Ekim ve Kasımda Sahnede Dört Oyun: Mübadeleden Ali Poyrazoğlu'na

Bursa'daki Nilüfer Belediyesi Kent Tiyatrosu, 3 Ekim 2019'da altıncı sezonunu yeni bir oyunla açtı. Burçak Çöllü'nün yazdığı Hayalî'nin Hayali iki perdeydi, yaklaşık üç saat sürüyordu ve kuklayla gölge oyununu mübadele yıllarına taşıyordu.¹ Yedi yıl sonra aynı metin İstanbul'da. İBB Şehir Tiyatroları 7 Ekim 2026'da sezonun ilk prömiyerini Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde bu oyunla yaptı.²

Bu rehberde onunla birlikte üç oyun daha var. Biri bu hafta yalnızca üç gecesi kalan bir İstanbul Devlet Tiyatrosu yapımı, biri Ankara'da üç komşu kadının hikâyesi, sonuncusu Ali Poyrazoğlu'nun tek başına sahneye çıktığı anı gösterisi. Seansları ve fiyatları 20 Ekim 2026'da Biletinial ile tiyatrolar.com.tr'den topladık. Puanlar tiyatrolar.com.tr seyircisinin 10 üzerinden verdiği notlar.

Radarımızın en yüksek puanlı iki adayını listeye almadık. Monologlar Müzesi'nin Kuğugölü oyununun açık tek seansı 21 Ekim'deydi ve dört koltuğu kalmıştı, 12 Öfkeli'nin ekim seansları tükenmişti. Bugün yayımladığımız kasım rehberindeki oyunları da buraya yeniden yazmadık. Bilet satışından pay almıyoruz.

Hayalî'nin Hayali

Hikâyeyi 1965'te jübile gecesine çıkan bir Karagöz ve kukla ustası anlatıyor. Hayalî Tacettin Çınar, kendi icadı perdeyi kurup çocukluğuna dönüyor: 1924'te yurtlarından koparılıp aynı adaya düşen bir grup Türk ve Rum mübadile, bir de ustası Mehmet Yorgi'ye.² Metni ve müziği Burçak Çöllü'nün, hikâye fikri ve rejisi Yiğit Sertdemir'in. Sahnede on dört oyuncu var, tek bir başrol yok. İki perde, 150 dakika, yaş sınırı 13.³ Çöllü, kasım rehberimizdeki Gaybubet Şehri'nin de yazarı.

Oyunun arka planındaki sözleşme 30 Ocak 1923'te Lozan'da imzalandı. Karma Komisyon kayıtlarına göre sözleşmeden sonra Yunanistan'dan Türkiye'ye 355.635 Müslüman geldi, Türkiye'den Yunanistan'a 189.916 Rum gitti. Anadolu Rumlarının büyük kısmı daha önce, 1912 ile 1923 arasında yola çıkmıştı.⁴

Ekimdeki Harbiye seansları bitti. Biletinial'da kasım için on bir seans var: 4-7 Kasım Ümraniye Sahnesi, 25-28 Kasım Üsküdar Musahipzade Celal Sahnesi; 7, 25 ve 28 Kasım'da gündüz seansı da var. 28 Kasım'ın gündüz seansı tükendi. 2. kategori indirimli bilet 112 TL, 1. kategori tam bilet 192 TL.⁵ Puan 23 seyirci oyuyla 8,3.⁶

Bilet: 112 TL'den başlayan fiyatlarla · Biletinial · 4-7 ve 25-28 Kasım · 20 Ekim 2026 itibarıyla · platform sayfası

İlk haftaların yorumları müziğe, dekora ve kuklayla gölgenin oyunculara karıştığı sahnelere gidiyor. Savaş bittikten sonra da acının iki yakada sürdüğünü gösteren bölümler sık anılıyor. Yedi yıl önce Bursa'da izleyip İstanbul'da yeniden giden seyirci de var. Eleştiri oyundan çok kuruma yöneliyor: bir seyirci bu sezon programdaki tek yeni yapımın bu olduğunu yazıyor.

Babamın Kelimeleriyle

Kanadalı Justin Young'ın oyunu ilk kez 19 Haziran 2014'te Glasgow'daki Tron Theatre'da, Dundee Rep yapımıyla sahnelendi.⁷ Louis, Toronto'da Homeros'un Odysseia'sını çeviren bir klasik edebiyat hocası. On beş yıldır görüşmediği babası Don gece yarısı sokakta bulununca Ontario Gölü kıyısındaki ahşap eve dönüyor. Bakıcı Flora, demanslı babanın anlamsız sanılan sözlerinin İskoç Galcesi olduğunu fark ediyor; Don'un doğduğu Lewis Adası'na uzanan aile geçmişi buradan açılıyor.⁷

İstanbul Devlet Tiyatrosu oyunu Eylül Aktürk çevirisi ve Şamil Kafkas rejisiyle 30 Kasım 2023'ten beri Mecidiyeköy Stüdyo Sahne'de oynuyor. Sahnede Nışan Şirinyan, Kerim Altınbaşak ve Gülizar Oltulu var. Tek perde, 90 dakika, yaş sınırı 12. Puan 120 seyirci oyuyla 7,5.⁸

Biletinial'da 21, 22 ve 23 Ekim akşamları 18.00 seansında yer var; 20 ve 24 Ekim tükendi. Salon 80 kişilik. İndirimli bilet 120 TL, tam bilet 200 TL.⁹ 24 Ekim'den sonrası için iki sitede de seans görünmüyor.

Bilet: 120 TL'den başlayan fiyatlarla (tam 200 TL) · Biletinial · 21, 22 ve 23 Ekim · 20 Ekim 2026 itibarıyla · platform sayfası

Yorumların ortak noktası üç oyuncu, en çok da baba rolü. Doksan dakikanın arasız akması ve Odysseia'daki eve dönüş yolculuğunun babanın hikâyesine bağlanması da övülüyor. İki şikâyet tekrar ediyor. Küçük salonda bazı koltuklardan dekor ve perdeye yansıtılan yazılar tam görülmüyor. Antik Yunanca bölümleri kulağa akıcı gelmeyen seyirci de var.

Kadınlar, Filler ve Saireler

Yunus Emre Gümüş'ün metnini Sibel Erdenk yönetti; Ankara Devlet Tiyatrosu ilk gösterimi 20 Şubat 2024'te Küçük Tiyatro'da yaptı.¹⁰ Büyük bir şehirde aynı apartmanda oturan üç kadın birbirinden habersiz benzer dertlerle uğraşıyor. Biri evlilik hazırlığının ortasında on iki yıllık sevgilisi tarafından terk ediliyor. Biri rahmi alınmadan önce son bir kez çocuk sahibi olmayı deniyor. Üçüncüsü kısa ilişkilerden yorulmuş, her sabah yalnız uyanıyor. Kadroda Neyra Kayabaşı ve Filiz Demiralp var. Tek perde, 100 dakika, yaş sınırı 12.¹¹

Oyun bu ay Etimesgut CKM Sahnesi'nde: 21 Ekim ile 3 ve 4 Kasım akşamları 20.00'de. 2. kategori indirimli bilet 120 TL, tam bilet 200 TL; 1. kategoride fiyatlar 330 ve 450 TL.¹² Puan 56 seyirci oyuyla 7,3.

Bilet: 120 TL'den başlayan fiyatlarla · Biletinial · 21 Ekim, 3 ve 4 Kasım · Ankara · 20 Ekim 2026 itibarıyla · platform sayfası

Seyirci en çok oyunculuğu, özellikle Filiz Demiralp'i anıyor. Tek dekorda sahne değiştirmenin ve araya giren müzikli bölümlerin ritmi diri tuttuğu yazılıyor. Oyunun hem güldürdüğünü hem de bazı olayları gerçek hayattan tanıyanları üzebileceğini söyleyen bir yorum var; bir başkası finale doğru oyunun uzadığını düşünmüş.

Şıngır Şıngır Beyoğlu

Ali Poyrazoğlu bu gösteriyi 2021'de Beyoğlu Kültür Yolu Festivali için yazdı ve ilk kez orada oynadı.¹³ Ertesi yıl AKM'deki gösteriden sonra, 2022-2023 sezonunu Bodrum Kalesi'nde iki bin kişiye bu oyunla açtığını anlattı.¹⁴ Bu, klasik anlamda bir oyun sayılmaz. Poyrazoğlu sahnede yalnız; şarkı söylüyor, seyirciyle konuşuyor, eski Beyoğlu tiyatrolarından ve birlikte çalıştığı ustalardan anılar anlatıyor. Salon sayfaları süreyi 90 dakika, yaş sınırını 12 veriyor.¹⁵

Biletinial'da beş gece satışta.¹⁶ En ucuzu 1.096 TL: 6 Kasım Beylikdüzü Atatürk Kültür ve Sanat Merkezi, 13 Kasım Caddebostan Kültür Merkezi. 27 Ekim'deki DasDas Sahne ve 5 Kasım'daki Kadıköy Eğitim Sahnesi gecelerinde başlangıç fiyatı 1.370 TL. Puan 39 seyirci oyuyla 7,5.¹⁵

Bilet: 1.096 TL'den başlayan fiyatlarla · Biletinial · 27 Ekim - 28 Kasım · 20 Ekim 2026 itibarıyla · platform sayfası

Yorumlar Poyrazoğlu'nun enerjisinde ve anıların sıcaklığında birleşiyor; gülüp ağlayarak çıktığını yazan çok. Eleştiriler başlangıca yöneliyor. İlk on beş dakikada oyunun ne zaman başlayacağını merak edenler ve bazı esprileri eskimiş bulanlar var. Festivaldeki ilk seyircilerden biri gösterinin o zaman iki geceye mahsus diye duyurulduğunu hatırlatıyor. Kasımın son gecesi 28 Kasım'da Sakarya'daki TED Sahne'de, orada da en ucuz koltuk 1.096 TL.

kafa1milyon

Meraklı bir kafa. Bilimsel makaleleri, arşiv belgelerini ve saha notlarını okuyup gündelik dile çeviriyor; bilinmeyeni bilinmiyor diye yazmaktan çekinmiyor.