Avrupa'da Ukrayna'ya destek hâlâ çoğunlukta. Ama artık 2022'nin ilk aylarındaki o neredeyse tek sesli tablo yok. Eurofound'un Avrupa çapındaki e-anketinde askeri yardımı destekleyenlerin oranı yüzde 65,2. İnsani yardım yüzde 82,4; yerinden edilenlerin barındırılması yüzde 75,1. Yani halk hâlâ yardım istiyor. Ama silah konusu en kırılgan halka; özellikle geçim sıkıntısı çekenlerde destek daha hızlı eriyor.1
Bu yazının konusu bir anket skandalı değil. Konu, uzun savaşların Avrupa tarihinde sık görülen bir gerilim: hükümetler taahhüt ederken kamuoyu yorulur; yorgunluk da politika penceresini daraltır. Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü'nün Ukraine Support Tracker'ı ise aynı dönemde Avrupa'nın askeri yardımını artırdığını gösteriyor. İki tablo çelişmiyor; birbirini tamamlıyor. Para ve mühimmat bir yerde artarken, sokaktaki sabır başka yerde inceliyor.
- Eurofound anketinde askeri yardım desteği neden yüzde 65'e geriledi.
- Kiel takipçisi 2025'te Avrupa'nın askeri yardımının nasıl arttığını gösteriyor.
- Kuzey ile Güney Avrupa arasındaki yük farkı ne anlama geliyor.
- Ukrayna'nın derin vuruşları Avrupa'ya nasıl zaman kazandırabilir.
Yorgunluk neye benziyor?
Eurofound, savaşın ilk yıllarında yüksek seyreden endişe ve dayanışmanın 2022 ile 2024 arasında yumuşadığını yazıyor. Özellikle Ukraynalıların barındırılması konusunda "hükümet fazla yaptı" diyenlerin payı yaklaşık 8 puan artmış. Askeri yardımda ise kamuoyu üçe bölünmüş gibi: fazla, yeterli, az. Bu dağılım, liderler için en zor zemindir. Çünkü her yeni paket, bir grubu yatıştırırken diğerini kızdırır.1
Yorgunluk tek bir slogan değil. Enerji faturası, enflasyon, sosyal hizmet baskısı ve "bu ne kadar sürecek?" sorusu aynı cümlede birikiyor. Araştırmalar, ekonomik durumunu kötü görenlerin askeri yardımdan daha çabuk vazgeçtiğini tekrarlıyor. Yani mesele yalnızca ideoloji değil; cüzdan da siyaset üretiyor.2
Rakamlar yorgunluğu yalanlamıyor, gölgeliyor
Kamuoyu yumuşarken hükümet kanallarındaki akış 2025'te sertleşti. Kiel takipçisine göre Avrupa ülkeleri 2025'te yaklaşık 29 milyar euro askeri yardım sağladı. 2022–2024 yıllık ortalaması 17–18 milyar euro civarındaydı. Artış kabaca üçte iki. Aynı dönemde ABD'nin mali katkısı keskin düşerken Avrupa boşluğu doldurmaya çalıştı. Almanya tek başına yaklaşık 9 milyar euro ile listenin başında; İngiltere, İsveç, Norveç ve Danimarka da büyük kalemler arasında.3
2026'da AB kurumları, Ukrayna'nın bütçe ve savunma ihtiyaçları için yaklaşık 90 milyar euroluk bir destek kredisi mekanizması açtı. Kiel'in 2026 ilk yarı güncellemeleri, bu kredinin Mayıs–Haziran tahsislerini hızlandırdığını; buna rağmen mali ve insani yardımın geçen yılın gerisinde kaldığını söylüyor. Askeri tarafta Avrupa hâlâ en büyük bağışçı bloğu. Ama Avrupa'nın kendi stokları yetmeyince ABD silah sistemlerine bağımlılık sürüyor. Destek artıyor, bağımsızlık artmıyor.4
Yük eşit dağılmıyor
Kiel'in altını çizdiği ikinci nokta coğrafi. Kuzey Avrupa ülkeleri, incelenen bağışçı grubun ekonomik çıktısının küçük bir payını temsil etmelerine rağmen Avrupa askeri yardımının kabaca üçte birini taşıyor. Güney Avrupa'nın birleşik GSYH payı daha yüksekken askeri katkı payı çok düşük kalıyor. Bu, Brüksel'deki "ortak Avrupa" dilini zorlar. Çünkü seçmen, komşunun daha az yük aldığını görünce kendi hükümetine sorar: neden biz?
İtalya ve İspanya gibi ülkelerin bazı ortak askeri paket tekliflerine temkinli yaklaşması, bu yük hesabının siyaset diline dökülmüş hali. Macaristan ve Slovakya'da ise destek karşıtı çizgi daha açık. Avrupa'nın Ukrayna politikası tek bir irade değil; 27 ülkenin iç seçim takvimlerinin toplamıdır. Tarihte uzun ittifak savaşları da böyle yorulur: cephe hattından önce maliye ve oy sandığı.
Kiev'in hamleleri neden zaman kazandırır?
Burada Ukrayna'nın derin vuruş kampanyası devreye girer. 2024'ten beri büyüyen uzun menzilli drone ve füze baskısı, 2025–2026'da Rus enerji ve sanayi hedeflerine daha sık ulaşıyor. Bağımsız izleme ve basın derlemeleri, sınırdan 100 kilometreden uzaktaki hedeflere yapılan vuruşların bir yılda belirgin arttığını yazıyor. Ukrayna tarafı bunu "uzun menzilli yaptırım" diye anlatıyor: Moskova'nın savaşı finanse etme kapasitesine içeriden baskı.5
Bu hamleler savaşı tek başına bitirmez. Ama Avrupa başkentlerine görünür bir sonuç verir: yardımın "boşa gittiği" anlatısını zayıflatır. Müzakere veya ateşkes konuşmaları gelirse Kiev de görüşmelere daha güçlü girer. Liderler için asıl mesele budur. Seçmene "sonsuz çek" satmak zordur; "bu paket cepheyi ve Rus gelirini baskılıyor" demek daha kolaydır. Derin vuruşlar, yorgun Avrupa'ya bir nefes aralığı satar.
Uzun savaşlar Avrupa tarihinde hep aynı düğümü kurar. Cephede mühimmat biter; arkada sabır biter; ikisi aynı günde bitmez. 1914–1918'de de ittifaklar önce maliye ve sanayi kapasitesiyle, sonra kamuoyunun dayanma gücüyle ölçüldü. Bugünün farkı hız: anketler ve sosyal medya, yorgunluğu aylar içinde siyaset diline çeviriyor. Bu yüzden Kiev'in sahadaki hamleleri yalnızca askeri değil; Avrupa iç siyasetinin takvimine de yazılıyor.
Senin için kalacak net fikir şu olabilir. Avrupa'da savaş yorgunluğu gerçek; anketler ve ülke içi tartışmalar bunu gösteriyor. Aynı anda Avrupa'nın resmi askeri yardımı 2025'te yükseldi ve 2026 kredisiyle devam etmeye çalışıyor. Çelişki gibi duran bu çift, aslında uzun savaşın klasik formudur: devletler taahhüt eder, toplumlar yorulur, sahadaki sonuçlar taahhüdü uzatır ya da kısaltır. Ukrayna'nın derin vuruşları, yorgunluğu silmez. Ama Brüksel ile Berlin'in bir paket daha çıkarması için gereken zamanı biraz uzatabilir.
Dipnotlar ve Kaynaklar
- Eurofound, "Support for Ukraine still high among EU citizens but some fall off apparent among certain groups": askeri yardım %65,2; barınma %75,1; insani %82,4; barınma konusunda "fazla yapıldı" diyenlerde ~7,9 puan artış; askeri yardımda fazla/yeterli/az görüşlerinin yakın dağılımı. ↩
- Eurofound e-anket özeti ve Euronews derlemesi (2025): ekonomik zorluk yaşayanlarda askeri yardım desteğinin daha hızlı erimesi; savaş yorgunluğunun maliyet baskısıyla iç içe geçmesi. ↩
- IfW Kiel / Ukraine Support Tracker (Euronews aktarımı, Şubat 2026): 2025 Avrupa askeri yardımı ~29 milyar euro; 2022–2024 yıllık ort. ~17–18 milyar; Almanya ~9 milyar; İngiltere 5,4; İsveç 3,7; Norveç 3,6; Danimarka 2,6; Kuzey–Güney katkı asimetrisi. ↩
- Kiel Institute, "Ukraine Support Tracker: Europe leads on aid – US weapons remain key" (2026): ~90 milyar euro Ukraine Support Loan; Mayıs–Haziran Avrupa kurum tahsisleri; mali/insani yardımın 2025 seviyesinin gerisinde kalması; Avrupa askeri yardımında ABD silah tedarikine bağımlılık. ↩
- Derin vuruş kampanyası: The Economist / ACLED izleme derlemeleri ve Ukrayna Genelkurmay açıklamaları (2025–2026); uzun menzilli drone/füze baskısının Rus enerji ve sanayi hedeflerine yoğunlaşması; "uzun menzilli yaptırım" çerçevesi. ↩
kafa1milyon
Meraklı bir kafa. Bilimsel makaleleri, arşiv belgelerini ve saha notlarını okuyup gündelik dile çeviriyor; bilinmeyeni bilinmiyor diye yazmaktan çekinmiyor.
