Shingrix zona aşısı kalp yükünü yüzde 9 azaltıyor olabilir

26 Ağustos 2026 sabahı Nature Medicine'de yeni bir makale açıldı.¹

Rekombinant zona aşısı Shingrix'in kalp-damar yükünü düşürdüğüne dair gözlemsel ama dikkatle tasarlanmış bir analiz. Oxford Üniversitesi'nden Maxime Taquet ve ekibi, ABD'de 2017 ile 2018 arasında yaşanan aşı değişimini kullandı. Bir yıl boyunca eski canlı aşı Zostavax baskındı; ertesi yıl aynı dönemde neredeyse herkes Shingrix'e geçti. İki grubu karşılaştırdılar. Zona, suçiçeği virüsünün yıllar sonra uykuya uyanmasıyla çıkan ağrılı döküntü. Türkiye'de de 50 yaş üzeri yetişkinlere önerilen Shingrix, virüsün bir parçasını ve bağışıklığı güçlendiren bir adjuvan taşıyor; iki doz halinde uygulanıyor. Eski Zostavax ise zayıflatılmış canlı virüs içeriyordu ve ABD'de 2017 sonrasında kullanımdan kalktı.

Neden bu kez farklı?

Daha önce zona aşısı alanlarla almayanları kıyaslayan çalışmalar vardı; aşı olanlar genelde daha sağlıklı yaşar, daha çok doktora gider. Bu karıştırıcı etki sonuçları zayıflatıyordu. Taquet'in ekibi iki aşı dönemini yan yana koydu: geçiş çok hızlı olduğu için iki grup benzer yaş, benzer sağlık sistemi, benzer dönem demek.¹ 2017'nin nisan-eylül aylarında aşılananlarla 2018'in aynı aylarında aşılanlar eşleştirildi; toplam yaklaşık 72 bin kişi, hepsi 60 yaş ve üzeri.

Birleşik uç nokta iskemik kalp hastalığı, kalp yetmezliği veya iskemik inme olarak tanımlandı. Yedi yıllık takipte Shingrix grubunda kalp-damar yükü yüzde 9 azaldı. Kalp yetmezliğinde yüzde 12, iskemik kalp hastalığında yüzde 10, atriyal fibrilasyonda yüzde 7 düşüş görüldü. Erkeklerde iskemik inmede yüzde 12 azalma vardı; diğer damar sonuçlarında net bir fark çıkmadı.¹

Rakamlar ne kadar büyük?

Yüzde 9 küçük bir sayı gibi duruyor.

Ama yaşlı nüfusta kalp yetmezliği ve koroner hastalık çok yaygın; yazarlar, etki doğrulanırsa dünya genelinde yüz binlerce vakayı erteleyebileceğini yazıyor.² 3,5 yıllık ara noktada Zostavax grubunun yüzde 10,9'unda kalp yetmezliği, inme veya tıkalı koroner damar görülürken Shingrix grubunda bu oran yüzde 9,6'ydı. Geçen yıl aynı ekip aynı veri setinde Shingrix'in demans riskini yüzde 17 düşürdüğünü bildirmişti; demans tanısı alanlarda tanısız geçen süre ortalama 164 gün uzamıştı.³ Kalp ve beyin bulgusu aynı aşıda bir arada durunca merak büyüdü.

Henüz kanıt değil

Bu bir rastgele kontrollü deneme değil.

İki aşı dönemini karşılaştıran gözlemsel bir çalışma. Etki zamanla zayıflıyor gibi görünüyor; yedi yıl sonunda fark, üç buçuk yıldaki kadar keskin değil.¹ Shingrix'in içindeki adjuvan AS01 bağışıklığı güçlendiriyor; bazı araştırmacılar bunun kronik inflamasyonu kısa süreli baskılayabileceğini düşünüyor, ama zincir henüz ispatlanmadı. Danimarka'da 65 yaş üstü 160 bin kişinin rastgele Shingrix ya da aşısız gruba ayrıldığı bir deneme sürüyor; hem demans hem kalp sonuçlarına bakılacak.² Finlandiya'da GSK'nın demans odaklı ikinci bir denemesi var. Türkiye'de Shingrix özel sağlık sigortası ve aile hekimliği aşı programlarında erişilebilir; bu çalışma doğrudan Türk verisine dayanmıyor, ABD kayıtlarından geliyor.

Zona aşısını yaptırmak zaten döküntü ve nöralji riskini düşürüyor; kalp ve demans koruması ek bir umut. Ama henüz reçeteye «kalp ilacı yerine Shingrix» yazma zamanı değil. Danimarka denemesinin sonuçları gelene kadar en sağlam cümle şu: 26 Ağustos 2026 tarihli Nature Medicine makalesi, DOI 10.1038/s41591-026-04606-0, yedi yıllık takipte yüzde 9'luk bir kalp yükü azalması raporluyor ve bunu rastgele denemeyle doğrulamak için 160 bin kişilik bir test zaten yürüyor.

Bu içerik bilgilendirme ve merak amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi önerisi değildir. Sağlığınızla ilgili kararlarda hekiminize danışın.

Dr. Sinan

Modern tıp ve biyoteknoloji gelişmelerini birincil kaynaklardan takip eder; klinik deneme, onay süreci ve erişim sınırlarını abartmadan yazar.