Bilim · Doğa yazıları e-postana gelsin mi?
Her gün siteye bakman gerekmesin; yeni yazı çıktığında ve haftalık özette biz haber verelim. Reklam yok.

Kaliforniya'nın Santa Cruz kentinde fotoğrafçı Kevin Lohman bir ağaçta genç bir boynuzlu baykuş görmüştü. Baykuş başka bir dala geçti ve tam yerleşmişti ki bir sincap havadan üstüne atlayıp onu çimenlere düşürdü. Lohman'ın anlattığına göre sincap aynı hamleyi iki kez daha yaptı. İki hayvan da sarsıldı, ama yara almadı.1

Lohman'ın o anı dondurduğu "Are You Kidding Me?" adlı kare, 1 Ekim 2026'da açıklanan Nikon Komedi Vahşi Yaşam Ödülleri finalistleri arasında. Yarışmaya bu yıl 112 ülkeden 10 binden fazla fotoğraf geldi; bu, yarışmanın rekoru.12

Bir sincap, ağaç dalındaki genç boynuzlu baykuşun üstüne havadan atlıyor; baykuş şaşkın bakıyor
"Are You Kidding Me?", Santa Cruz, Kaliforniya. Sincap baykuşu üç kez dalından düşürdü. Fotoğraf: Kevin Lohman / Nikon Comedy Wildlife Awards 2026.
Bu yazıda neler var?

Tanzanya'daki küçük bir ofisten Londra'ya

Yarışmayı 30 yıldır Doğu Afrika'da yaşayan yaban hayatı fotoğrafçısı Paul Joynson-Hicks kurdu. Kendi arşivini karıştırırken iki karede kahkahayı tutamamıştı: bacaklarının arasından objektife bakan bir kartal ve bir Afrika yaban domuzunun arkası. Bu mizahın, aynı hayvanların karşı karşıya olduğu tehditleri anlatmanın da bir yolu olabileceğini düşündü. İlk adım kuzey Tanzanya'da, Meru Dağı'nın eteğindeki Usa River kasabasında, Joynson-Hicks'in küçük ofisinde atıldı. Fotoğrafçı Tom Sullam kısa süre sonra ortak kurucu olarak katıldı.3 Katılım ücretsiz. Her fotoğrafçı kategorilere 6, portfolyoya 4 olmak üzere en fazla 10 kare gönderebiliyor.3

Yarışma bu yıl 11. kez düzenleniyor.4 Fotoğrafçı, sunucu ve komedyenlerden oluşan jüri, 56 finalist seçti: 40 tekil fotoğraf, 9 video, 4 portfolyo ve 16 yaş altı kategorisinde 3 iş.12 Genel kazanan, kategori birincileri ve övgüye değer bulunanlar 8 Aralık'ta Londra'da açıklanacak. Büyük ödül, Kenya'daki Masai Mara bölgesinde bir safari. Halk oylamasıyla verilecek ayrı ödülün oylaması 1 Mart'a kadar açık.14 Yarışma her yıl bir koruma kuruluşunu destekliyor; 2026'da bu kuruluş, yaban hayvanlarını ve yaşam alanlarını sömürüye karşı koruyan Born Free Vakfı.1

Bilgi grafiği: 2026 Nikon Komedi Vahşi Yaşam Ödülleri finalistleri. Tekil fotoğraf 40, video 9, portfolyo 4, 16 yaş altı 3; toplam 56 finalist, 112 ülkeden 10 binden fazla başvuru
Finale kalan 56 işin 40'ı tekil fotoğraf. 10 binden fazla başvuru düşünüldüğünde her 180 kadar kareden biri finale kaldı. Grafik: kafa1milyon.com; sayılar yarışmanın 1 Ekim 2026 duyurusundan.

Gülünç karenin arkasındaki davranış

Finalistlerin çoğunda komedi insan gözünden geliyor. Hayvanın yaptığı şeyin ise kendi işlevi var.

Heather Cudworth'un "Lessons" (Dersler) adlı fotoğrafı Kenya'daki Amboseli Ulusal Parkı'nda, dört yıl süren bir kuraklık sırasında çekildi. Yaşlı bir dişi fil, yavrusuna toz banyosu yaptırıyor. Fillerin derisine savurduğu toz, onu güneşten koruyor ve tahrişi yatıştırıyor. Bu kez toz bulutu doğrudan yavrunun yüzüne gelmiş. Cudworth, annenin hortumunu bir beyzbol atıcısı gibi geriye çektiğini, sonra yavrusunu muhtemelen hayatındaki en sert toz banyosuyla yıkadığını anlatıyor.1

Amboseli'de yaşlı bir dişi fil hortumuyla yavru filin yüzüne toz savuruyor, yavru gözlerini kısmış
"Lessons", Amboseli Ulusal Parkı, Kenya. Toz banyosu filin derisini güneşe karşı koruyor; bu seferki yavrunun yüzüne denk geldi. Fotoğraf: Heather Cudworth / Nikon Comedy Wildlife Awards 2026.

Charles Janson'ın karesindeki iki genç erkek boz ayı, birbirine şaka anlatıp gülüyormuş gibi görünüyor. Janson'a göre ikisi birlikte dolaşan arkadaşlar ve yaptıkları şey oyun kavgası. Bu deneme dövüşleri onları ileride yetişkin erkeklerle girecekleri gerçek kavgalara hazırlıyor; birinin ötekini ciddi biçimde yaralaması nadir görülüyor. Ayıların yüz ifadesinin insan gülümsemesine karşılık gelip gelmediği tartışmalı, bunu Janson da kabul ediyor.5 Zambiya'daki Güney Luangwa Ulusal Parkı'nda çekilen Jeremy Richards portfolyosunda ise havada takla atan bir Afrika boğa kurbağası var. Bu kurbağalar kurak mevsimi toprağın altında geçiriyor, sağanaktan sonra çamurlu su birikintilerinde çiftleşmeye çıkıyor. Erkek sayısı dişiden fazla olduğu için rekabet sert. Takla atan erkek, daha iri bir rakibinin darbesiyle havuzdan fırlamış.5

Buz üstündeki martı

Eric Boren'in "If I were just a little faster..." (Biraz daha hızlı olsaydım) karesi, Svalbard'ın kuzeyindeki deniz buzunda uzanan bir dişi kutup ayısıyla hemen yanına konmuş bir fildişi martısını gösteriyor. Kutup ayıları buldukları kuş yumurtalarını yiyor. Boren'e göre bu ayı bir yuvaya fazla yaklaşmıştı ve birkaç martı onu bir süre taciz etti.5

Svalbard'ın kuzeyinde deniz buzunun üstünde uzanmış bir kutup ayısı ve birkaç metre önünde duran beyaz bir fildişi martısı birbirine bakıyor
"If I were just a little faster...", Svalbard, Norveç. Fildişi martısı yalnızca Kuzey Kutbu'nda yaşıyor ve Svalbard'daki nüfusu hızla azalıyor. Fotoğraf: Eric Boren / Nikon Comedy Wildlife Awards 2026.

Fildişi martısı (Pagophila eburnea) yalnızca Kuzey Kutbu'nda yaşar ve yıl boyu deniz buzuna bağlıdır. Buzun kenarında beslenir, kutup ayılarının avından kalan leşleri de yer.6 Svalbard'da 2006-2019 arasında 117 koloni ziyaret edilerek yapılan sayımlar, üreyen kuş sayısında yüzde 40 düşüş buldu. Bölgedeki nüfus 1.500 ile 2.000 üreyen çift arasında tahmin ediliyor.7 Norveç'in çevre izleme programı 2015-2025 arasında yılda yaklaşık yüzde 7'lik bir kayıp ölçüyor ve tür Norveç kırmızı listesinde "hassas" sınıfında.6 Araştırmacılar düşüşü büyük ölçüde Barents Denizi'nde buzun azalmasına bağlıyor; göç yolları ve kışlama alanlarındaki değişimler de olası nedenler arasında.7 Kutup ayısı da avlanmak için aynı deniz buzuna muhtaç.

Gülmek korumaya yarıyor mu?

Kurucuların savı açık. Tom Sullam yarışma duyurusunda mizahı insanların yaban hayatına empati duyması için kullandıklarını, davranışı iyi yönde değiştirenin de bu empati olduğunu söylüyor.1 Bilimsel kanıt bu savı kısmen destekliyor.

Magdalena Lenda ve ekibinin 2020'de Conservation Biology dergisinde yayımladığı çalışma, Polonya'da komik internet paylaşımlarının yıldızına dönüşen hortumlu maymunu (Nasalis larvatus) inceledi. Güzelliğiyle bilinmeyen bu tür, mizahi paylaşımlar sayesinde koruma kampanyalarının gözdesi koala, panda ve orangutan kadar ilgi topladı. Paylaşımlara duyulan ilgi arttıkça altı bağış kampanyasına katılım da arttı.8 Çalışma bu ilişkiyi Google Trends ve arama verilerinden kuruyor; mizahın bağışa yol açtığını bir deneyle göstermiyor.

Ters yönde bulgu da var. Essary, Lu ve Cushing'in Temmuz 2026'da Journal of Science Communication'da yayımlanan deneyinde, devlet bilim kurumlarının yaban hayatı konularında sosyal medyada paylaştığı esprili mesajlar, katılımcıların gözünde kurumun güvenilirliğini ve uzmanlığını düşürdü. Etkinin yolu, okurun o kurumdan beklediği ciddi tonun bozulmasıydı.9 Komedi Vahşi Yaşam Ödülleri bir devlet kurumu değil, bir fotoğraf yarışması; bu yüzden ondan beklenen ton zaten mizah.

Jüri önümüzdeki haftalarda 56 finalisti yeniden değerlendirecek. Kazananlar 8 Aralık 2026'da açıklanacak, finalist fotoğrafları da 9-13 Aralık tarihlerinde Londra'daki Gallery@Oxo'da sergilenecek.1

Dipnotlar ve Kaynaklar

  1. Margherita Bassi (1 Ekim 2026). "See the Hilarious Animal Shenanigans Captured in Photos and Videos Shortlisted for the 2026 Nikon Comedy Wildlife Awards", Smithsonian Magazine. Başvuru sayısı, kategoriler, jüri, ödüller, Born Free Vakfı, Tom Sullam açıklaması, Lohman ve Cudworth anlatımları, sergi tarihleri. smithsonianmag.com ↩
  2. Nikon Comedy Wildlife Awards (2026). "2026 Finalists" ve "2026 Video Finalists" galerileri. comedywildlifephoto.com ↩
  3. Nikon Comedy Wildlife Awards. "Our Story So Far". Yarışmanın kuruluşu, Paul Joynson-Hicks ve Tom Sullam, katılım kuralları. comedywildlifephoto.com ↩
  4. USA Today (1 Ekim 2026). "Funniest wildlife photos of 2026: See finalists". Yarışmanın 11. yılı ve halk oylamasının 1 Mart'a kadar sürmesi. usatoday.com ↩
  5. Matt Fidler (3 Ekim 2026). "Comedy wildlife photography award finalists 2026 – in pictures", The Guardian. Janson, Richards ve Boren'in kendi anlatımları. theguardian.com ↩
  6. MOSJ, Norveç Kutup Enstitüsü çevre izleme programı. "Ivory gull". Buz bağımlılığı, kutup ayısı leşleri, 2015-2025 arasında yılda yaklaşık yüzde 7 düşüş, Norveç kırmızı listesi 2021. mosj.no ↩
  7. Strøm, H. ve ark. (2020). "Population status and trend of the threatened ivory gull Pagophila eburnea in Svalbard", Endangered Species Research. DOI: 10.3354/esr01081 ↩
  8. Lenda, M., Skórka, P., Mazur, B. ve ark. (2020). "Effects of amusing memes on concern for unappealing species", Conservation Biology 34(5): 1200-1209. DOI: 10.1111/cobi.13523 ↩
  9. Essary, C., Lu, J. & Cushing, K. (15 Temmuz 2026). "When government science organizations violate expectations: Humorous messages' effect on perceptions of the organization", Journal of Science Communication. jcom.sissa.it ↩
  10. Görseller: kapak, Subi Sridharan, "Hair Check Before the Family Photo", Namibya; gövdede Kevin Lohman, Heather Cudworth ve Eric Boren. Hepsi © fotoğrafçıları / Nikon Comedy Wildlife Awards 2026, yarışmanın basına sunduğu finalist görselleri. ↩
Kategoriler ve Etiketler
Bilim vahşi yaşam fotoğrafçılığı fotoğraf yarışması hayvan davranışı doğa koruma kutup ayısı mizah
Bu yazıyı paylaş
kafa1milyon

kafa1milyon

Meraklı bir kafa. Bilimsel makaleleri, arşiv belgelerini ve saha notlarını okuyup gündelik dile çeviriyor; bilinmeyeni bilinmiyor diye yazmaktan çekinmiyor.