Christopher altı ayda yaklaşık 700 işe başvurmuş. Çoğundan hiç ses çıkmamış. Beş başvuruda ise Everforth Apex Systems adlı bilişim şirketinin sanal işe alım asistanı Riley yazmış veya aramış. İlk seferinde heyecanlanmış; metin mesajı, en azından bir kapı gibi gelmiş. Görüşmede çalışma izni ve geçmişi sorulmuş, nitelikleri tutarsa birinin döneceği söylenmiş. Dönmemiş.1
Riley bir hafta sonra başka bir ilan için yazmış. Sonra bir daha. Beşinci aramaya gelindiğinde Christopher'ın sabrı bitmiş.
- Christopher altı ayda yaklaşık 700 işe başvurdu; beşinde Riley adlı yapay zeka asistanı aradı.
- Beşinci aramada ChatGPT Voice'u Riley'nin karşısına koydu; görüşme 10 dakika sürdü, insan dönüş gelmedi.
- Sahte aday Don Dickner ile ikinci bot-bot görüşme 23 dakika sürdü; yine insan aramadı.
- Greenhouse Mayıs 2026: 2.950 iş arayanın yüzde 63'ü yapay zeka görüşmesi yaşamış; yüzde 38 süreçten çıkmış.
İki telefon, on dakika
ChatGPT Voice'a birkaç cümlelik özgeçmiş yazıp "Christopher" diye cevap vermesini söylemiş. Riley arayınca iki cihazı yan yana koymuş. Görüşme on dakika sürmüş. Riley "konuşmak güzeldi" demiş; ChatGPT sürecin netliğini övmüş. İşe başlama tarihini konuşurken iki sistem "standart oryantasyon ve arka plan kontrolü" döngüsüne takılmış. Riley yine, nitelikler tutarsa bir recruiterın arayacağını söylemiş. Aramamış.1
Christopher buna "slop flywheel" diyor: bir sentetik persona başka bir sentetik personaya boş veri veriyor, veri hiçbir yere gitmiyor. Beş Riley turunun hepsinde aynı vaat tekrarlanmış; insan tarafı bir kez bile görünmemiş.
Şirketin kendi sitesinde Riley açıkça anlatılıyor. Başvurudan sonra SMS ve e-posta geliyor; link üç gün açık kalıyor; arama numarası +1 (804) 332-5300; e-posta adresi [email protected]. Aynı başvuruya kısa sürede ikinci arama yapılmasın diye yedi günlük soğuma süresi var. Şirket, Riley ile etkileşimin insan recruiterla konuşma ihtimalini yüzde 71'e çıkardığını da yazıyor. Christopher'ın beş Riley turunda o yüzde görünmedi. WIRED'in yorum talebine Everforth Apex yanıt vermemiş.2
Sahte aday da yetmedi
Christopher bir kez daha denedi. Belki sorun yapay zekaydı, belki kendisiydi diye düşündü. Açık ilandan nitelikleri doldurup Don Dickner adlı sahte bir aday uydurdu. Riley hemen yazdı. Bu kez ChatGPT, Dickner kimliğiyle 23 dakika konuştu: operasyonel iyileştirme, yoğunluk altında müşteri deneyimi, ekipten yazılı olmayan iş bilgisinin kaybolmaması. Her soruya cevap, her niteliğe kişisel anekdot. Kapanışta ChatGPT birkaç soru daha sormak istedi; Riley başvurunun inceleneceğini, kriterler tutarsa bir recruiterın kısa bir görüşme ayarlayacağını söyledi. Christopher o recruiterı da görmedi.1
Sayılar tek bir hikâyeden büyük
Greenhouse, 1 Mayıs 2026'da yayımladığı Candidate AI Interview Report'ta 2.950 aktif iş arayanı sormuş. ABD, İngiltere, Almanya, Avustralya ve İrlanda'dan toplanmış; ABD alt örnekleminde (n=1.200) yüzde 63 en az bir kez yapay zeka görüşmesi yaşamış. Bu oran altı ayda 13 puan yükselmiş. Yüzde 38, süreçte yapay zeka görüşmesi olduğu için ayrıldığını söylemiş; yüzde 12 de istenirse ayrılacağını belirtmiş. Ayrılma gerekçelerinde öne çıkan üç madde: insanın olmadığı, önceden kaydedilmiş video görüşmesi (yüzde 33); yapay zeka kullanıldığının söylenmemesi (yüzde 27); görüşme sırasında yapay zeka ile izlenme (yüzde 26).3
Sesli yapay zeka hâlâ zor. Greenhouse'ta sesli yapay zeka biriminin başı Ophir Samson, aksan ve "ııı" gibi doğal duraklarda modelin takıldığını, adayı bölmemenin mühendislik olarak çok zor olduğunu WIRED'e anlatmış. Buna rağmen recruiterlar başvuru yükü altında sesli taramaya yöneliyor. Aday tarafında da aynı araçlar yayılıyor; Ribbon gibi işe alım girişimleri "aşırı senaryolu, yapay zeka destekli veya koçluklu" cevapları yakalamayı vaat ediyor. Şirket bot koyunca aday da bot getiriyor; şirket de botu yakalamaya çalışan başka bir katman ekliyor.1
Senin sırandaki çağrı
Türkiye'de LinkedIn, Kariyer.net ve şirket içi başvuru panelleri aynı baskıyı taşıyor: çok başvuru, az insan saati. Sesli yapay zeka ön elemesi henüz her ilanda yok; özgeçmişi otomatik eleyen yazılım, otomatik ret postası ve sohbet botu ise tanıdık. Christopher'ın hikâyesi ABD'de geçiyor; Everforth Apex'in merkez adresi Virginia, Glen Allen. Yine de mantık taşınabilir. Ön eleme otomatikleşince aday da otomatik cevap üretiyor; iki taraf birbirine güven kaybediyor. Senin telefonun çaldığında karşıdaki sesin insan mı bot mu olduğunu sormak, artık abartı değil.
IQor'da örgütsel gelişim başkan yardımcısı Mark Monaghan, Christopher'ın hamlesini haklı buluyor. "Bana bot göndereceksen," diyor, "ben de sana bot gönderirim." Bu cümle alay gibi duruyor; Greenhouse anketindeki yüzde 63 ile yan yana okununca süreç tasarımı gibi görünüyor.1
2 Eylül 2026 itibarıyla bilinen tablo bu: Riley ile beş ön eleme, ChatGPT ile 10 ve 23 dakikalık iki bot-bot görüşme, Everforth Apex'ten insan recruiter dönüşü yok; Greenhouse'un Mayıs anketinde yapay zeka görüşmesi oranı yüzde 63.
Dipnotlar ve Kaynaklar
- Taylor, K. (2 Eylül 2026). "The Logical End Point of AI Job Interviews Is Two Bots Talking to Each Other", WIRED. Christopher (yalnızca adıyla); Riley / Everforth Apex; ChatGPT Voice 10 dk; Don Dickner 23 dk; Ophir Samson (Greenhouse); Mark Monaghan (IQor); Ribbon. wired.com ↩
- Everforth Apex Systems. "Getting Started with Virtual Recruiter, Riley"; Consultant FAQs. Riley'nin resmi akışı: SMS/e-posta, 3 günlük link, telefon +1 (804) 332-5300, [email protected]; 7 günlük soğuma; Riley etkileşimi sonrası insan görüşme ihtimali iddiası %71. apexsystems.com SSS ↩
- Greenhouse (1 Mayıs 2026). "63% of Job Seekers Have Faced an AI Interview. Most Haven't Had a Good One Yet" / 2026 Candidate AI Interview Report. 2.950 aktif iş arayan; ABD n=1.200; %63 yapay zeka görüşmesi (+13 puan / 6 ay); %38 süreçten çıkış; çıkış tetikleyicileri %33 / %27 / %26. greenhouse.com ↩
Kerem
İstanbul'da yaşıyor. Teknoloji yazıyor.
