Everest'te sezonun son günleri en sessiz günler değildir. Tersine, dağ bir anda boşalır: sabit ipler sökülür, merdivenler toplanır, çadırlar iner. 2026 baharında da böyle oldu. Bin kişiyi aşan bir zirve sezonunun ardından rota sökülürken, Nepal'li rehber Dawa Sherpa (Hillary Dawa diye de anılır) Kamp 3'ün üstünde, sarı bant denen sarı kayalık hattın civarında geride kaldı. Müşterisi aşağı indi. O inmedi.1
Kathmandu'da ailesi onu ölü saymaya başladı. Cenaze ayininin ikinci gününe girilmişti. Sonra bir fotoğraf geldi: adam Khumbu Buzulu'nda, üsse doğru sürünüyordu.
- Dawa Sherpa 29 Mayıs'ta Kamp 3 üstünde (~7500 m) oksijeni bitince geride kaldı; müşterisi üsse indi.
- İlk iki gün aç, sonra buz çiğnedi ve cebindeki birkaç çikolatayla dayandı; bir buçuk gün buz çatlağında mahsur kaldı.
- 4 Haziran'da sezon sonrası temizlik ekibi onu Khumbu Buzulu'nda sürünürken buldu; ailesi cenaze ayinindeydi.
- Bu bir mucize anlatısı kadar, yüksek irtifa fizyolojisinin ve gecikmiş aramanın da sert bir dersi.
Oksijen bitince yürüyüş de biter
Son görüldüğü yer, Kamp 3'ün biraz üstü: yaklaşık 7500 metre. Bu kotada hava basıncı deniz seviyesinin üçte birinden azdır; her nefeste vücuda giren oksijen, ofiste içtiğin çayın buharı kadar cılızdır. Şişeli oksijen bitince yürüyüş ritmi çöker. Dawa'nın BBC Nepal'e anlattığı gibi: "Oksijen bitince yürüyemedim." Kaybolmadığını, geride kalmak zorunda kaldığını özellikle vurguluyor.2
İngiliz dağcı Chris Thrall, onu sırt çantasının üstünde kısa dinlenirken son görenlerden. Aşağıda daha kötü durumdaki bir Polonyalı tırmanıcıya yönelince, arkaya baktığında Dawa'nın fenerinin inmediğini fark etmiş. Sezon bitiyordu; arama helikopterleri uçtu ama bulamadı. Aileye "dönmeyecek" dendi. Damu Sherpa, BBC'ye umudunu kestiklerini söyledi.1
Buz, çikolata ve bir çatlak
İlk iki gün hiçbir şey yemedi. Sonra buz çiğnemeye başladı. Dişleri acıdı; yine de çiğnedi. Cebinde birkaç çikolata buldu, eriyen buzdan su içti. Aşağı inmeye çalışırken bir buz çatlağına düştü. İki ayrı kişinin aktardığına göre orada iki buçuk gün kaldı. Çıkış yok gibiydi. Sonra bir çığ çatlağa kar doldurdu. Dawa, karın üzerine basıp ayağa kalktığını ve yukarı bakınca çıkabileceğini hissettiğini anlatıyor.2
Çıktıktan sonra yakındaki iplerle manevra yaptı. Başka bir çığ yolu kesti; gece boyunca yürüdü. Üsse yaklaştığında gördüğü ilk insanlar, atık toplayan gençlerdi. Onu taşıyıp indirdiler. Sagarmatha Kirlilik Kontrol Komitesi'nin (SPCC) sezon sonrası temizlik ekibiydi bu: ipleri söken, çöpü toplayan, dağın kapanışını yapanlar. Onlar olmasa, sökülmüş rotada tek başına üsse varmak daha da zor olurdu.1
Yüksekte yalnız kalmak ne demek?
8K Expeditions'tan Pemba Sherpa, bunu "gerçek bir kendi kendine kurtarma" diye niteledi: o irtifada tek başına bu kadar gün dayanan birinin bilinmediğini söyledi. Dağcılık camiasından Ang Tshering Sherpa da mucize dedi; Sherpa'ların dağda büyümüş dayanıklılığını hatırlattı. Bunlar duygusal övgü. Altında fizyoloji var.3
Yüksek irtifada asıl düşman soğuk değil, hipoksi: dokulara oksijen yetmezliği. Beyin şişmesi (yüksek irtifa serebral ödem) riski artar; tek tedavi çoğu zaman inmektir. Dehidrasyon, donma (frostbite) ve kırık da Dawa'nın hastane dosyasında vardı. Kathmandu'daki HAMS Hastanesi'nde yoğun bakımda tedavi edildi; dehidrasyonu düzelmeye başladı, uyanık ve konuşuyordu. Kızı Mhendo, babasının kendisini tanıdığını ve konuşabildiğini Reuters'a söyledi.2
Okhaldhunga'lı bir rehber için Everest iş yeri demektir. Sherpa topluluğu 1950'lerden beri bu rotanın omurgası: yük, ip, kamp, müşteri güvenliği. O yüzden camianın şoku yalnızca bir kişinin kurtulması değil; "bizden biri altı gün o kotada yalnız kaldı" gerçeği. Thrall, sosyal medyada "bulundu" yazısını önce spam sandığını, sonra kızıyla ağlamaktan Dawa'yı üsse sürünürken görmeye geçtiğini anlatıyor. Kelimelerin yetmediği yer burası.
Okhaldhunga'lı bir rehber için Everest iş yeri demektir. Sherpa topluluğu 1950'lerden beri bu rotanın omurgası: yük, ip, kamp, müşteri güvenliği. O yüzden camianın şoku yalnızca bir kişinin kurtulması değil; "bizden biri altı gün o kotada yalnız kaldı" gerçeği. Thrall, sosyal medyada "bulundu" yazısını önce spam sandığını, sonra kızıyla ağlamaktan Dawa'yı üsse sürünürken görmeye geçtiğini anlatıyor. Kelimelerin yetmediği yer burası.
Mucize değilse, ne?
Hikâyeyi "dağa inat" romantizmine kilitlemek kolay. Daha dürüst okuma şu: Dawa'nın içgüdüsü aşağıya gitmekti. Uzmanların da söylediği gibi, ödem ve hipoksi için tek gerçek çare kotayı düşürmektir. Çikolata ve buz bir efsane detayı gibi duruyor ama asıl karar, çatlaktan çıkıp üsse sürünmek. Merdivenler ve sabit ipler sökülmüş bir Khumbu'da bunu yapmak, tecrübe ve şansın kesişimi.
Bir de sistem tarafı var. Kayıp olduğu günlerce belliydi; arama gecikti, helikopterler bulamadı, aile cenaze ayinine geçti. Dawa'nın eşi, benzerinin bir daha yaşanmaması için devlet ve şirketlerin sorumluluğunu sordu. Everest'te 2026 sezonunda beş ölüm kaydı vardı; 1920'lerden beri üç yüzü aşkın ölüm birikiyor. Bu rakamlar "mucize" kelimesini ucuzlatmamalı. Bir rehberin altı gün sonra sürünerek dönmesi, dağın affettiğini değil, insanın ve şansın bir kez daha sınırda buluştuğunu gösterir.
Sen Everest'e gitmeyeceksen bile buradan kalacak şey basit: ekstrem ortamda hayatta kalmak çoğu zaman bir süper güç değil, doğru yönde ısrar etmektir. Dawa'nın yönü aşağıydı. Altı gün sonra o yön, ailesinin cenaze ayinini yarıda bıraktırdı.
Dipnotlar ve Kaynaklar
- Associated Press (Haziran 2026): Dawa Sherpa'nın ~29 Mayıs'ta inişte kaybolması; 4 Haziran'da SPCC temizlik ekibinin Khumbu Buzulu'nda sürünürken bulması; ailenin cenaze ayini; Himalayan Traverse / Polonyalı müşteri; Kamp 3 üstü Sarı Bant (~7200–7500 m). AP ↩
- BBC News / BBC Nepali (5 Haziran 2026): Dawa'nın röportajı (buz çiğneme, çikolata, çatlakta ~2,5 gün, çığla çıkış); Chris Thrall'ın son görüşü; HAMS Hastanesi tedavisi (dehidrasyon, frostbite, kırık); Damu Sherpa'nın ifadesi. BBC ↩
- Pemba Sherpa (8K Expeditions) ve Ang Tshering Sherpa'nın AP/BBC'ye yorumları; CNN (5 Haziran 2026) özeti: altı gün temas yok, kendi kendine iniş, Kathmandu'ya helikopter. Sezon ölüm ve zirve sayıları BBC/AP aktarımı. ↩
kafa1milyon
Meraklı bir kafa. Bilimsel makaleleri, arşiv belgelerini ve saha notlarını okuyup gündelik dile çeviriyor; bilinmeyeni bilinmiyor diye yazmaktan çekinmiyor.
