Bu chili'nin tenceresinde domates yok. Kırmızımsı turuncu rengi ve koyu kıvamı iki su bardağı balkabağı püresinden geliyor. Kıyma da ayrı tavada kızarmıyor, çiğ haliyle baharatlı pürenin içine giriyor.
Tarif Bon Appétit'in 35 dakikalık hafta içi chili'sine dayanıyor. Derginin yemek direktörü Emma Laperruque 23 Ekim 2026'da yazdığı notta tencereyi iki kat pişirdiğini, fazlasını kutulara bölüp dondurucuya koyduğunu anlatıyor. Konserve balkabağı püresi bizde her markette bulunmuyor ama ekim tezgâhı balkabağıyla dolu. Püreyi kendin hazırlayınca süre yarım saat uzuyor. Bir kâse yaklaşık 570 kalori ve 10 gram lif veriyor.
San Antonio'nun chili kraliçeleri
Chili con carne, yani etli acı biber yahnisi, Teksas'ın San Antonio kentinde meydan yemeği olarak tanındı. 1860'lardan 1930'ların sonuna kadar Meksika kökenli kadınlar önce Military Plaza'da, belediye binası oraya kurulunca Alamo ve Milam meydanlarında akşamdan sabaha tezgâh açtı. Odun ateşinde ısıtılan kazanlardan chili, tamale ve enchilada sattılar. Şehir onlara chili kraliçeleri adını verdi. Belediye sağlık dairesi, bulaşıkların temiz yıkanmadığını gerekçe göstererek tezgâhları 1940'ların başında kalıcı olarak kapattı.
Teksas Meclisi 1977'de chili'yi eyaletin resmî yemeği ilan etti. Kararı Vali Dolph Briscoe 11 Mayıs 1977'de imzaladı. Balkabağı da Amerika kıtasının yerli bitkisidir ve Avrupa'ya 16. yüzyılda geçti.
Malzemeler
- 500 g balkabağı (kabuğu ve çekirdeği ayıklanmış; yaklaşık 700 g'lık dilimden çıkar)
- 100 ml su
- 2 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 büyük kuru soğan
- 2 yeşil acı sivri biber
- 4 diş sarımsak
- 2 tatlı kaşığı isli toz kırmızı biber
- 1,5 tatlı kaşığı toz kimyon
- 450 g orta yağlı dana kıyma
- 1 tatlı kaşığı tuz (yaklaşık 6 g)
- 3 yemek kaşığı Worcestershire sos; 2'si kıymaya, 1'i en sona
- 1 tatlı kaşığı taze çekilmiş karabiber
- 1 kutu (400 g) haşlanmış barbunya
- 1 kutu (400 g) haşlanmış siyah fasulye
- 950 ml (yaklaşık 4,5 su bardağı) tuzsuz tavuk suyu
- 4 yemek kaşığı ekşi krema
- 3 yemek kaşığı kavrulmuş tuzsuz kabak çekirdeği içi
- 1 yeşil acı sivri biber (ince halka)
Siyah fasulye bulamazsan iki kutu barbunya ya da bir kutu barbunya ile bir kutu kırmızı fasulye kullan. İsli toz biber yoksa aynı ölçüde isot koy; acısı biraz artar. Worcestershire sos büyük marketlerin sos rafında satılır; ançüez, demirhindi ve sirkeyle yapılır.
Kıyma neden pürenin içinde pişiyor
Alışılmış chili'de kıyma önce kızartılır, yağı süzülür, sonra domatesle kapaklı tencerede yarım saat kaynar. Illinois Üniversitesi'nin halk eğitimi tarifi de bu sırayla ilerler. Burada kıyma çiğ haliyle baharatlı püreye girer ve tahta kaşıkla ezilerek 5 dakika çevrilir. Et kuru kalacak kadar kavrulmadan püreyle birleşip koyu bir macun olur, sonraki 15-18 dakikalık kaynama da onu yumuşak bırakır.
Ev püresinin tek sorunu su. USDA verilerine göre haşlanmış balkabağının yüzde 94'ü, konserve pürenin yüzde 90'ı su. Bu farkı tencerede birkaç dakika fazla kavurarak uçurursun.
Nasıl Yaparım
-
Balkabağını küp doğra
Bu adımda 500 g balkabağı
Balkabağı dilimini kabuğundan soy, çekirdeklerini ve lifli iç kısmını kaşıkla kazı. 500 gram temiz eti 3 santimlik küplere doğra. Küpler aynı boyda olursa aynı anda yumuşar.
Balkabağını küp doğra
-
Kapaklı tencerede yumuşat
Bu adımda 100 ml su
Küpleri geniş bir tencereye al, 100 mililitre suyu ekle ve kapağı kapat. Orta ateşte 15 dakika pişir. Bıçağın ucu küpe direnmeden giriyorsa hazırdır. Kapağı açıp dipte kalan suyu 1-2 dakikada uçur.
Kapaklı tencerede yumuşat
-
Püreye ez
Balkabağını patates eziciyle ya da çatalla pürüzsüz olana kadar ez. Yaklaşık 425 gram, yani 2 su bardağı kadar püre çıkar. Artan olursa ayır; ertesi gün çorbaya katılır. Yoksa: 425 g şekersiz, yüzde yüz balkabağı püresi konservesi alırsan ilk iki adımı atla. Şekerli ya da baharatlı turta dolgusu bu tarife uymaz.
Püreye ez
-
Soğanla biberi sotele
Bu adımda 2 yemek kaşığı zeytinyağı1 büyük kuru soğan2 yeşil acı sivri biber4 diş sarımsak
Soğanı iri doğra, 2 sivri biberi de çekirdekleriyle iri doğra, 4 diş sarımsağı ince dilimle. Kalın tabanlı bir tencerede 2 yemek kaşığı zeytinyağını orta-yüksek ateşte ısıt. Soğanla biberi sık sık karıştırarak 3-4 dakika hafifçe yumuşat. Sarımsağı ekleyip 1 dakika daha çevir; kokusu çıkınca dur.
Soğanla biberi sotele
-
Püreyi baharatla kavur
Bu adımda 425 g balkabağı püresi2 tatlı kaşığı isli toz kırmızı biber1,5 tatlı kaşığı toz kimyon
425 gram püreyi, 2 tatlı kaşığı isli biberi ve 1,5 tatlı kaşığı kimyonu tencereye ekle. Sık sık karıştırarak 5-6 dakika kavur. Konserve püre 3-4 dakikada toparlanır, ev püresi biraz daha ister. Kaşığı dipte gezdirdiğinde açılan iz bir an kapanmadan duruyorsa yeterli.
Püreyi baharatla kavur
-
Kıymayı pürede pişir
Bu adımda 450 g orta yağlı dana kıyma1 tatlı kaşığı tuz2 yemek kaşığı Worcestershire sos1 tatlı kaşığı karabiber
450 gram kıymayı çiğ haliyle pürenin içine koy. 1 tatlı kaşığı tuzu, 2 yemek kaşığı Worcestershire sosu ve 1 tatlı kaşığı karabiberi ekle. Kıymayı tahta kaşıkla ezip dağıtarak 5 dakika çevir. Pembelik kalmayınca ve et püreyle birleşip koyu bir macun olunca sonraki adıma geç. Yoksa: Worcestershire bulamazsan yerine 2 yemek kaşığı soya sosu ile 1 tatlı kaşığı nar ekşisi karıştır, tuzu da yarım tatlı kaşığına indir.
Kıymayı pürede pişir
-
Fasulyeleri ekle
Bu adımda 1 kutu barbunya1 kutu siyah fasulye950 ml tuzsuz tavuk suyu
İki kutu fasulyeyi süzgece dök, akan suyun altında köpüğü gidene kadar yıka. Fasulyeleri ve 950 mililitre tavuk suyunu tencereye ekle. Ateşi yükseltip kaynamaya bırak.
Fasulyeleri ekle
-
Koyulaşana kadar kaynat
Bu adımda 1 yemek kaşığı Worcestershire sos
Kaynayınca ateşi kıs. Kapaksız olarak, ara ara karıştırarak 15-18 dakika pişir. Kepçeyle aldığında akıp gitmiyor, kepçede tepecik yapıyorsa kıvam gelmiştir. Ocağı kapat ve kalan 1 yemek kaşığı Worcestershire sosu karıştır.
Koyulaşana kadar kaynat
-
Kâselere paylaştır
Bu adımda 4 yemek kaşığı ekşi krema3 yemek kaşığı kabak çekirdeği içi1 yeşil acı sivri biber
Son sivri biberi ince halkalar halinde doğra. Chili'yi dört kâseye paylaştır. Her kâsenin ortasına 1 yemek kaşığı ekşi krema koy, üstüne 3 yemek kaşığı kabak çekirdeğini ve biber halkalarını eşit serp. Yoksa: Ekşi krema yoksa aynı ölçüde süzme yoğurt koy; tadı biraz daha ekşi, kalorisi daha düşük olur.
Kâselere paylaştır
Kimsenin bilmediği püf noktası
Chili ertesi gün daha koyu olur, çünkü fasulye ile balkabağı soğurken suyu çeker. Buzdolabında 5 gün, dondurucuda 3 ay dayanır. Isıtırken yarım su bardağı su ya da tavuk suyu ekleyip kısık ateşte karıştır.
Gıda mühendisi gözüyle
570 kcal
| Öğe | Miktar |
|---|---|
| Protein | ~35 g |
| Yağ (doymuş) | ~30 g (~9 g) |
| Karbonhidrat | ~40 g |
| Lif | ~10 g |
| Demir | ~6 mg |
| A vitamini | ~350 µg |
| Sodyum | ~1.200 mg |
USDA besin bileşimi verileri temel alınarak hesaplandı; porsiyon dörtte bir tencere, ekşi krema ve kabak çekirdeği dahil. Bir kâsedeki 10 gram lif, günlük 25 gramlık önerinin yüzde 40'ı.
Sık sorulanlar
Balkabaklı chili tatlı olur mu? Şekersiz sade balkabağı kullanınca olmaz. Püre tencereye renk ve kıvam verir; tadı isli biber, kimyon ve Worcestershire sos belirler. Şekerli hazır püre ya da turta dolgusu kullanma.
Chili domatessiz yapılır mı? Yapılır. Bu tarifte domatesin yerini balkabağı püresi tutuyor. Biraz ekşilik istersen 1 yemek kaşığı domates salçasını püreyle birlikte kavur.
Kıyma yerine tavuk kıyması olur mu? Olur. Aynı miktarda tavuk ya da hindi kıyması aynı sürede pişer. Dana kıymadan daha yağsız olduğu için kâse başına yaklaşık 70-80 kalori düşer.
Hande
Mutfağın hikâyesini seven bir şef. Tarifin arkasındaki soruyu sorar: neden bu sıra, neden bu ısı, neden bu tabak bugün sofrada? Püf noktasını saklamaz.
