Ayna yazıları e-postana gelsin mi?
Her gün siteye bakman gerekmesin; yeni yazı çıktığında ve haftalık özette biz haber verelim. Reklam yok.

Rosalind Franklin Üniversitesi'nden Raj Chovatiya ve ekibinin çalışması, kronik el egzamasını büyük bir kesitte ölçmek için CHEEK adını taşıyan bir çevrim içi anket kullandı.1 11 Kasım 2026'da JAMA Dermatology'de çıkan bu dosya, güzellik raflarından değil epidemiyoloji masasından geliyor; ama tırnak bakımı, bulaşık deterjanı ve dezenfektanla haşlanan eller için doğrudan mesaj taşıyor.

Ellerde kaşıntı çoğu zaman tek bir kremle geçer. Üç aydan uzun sürer, aynı yıl içinde iki kez veya daha fazla alevlenir ve iş veya uyku rutinini bozarsa dermatologlar bunu kronik el egzaması çizgisine çeker. Ankette bu tanıyı almış kişilerin yüzde 75,8'i son on iki ayda hem en az üç ay sürekli hem de iki veya daha fazla alevlenme bildirdi.1

Rakamlarla
%9,6
10.636 yetişkin anketinde hekim tanılı kronik el egzaması bildirenlerin oranı.Chovatiya vd., JAMA Dermatol., 2026
%75,8
Tanılı katılımcıların son bir yılda hem üç aydan uzun süre devam eden hem de en az iki alevlenme yaşayanların payı.Chovatiya vd., JAMA Dermatol., 2026
10.636
ABD yetişkinlerine uygulanan çevrim içi anketin örneklem büyüklüğü.Chovatiya vd., JAMA Dermatol., 2026
Bu yazıda neler var?

Kimler listede öne çıktı

Genel oran yüzde 9,6 olsa da alt gruplar birbirinden ayrıldı. Erkekler yüzde 10,5, kadınlar yüzde 8,7 bildirdi; çalışanlar işsizlere göre daha yüksek, kentte yaşayanlar kırsala göre daha yüksek çıktı. Otuzlu yaşlarda erkeklerde yüzde 14,9, kadınlarda yüzde 12,0 gibi rakamlar görüldü.1 Bu tablo tek başına nedenini açıklamaz: meslekte ıslak iş, temizlik kimyasalı ve sık el yıkama hepsi aynı havuzda duruyor olabilir.

Türkiye için aynı büyüklükte güncel bir kopyası yok. Buradan alınacak şey yüzde kaç olduğu değil, kronik sayılmanın zaman ve tekrar koşuluna bağlı olması. Aynada çatlak görüp iki haftada geçirdiysen bu haberin hedef kitlesi değilsin; yıllar içinde defalarca dönen tablo için tanım çizgisi işe yarıyor.

Ankette tanılı kişilerin dörtte üçünü geçen kısmı, son bir yılda hem üç aydan uzun süren hem de en az iki kez alevlenen el egzaması yaşadığını yazdı.

Cinsiyet ve iş durumuna göre kronik el egzaması oranlarını karşılaştıran grafik
Anket alt gruplarını ayırdı: erkekler ve çalışanlarda oran genel yüzde 9,6'nın üzerine çıktı. Grafik: kafa1milyon.com.

Evde tutabileceğin dört satırlık not

Ne zaman başladı ve ne kadar sürdü. Dermatolog randevusunda tarih netliği karar verdirir. "Uzun zamandır" yerine ay ve yıl yaz.

Hangi temas artınca kötüleşiyor. Deterjan, dezenfektan, lateks eldiven, boya, çimento veya manikür ürünü gibi tekrarlayan temasları ayrı satıra koy.

Kullandığın krem ve süre. Eczaneden alınan merhemin adı ve kaç hafta düzenli sürdüğün, gereksiz krem değiştirmeyi keser.

Uyku veya işi kesen geceler. Kaşıntı geceyi böldüğünde tablo kronik ve ağır tarafa kayıyor; bunu yazmak tedavi sırasını hızlandırır.

Sabunla el yıkama, tekrarlayan ıslak işin el derisini yıpratabileceğini hatırlatan örnek fotoğraf
El yıkama gerekli; sık tekrar ve agresif sabun ise kronik el egzamasında alevi uzatabilir. Fotoğraf: Hand washing with soap, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Şimdi dürüst kısım

Veri çevrim içi ve kendi bildirimine dayanıyor; hekim muayenesi değil. İki yazar ilaç ve cilt bakımı sektörüyle bağlantı bildirdi, bu yüzden şişirme olasılığını aklında tut. ABD örneklemi Türkiye'ye birebir taşınmaz. Yine de on bin kişilik ölçek, el egzamasının "nadir garip durum" olmadığını gösteriyor.

Çatlak, kanayan veya iltihaplı ellere yalnızca nemlendirici sürmek bazen yetersiz kalır; alerji veya atopik eklem hikâyesi varsa tedavi planı değişir. Kızarıklık tırnak kütikülüne veya bileğe yayılıyorsa, süpürasyon veya ateş eşlik ediyorsa randevuyu geciktirme. Makale doi 10.1001/jamadermatol.2026.4674 numarasıyla 11 Kasım 2026'da yayımlandı ve anket 10.636 yetişkinle tamamlandı.1

Dipnotlar ve Kaynaklar

  1. Chovatiya, R. vd. Prevalence of Chronic Hand Eczema in Adults. JAMA Dermatology, 11 Kasım 2026. doi:10.1001/jamadermatol.2026.4674. ↩
  2. MedicalXpress (17 Kasım 2026): «Nearly 1 in 10 US adults report having chronic hand eczema» özet haberi; örneklem ve alt grup oranlarını aktarır. ↩
  3. Bu yazı tıbbi tavsiye değildir. Ellerde yayılan kızarıklık, ağrı veya enfeksiyon şüphesinde dermatoloji uzmanına başvur. ↩

Kapak: Kapak görseli: kafa1milyon.com bilgi tasarımı (yüzde 9,6, 10.636 kişi). Bu yazı bilgi ve merak içindir; kozmetik, tıbbi ya da beslenme tavsiyesi değildir. Cildinde ya da sağlığında bir sorun varsa hekimine danış.

Kategoriler ve Etiketler
Ayna ayna el egzaması cilt bakımı temas dermatiti güzellik bilimi egzama
Bu yazıyı paylaş

Pınar

Ayna'nın yüzü ve yazarı.