Uydu ayarı nasıl yapılır? Kanalları kaybolan herkes için 5 dakikalık rehber

Akşam kumandaya bastın, ekran karanlık. Kanal listesi ya bomboş ya da yarısı "sinyal yok" diyor. Telefonu alıp Google'a yazdın: uydu ayarı nasıl yapılır. Yalnız değilsin. Bu soru bugün Türkiye'de 1,7 milyondan fazla kez arandı ve günün açık ara en büyük ortak derdi oldu; "yeni uydu frekansı", "Türksat 4A frekans" aramaları da peşinden geliyor.¹

Önce iyi haber: televizyonun bozulmadı, çanağın da kaymadı. 15 Ağustos'u 16 Ağustos'a bağlayan gece Türksat, 2008'den beri görev yapan Türksat 3A uydusundaki bütün televizyon ve radyo yayınlarını filodaki daha yüksek kapasiteli uydulara taşıdı.² Kanallar kaybolmadı, sadece adres değiştirdi. Bu yazının sonunda kumandadan başka hiçbir şeye ihtiyacın olmadan hepsi geri gelmiş olacak.

Ne oldu: 18 yıllık uydu emekli oldu

Türksat 3A, 2008'de fırlatıldığında Türkiye'nin televizyon yayıncılığının omurgasıydı. Tasarım ömrünün sonuna geldiği için yayınlar tek gecede, aynı yörünge konumundaki daha yeni Türksat uydularına aktarıldı.² "Aynı yörünge konumu" kısmı işin en kritik cümlesi: yeni uydular gökyüzünde tam olarak eski uydunun durduğu noktada duruyor. Yani çanağın baktığı yön hâlâ doğru yön. Türksat resmi açıklamasında bunu özellikle vurguluyor: yeni anten kurmaya da mevcut antenin yönünü değiştirmeye de gerek yok.²

Değişen şey frekanslar. Her kanal uyduda bir "adreste" yayın yapar; taşınmayla birlikte bu adresler değişti. Televizyonun elindeki eski adres defteri bu yüzden bir gecede boş kaldı. Yapılacak iş, o defteri güncellemekten ibaret.

Önce hiçbir şey yapmadan dene: TKGS

Türksat 2013'ten beri televizyon ve uydu alıcısı üreticileriyle TKGS adında bir sistem kullanıyor: Türksat Kanal Güncelleme Sistemi. TKGS destekli cihazlar frekans değişikliklerini uydudan kendisi öğrenir ve listeyi arka planda düzeltir.³ Son on yılda alınmış televizyonların büyük bölümünde bu özellik var; o evlerde kanallar ya hiç gitmedi ya da kendiliğinden geri geldi.

Kontrolü şöyle yap: önce televizyonu fişten çekip 30 saniye bekle ve yeniden aç; bazı cihazlar güncellemeyi açılışta çeker. Düzelmediyse kumandadan Menü veya Ayarlar'a gir, oradan Kanal, Yayın, Kurulum ya da Uydu Ayarları bölümüne bak. "TKGS" veya "Türksat Kanal Güncelleme" diye bir başlık görüyorsan cihazın destekliyor demektir: seçeneği Açık ya da Otomatik yap, "güncelleme tablosunu indir" veya "kurulumu başlat" gibi bir düğme varsa çalıştır. Birkaç saniye içinde liste, TRT 1'in başta olduğu standart sırayla yüklenir.⁴

TKGS yoksa: otomatik kanal arama

Menü isimleri markaya göre değişir ama mantık hep aynı: ayarların içinde "uydu" ve "kanal arama" kelimelerini ara. Yaygın markalarda yol şöyle:⁴

• Samsung: Ayarlar > Yayın > Otomatik Ayarlama. Uydu olarak Türksat 42E'yi seç, şebeke aramayı açık bırak.
• LG: Ayarlar > Tüm Ayarlar > Kanallar > Kanal Tarama. Uydu listesinden Türksat'ı seç.
• Vestel, Regal, SEG: Kurulum > Uydu Kurulumu. Kanal kurulum modu olarak "Uydu (TKGS)" görünüyorsa onu seç; kanallar sıralı gelir.
• Harici uydu alıcısı (kasa): Menü > Kurulum > Kanal Arama > Otomatik Arama.

Tarama birkaç dakika sürer. Bittiğinde eski liste silinir, güncel liste yüklenir.

Manuel yol: iki adres, tek tarama

Otomatik arama sonuç vermediyse ya da cihazın frekans soruyorsa, Türksat'ın resmi olarak açıkladığı iki tarama frekansından birini gireceksin:²

• 12380 MHz · Dikey (V) polarizasyon · sembol oranı 27500 · FEC 3/4
• 12423 MHz · Yatay (H) polarizasyon · sembol oranı 30000 · FEC 3/4

İkisi de aynı işi görür; ilki Türkiye ve Avrupa, ikincisi Türkiye ve Orta Asya kapsaması için yayınlanıyor.⁵ Şimdi işin en önemli ayrıntısı, çoğu kişinin taramasını boşa çıkaran ayar: frekansı girdikten sonra "şebeke taraması" ya da "ağ arama" (network search) seçeneğini mutlaka AÇIK yap. Bu seçenek kapalıyken cihaz yalnızca girdiğin tek frekanstaki birkaç kanalı bulur ve "kanallarım hâlâ yok" dersin. Açıkken o frekans cihaza uydudaki bütün kanal haritasını verir; tek taramayla tüm liste gelir. Türksat'ın açıklamasındaki "şebeke taraması yapılmalıdır" cümlesi tam olarak bu yüzden orada.²

Hâlâ görüntü yoksa

Üç ihtimal kaldı. Birincisi: ekranda kanal listesi var ama hepsinde "sinyal yok" yazıyorsa sorun frekans değil bağlantı olabilir; televizyonun arkasındaki uydu kablosunun ve çanaktaki LNB ucunun yerine oturduğuna bak. İkincisi: apartmanda merkezî uydu sistemi varsa (tek çanak, bütün daireler) güncellemenin dairede değil binanın santralinde yapılması gerekebilir; kendi taraman sonuç vermiyorsa yöneticiye haber ver. Üçüncüsü: cihaz çok eskiyse ve hiçbir menüde uydu ayarı bulamıyorsan o zaman gerçekten bir bilene danışmak gerekir.

Ama şunu bilerek danış: bu geçiş için kimseye para ödemek zorunda değilsin. Frekanslar kamuya açık, çanağın yönü değişmedi, yeni cihaz gerekmiyor. Yukarıdaki adımlar evlerin büyük çoğunluğunda işi beş dakikada bitiriyor. 18 yıl boyunca her akşam haberleri, maçları ve dizileri evine taşıyan bir uydu dün gece sessizce emekli oldu; ona düşen görevi artık yenileri yapıyor. Sana düşense kumandayla iki dakikalık bir güncelleme.

kafa1milyon

Meraklı bir kafa. Bilimsel makaleleri, arşiv belgelerini ve saha notlarını okuyup gündelik dile çeviriyor; bilinmeyeni bilinmiyor diye yazmaktan çekinmiyor.