Denizde henüz türbin yok: ilk açık deniz rüzgâr ihalesi 2027'ye yazıldı

İngiliz denizcilik sitesi Splash247 haberi 13 Ağustos'ta geçti. Offshore Source 10 Ağustos'ta GlobalData notunu taşıdı. Ocean Energy Resources taslak şartnameyi haziranda özetlemişti. Ortak cümle şu: Türkiye karadaki rüzgârı biliyor; denize henüz çıkmadı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı modelini, yani YEKA'yı, ilk kez açık deniz için kullanacak. Bakan Alparslan Bayraktar takvimi net söyledi: "İhaleyi eylülde ilan edeceğiz, açık deniz YEKA'sını 2027'nin ilk çeyreğinde yapacağız."

Görüş süresi 17 Ağustos'ta doldu. Taslak bakanlığın sitesinde duruyor. Kazanan, 49 yıl bağlantı kapasitesi ve saha kullanım hakkı alacak. Toplam 1.000 megavat. Tavan fiyat kilovatsaat başına 0,11 dolar, taban 0,07. Taban teklif gelirse yarış katkı payına kayıyor. Kazanan meteoroloji ve oşinografi ölçümünü, deniz tabanı etüdünü, inşaatı ve işletmeyi kendi üstleniyor. Yani ihale bir türbin siparişi değil, bir sahanın uzun vadeli sorumluluğu.

Dört saha, henüz boş deniz

Aday yerler kuzeydoğu Ege'de: Saros Körfezi, Gökçeada açığı, Bozcaada açığı, Edremit. Bakanlık bu dörtlüyü mayısta işaretlemişti. Karadeniz gaz sahası ayrı bir hikâye; rüzgâr ihalesi Ege'ye bakıyor. 2035 hedefi 5.000 megavat. İlk ihale o hedefin beşte biri. Splash247'nin aktardığı kurulu güç tablosu şöyle: Türkiye'nin toplam elektrik kapasitesi 125 gigavatı aşmış; karada rüzgâr 15, güneş 26 gigavatın üstünde. YEKA modeli 2016'dan beri karada 7,8 gigavattan fazla rüzgâr ve güneş dağıtmış. 2024-25'te güncellenmiş çerçeveyle bir 3,8 gigavat daha. Hükümet yılda en az 2 gigavatlık YEKA turu planlıyor; 2035'te rüzgâr ve güneşi birlikte 120 gigavata çekmek istiyor. Deniz ayrı iş. Permi, şebeke, deniz canlıları, gemi yolu. Son dönemde iletim bedeli muafiyeti gibi kolaylıklar da eklendi. GlobalData analisti Attaurrahman Ojindaram Saibasan'ın Offshore Source'a söylediği uyarı burada duruyor: kurallar şeffaf, izinler zamanında, şebeke hazır değilse niyet kâğıtta kalır.

Bayraktar'ın ikinci cümlesi sanayiye bakıyor: "Açık denizi yalnızca yeni bir enerji kaynağı olarak görmüyoruz. Arz güvenliğine dengeli katkı, yerli sanayi ve nitelikli istihdam da bekliyoruz." YEKA'nın karadaki vaadi buydu: sahayı vermek, ekipmanı yerelde üretmeye zorlamak. Denizde türbin kanadı, kule, kablo ve kurulum gemisi başka bir tedarik zinciri. Aynı formülün çalışıp çalışmayacağı ihale metninin son halinde belli olacak. Eylül ilanı COP31'den, yani kasımda Antalya'daki iklim zirvesinden önce gelsin diye kurulmuş. İki hafta önce dünya basını Türkiye'nin kömür sınavını yazmıştı. Şimdi aynı zirvenin önünde bir de deniz takvimi duruyor.

Türkiye için ne anlama geliyor

Senin gördüğün şey bir türbin değil, bir tarih. 2027'nin ilk çeyreği. 1.000 megavat. Dört aday saha. 2035'te 5.000 megavat hedefi, ilk ihalenin beş katı. Dünya enerji basını bunu "Türkiye denize çıkıyor" diye okudu. Dürüst cümle daha kısa: taslak kapandı, ilan eylülde, açık artırma gelecek yıl. Denizde türbin yok. Asıl sınav şartnamenin son hali, şebeke ve izin. Kâğıt Ege'yi işaretledi; rüzgâr henüz orada elektrik üretmiyor.

Bu haber, dünya basınındaki birincil kaynaklardan derlenmiş, çapraz kontrol edilmiş ve kafa1milyon tarafından Türkçe yazılmıştır. Görsel, haberi ilk yayımlayan kuruluşa aittir.