Maket çıkartmasının altındaki gümüşi parlama mat boyadan geliyor

Çıkartma aslında incecik bir şeffaf film

Suyla kayan çıkartma üç katlı bir sandviç. İtalyan Shockline firmasının hobi işleri için sattığı FC DECAL tabakasında en altta 120 mikronluk kâğıt, onun üstünde suda çözünen 30 mikronluk bir tabaka, en üstte de 10 mikronluk polimer film var.¹ Tabakayı suya batırdığında ortadaki katman çözülüyor ve film kâğıttan kayıp ayrılıyor.¹ Baskı bu filmin üzerinde duruyor.

Yıldızın, numaranın ya da tescil harflerinin çevresinde gözle seçemediğin bir film kenarı kalıyor. Makete boyalı harfle birlikte onu taşıyan şeffaf zeminin tamamı geçiyor. Gümüşlenme de en çok bu boş zeminde görünüyor.

Mat boyanın yüzeyi tırtıklı

Mat boyanın içinde çoğunlukla silika tanelerinden oluşan bir katkı maddesi bulunuyor. Evonik'in mat boya katkıları üzerine yayımladığı teknik kitapçık süreci adım adım anlatıyor. Boya ıslakken silika taneleri filmin içinde dağınık duruyor. Çözücü uçtukça film inceliyor ve taneler yüzeyden dışarı taşıyor.² Düz bir ayna yerine tepeli çukurlu bir yüzey kalıyor, gelen ışık her yöne saçılıyor. Mat görüntü bu saçılmadan doğuyor.

Kitapçık dört mat fırın boyasının pürüzünü de ölçmüş. Yüzeydeki tepe ile çukur arasındaki ortalama fark 1,04 ile 3,46 mikron arasında çıkmış ve katkı arttıkça büyümüş.² Bu ölçüm endüstriyel boyada yapıldı, maket boyasında yapılmadı. Yine de mekanizma aynı ve büyüklük sırası fikir veriyor.

On mikronluk film bu yüzeye konduğunda tepelerin üstüne oturuyor ve çukurlara tam inemiyor. Su kurudukça filmin altında kalan hava kaçacak yer bulamıyor, küçük hava cepleri oluşuyor.

Hava boşluğu ışığı geri çeviriyor

Işık bir maddeden ötekine geçerken iki maddenin kırılma indisi farklıysa bir kısmı geri yansıyor. Akrilik camın kırılma indisi 1,49, havanınki 1.³ Çıkartma filminin formülünü üreticiler açıklamıyor; hesabı akrilik camın değeriyle Fresnel denklemleri üzerinden yaptık, sonuç yaklaşıktır.⁴ Maketin üstünden dik baktığında filmle hava arasındaki sınır ışığın yüzde 3,9'unu geri gönderiyor. Bakış alçaldıkça oran hızla büyüyor: 60 derecede yüzde 8,8, 75 derecede yüzde 25, 80 derecede yüzde 39. Hava cebinin alt yüzü, yani hava ile boya arasındaki sınır, buna bir o kadar daha ekliyor.

Çevredeki mat boya ışığı her yöne dağıttığı için donuk görünüyor. Filmin altındaki hava cepleri ise ışığı tek bir yöne geri çevirdiği için o donuk zeminde parlak bir yama gibi duruyor. Bu yüzden leke maketi tepeden incelerken saklanıyor. Kanadın boyunca, alçak bir açıdan baktığında ortaya çıkıyor.

Aynı hesabı filmle aynı kırılma indisine sahip bir tabaka için yaptığında sınırdaki yansıma sıfıra iniyor. Parlak vernik tam olarak bu işi görüyor. Çukurları doldurup yüzeyi düzleştiriyor, film altta hava bulamıyor.

Önce parlak vernik, sonra çıkartma

Çıkartma üreticilerinin talimatları aynı sırayı istiyor. Çıkartma tasarlayıp basan Fritz Milhaupt, çıkartmanın sert, parlak ya da yarı parlak yüzeye konmasını söylüyor ve iki nedeni daha ekliyor.⁵ Musluk suyundaki maddeler filmin altında kalıntı bırakabildiği için saf su kullanıyor.⁵ Kâğıttan gelen yapıştırıcı kalıntısı da gümüşlenme yapabiliyor; bu yapıştırıcı yalnızca nakliye sırasında filmi kâğıtta tutmak için orada.⁵ Milhaupt çıkartmayı kâğıttan kendiliğinden ayrılana kadar suda bekletiyor. The Mighty Brush'ın rehberinde bu süre genellikle 10 saniye, eski tabakalarda biraz uzuyor.⁸

Microscale'in iki şişelik sisteminde mavi etiketli Micro Set yüzeyi hazırlıyor ve tutunmayı artırıyor.⁶ Firma, filmin altına girip leke yapacak tozun yüzeyden temizlenmesini istiyor.⁶ Kırmızı etiketli Micro Sol filmi yumuşatıp oyuklara oturtuyor. Fırça olabildiğince az sürülüyor ve çıkartma kuruyana kadar ona dokunulmuyor. Microscale'e göre çoğu durumda tek kat yetiyor, gerekirse ikinci kat sürülüyor.⁶ Tamiya'nın Mark Fit çözeltisinin talimatı da benzer. Önce yüzeye sürülüyor, çıkartma ıslak parmakla kaydırılıp yerine oturtuluyor. Fazla su ve kabarcıklar yumuşak bir bez ya da pamuklu çubukla dışarı itiliyor, üstüne bir kat daha sürülüyor.⁷ Tamiya ürünü tanıtırken çıkartmayı engebeli, kavisli ve mat yüzeylere de oturttuğunu yazıyor; yumuşayan film çukurlara daha çok iniyor.⁷ Firmanın sayfasında verniksiz mat yüzeyde ne kadar hava kaldığına dair bir ölçüm yok, bu yüzden parlak vernik hâlâ en güvenli zemin.

Kokpit camındaki beyaz buğu başka bir kusur, onun nedenini maket yapıştırıcısı yazısında anlattık.

Kurumuş çıkartmada leke kaldıysa

The Mighty Brush'ın uygulama rehberi inatçı kabarcık için iğne ya da maket bıçağının ucuyla filmi delmeyi öneriyor.⁸ Ardından çıkartmaya Micro Sol sürülüyor ve çözücü açılan delikten filmin altına sızıp filmi yüzeye çekiyor. İşlem kat aralarında tam kuruma beklenerek tekrarlanabiliyor. Çıkartma düzleşince üstüne bir kat parlak vernik atılıyor ve rehbere göre bu aşamada film kenarı görünmez oluyor.⁸ Maketin son görüntüsü mat olacaksa mat vernik en sona kalıyor. O katta 10 mikronluk filmin üstü de çevresindeki boyayla aynı silika pürüzünü taşıyor.

kafa1milyon

Meraklı bir kafa. Bilimsel makaleleri, arşiv belgelerini ve saha notlarını okuyup gündelik dile çeviriyor; bilinmeyeni bilinmiyor diye yazmaktan çekinmiyor.