dönüşmesine. Paysano, dermatologların bu akımları küçümseyip geçmesi yerine sohbete katılması gerektiğini söylüyor.1

Sen bununla ne yapacaksın?

Yeni ürünü önce kolunda dene. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), yeni bir ürünü yüze sürmeden önce kolun iç yüzünde ya da dirsek içinde bozuk para büyüklüğünde bir alana günde iki kez, 7-10 gün boyunca sürmeyi öneriyor. Temizleyici gibi durulanan ürün 5 dakika bekletiliyor. Bu sürede kızarıklık, kaşıntı ya da şişlik çıkmazsa ürünü kullanabilirsin.3

Aktifleri tek tek ekle. Asitli peeling, retinoid ve C vitamini aynı hafta başlanırsa cildi hangisinin yaktığını da bilemezsin. Birini ekle, birkaç hafta cildini izle, sonra sıradakine geç.

Asit kullanıyorsan gündüz güneş kremi sür. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), AHA içeren ürünlerin cildi güneşe karşı daha duyarlı yaptığını, bu yüzden güneş kremiyle kullanılması gerektiğini etikette yazdırıyor.4 Çalışmadaki 38 videonun 36'sı bunu hiç söylemedi.

Cildin yanıyor, kabuk bağlıyor ya da kızarıklık günlerce geçmiyorsa ürünü bırak ve dermatoloğa git. Rozasea, egzama ya da sivilce tedavisi görüyorsan yeni rutini önce hekiminle konuş.

Şimdi dürüst kısım

İki çalışma da kongre bildirisi; hakemli dergide tam makale olarak henüz yayımlanmadı, yöntemin ayrıntısı bu yüzden sınırlı. TikTok çalışması 38 videoya, tek bir aya ve beş arama terimine dayanıyor. Videoların kaç kez izlendiği ve hangi dilde olduğu bültende yazmıyor; Türkçe içerik ayrıca ölçülmedi. "Yanıltıcı iddia" sınıflaması da araştırmacıların değerlendirmesi. Fas'taki çalışma zaten cildi bozulmuş hastaları sayıyor. Aynı ürünleri sorunsuz kullananlar hesapta yok, yani bir ürünün ne sıklıkla tepki yaptığı bu veriden çıkmıyor.

Bültende iki bildirinin finansmanı yazmıyor.

TikTok'ta cam cilt aramasında öne çıkan 38 videonun 36'sında yanıltıcı iddia vardı, dermatoloğa gitmeyi öneren video çıkmadı. EADV Kongresi, Viyana, 30 Eylül 2026. bu yazının tek cümlelik özeti

Kongre 3 Ekim'e kadar Viyana'da sürüyor. Videoların izlenme sayısı ve 94 hastanın nasıl seçildiği, hakemli makaleler yayımlanana kadar bilinmiyor.

Dipnotlar ve Kaynaklar

  1. Paysano, M. L.; Talah, B. A. D.; Elias, M. C.; Kreuz, M. (2026). "Glass Skin or Barrier Breakdown? Evaluating the Quality and Safety of Viral Korean Skincare Routines on TikTok". EADV Kongresi, Viyana, 30 Eylül-3 Ekim 2026 (bildiri). Mayıs 2026, geçmişsiz hesap, 5 arama terimi, elemeden sonra 38 video; Global Quality Scale ve değiştirilmiş DISCERN. En az bir yanıltıcı iddia %94,7; cilt tipini hesaba katmayan %84; güvenlik notsuz aktif kombinasyonu %45; anında sonuç vaadi %32. Tahriş riski 1/38, güneş koruması 2/38, kontak dermatit 0, dermatoloğa yönlendirme 0. Üreticiler: hekim olmayan fenomen ~%82, marka %11, diğer içerik üreticisi %8, dermatolog 0. Kaynak: EADV basın bülteni, 30 Eylül 2026. ↩
  2. Hormi, O.; El Yamani, L.; Moujahid, S.; Denna, S.; Zerrouki, N.; Zizi, N. (2026). "When skincare trends go wrong: Dermatologic complications of viral social media products". EADV Kongresi, Viyana, 30 Eylül-3 Ekim 2026 (bildiri). Gözlemsel çalışma, 94 hasta. Ürün: AHA/BHA %34, reçetesiz retinoid %27, C vitamini serumu %14, niasinamid %11. Rutinin tamamını sosyal medyadan alan %48; aynı anda üçten fazla aktif %63. Tablo: tahriş dermatiti %42, sivilce başlangıcı/artışı %28, rozasea alevlenmesi %12, iltihap sonrası hiperpigmentasyon %11, yüzeysel kimyasal yanık %7. Kaynak: EADV basın bülteni, 30 Eylül 2026. ↩
  3. American Academy of Dermatology. "How to test skin care products". aad.org (Everyday care). Kolun iç yüzü ya da dirsek içi, bozuk para büyüklüğünde alan, günde iki kez 7-10 gün; durulanan ürünlerde 5 dakika. ↩
  4. U.S. Food and Drug Administration. "Guidance for Industry: Labeling for Topically Applied Cosmetic Products Containing Alpha Hydroxy Acids as Ingredients" (2005) ve "Alpha Hydroxy Acids" bilgi sayfası. Etiket uyarısı: AHA cildin güneşe duyarlılığını ve güneş yanığı olasılığını artırabilir; güneş kremi kullanılmalı. ↩
  5. Bu yazı bilgi amaçlıdır; tıbbi tavsiye değildir. Ciltte yanma, kabuklanma ya da geçmeyen kızarıklık varsa dermatoloğa başvur. ↩

Bu yazı bilgi ve merak içindir; kozmetik, tıbbi ya da beslenme tavsiyesi değildir. Cildinde ya da sağlığında bir sorun varsa hekimine danış.

Kategoriler ve Etiketler
Ayna cilt bakımı kore cilt bakımı cam cilt tiktok peeling retinol
Bu yazıyı paylaş

Pınar

Ayna'nın yüzü ve yazarı.