DenizHaber'in 24 Haziran 2020 tarihli haberinde Samsun İlkadım'da yaşayan Hulusi Arslantürk, otuz yılı aşkın ahşap gemi maketi üretimini anlatıyordu.1 Bandırma Vapuru ve Nusret Mayın Gemisi gibi modelleri ev atölyesinde kuruyor, İlkadım Halk Eğitim Merkezi'nde kurs veriyordu. O günkü röportajda bir modeli kavramanın yaklaşık sekiz-dokuz ay sürdüğünü, bitmiş eserlerin işçilik ve modele göre iki bin ile yedi bin lira arasında satıldığını söylemişti.
Aynı merak bugün hazır kitlerle de başlıyor. Kit, lazer kesilmiş iskelet ve kaplama çıtalarını kutuda getirir; alet ve boya çoğu zaman ayrıdır. 11 Eylül 2026'da Maketistan vitrinindeki liste fiyatları, başlangıç bandını birkaç yüz liradan dokuz bin liraya kadar açıyor.2
- Maketistan 11 Eylül 2026: başlangıç botu 487,97 TL, Karadeniz takası 2.710,94 TL, OcCre Bucaneer 9.000,52 TL.
- Kitte genelde alet ve boya yok; OcCre ve Tersane Model ürün metinleri bunu açık yazıyor.
- Arslantürk 2020'de bir modeli kavramayı sekiz-dokuz aya bağlıyordu.
- Büyük yelkenli ve savaş gemisi kitleri aynı mağazada yirmi beş bin TL'nin üstüne çıkıyor.
Hazır kit neyi ödüyor
Ahşap gemi kiti demonte gelir: birleştirme ve boyama senin işin. Ölçek 1/16 ile 1/100 arasında sık görülür. Küçük bot ve kayık modelleri parça sayısını düşük tutar; üç direkli yelkenli veya zırhlı savaş gemisi, direk, arma ve metal aksesuar yükünü artırır.
11 Eylül 2026'da Maketistan kategori listesinde Tersane Model 1/50 Yunus Liman Hizmet Botu başlangıç seviyesi olarak 487,97 TL yazıyordu.2 Aynı gün 1/32 Karadeniz Takası 2.710,94 TL, 1/16 Ayvansaray Olta Sandalı 2.710,94 TL, 1/16 İzmir Kayığı 2.819,38 TL, Artesanía Latina 1/25 Bounty Jolly Boat 4.026,17 TL, 1/100 Kalender Şehir Hatları vapuru 4.933,91 TL idi.2 OcCre 1/100 Bucaneer 9.000,52 TL.3 Fiyatlar liste; stok ve kampanya satıcıdan satıcıya kayar.
OcCre Bucaneer ürün sayfasında kit içinde el aletleri ve boyaların mevcut olmadığı yazılı.3 Aynı cümle Karadeniz Takası sayfasında da geçiyor.4 Yani kutunun fiyatı iskelet ve çıtaları kapsar; maket bıçağı, zımpara, tutkal, cımbız ve boya ayrı kalemdir. OcCre'nin Polaris başlangıç paketini üretici sitesinde gövde kaplama, direk, arma ve yelken adımlarını öğretmek için tasarlandığını yazıyor; Türkiye vitrinindeki Yunus botu da başlangıç etiketi taşıyor.5
Kaplama ve montaj sırası
Çoğu ahşap kitte gövde, omurga ve perdelerin birleşmesiyle iskelet olur. Sonra ince çıtalar yan yana yapıştırılarak kaplama oluşur. Bu aşamada çıtaların ıslanmadan bükülmesi, boşlukların macunla kapanması ve zımpara sırası modeli belirler. Güverte, küpeşte, direk ve arma daha sonra gelir. Yelkenli modellerde iplik gerginliği ve makara yerleşimi, bot modellerinden daha uzun süre ister.
İlk günde kutuyu açıp parçaları planla karşılaştırmak, eksik veya kırık çıta varsa satıcıya yazmak zaman kazandırır. Tutkal kuruma süresi aceleyle üst üste yapıştırmayı bozar; bir sıra çıta tutup bekleyip zımparaladıktan sonra sonraki sıraya geçmek, gövde eğriliğini azaltır. Vernik veya boya, kaplama oturmadan sürülürse çıtalar arasında kabarma bırakabilir.
Sıfırdan mı, kitten mi
Arslantürk röportajında hobiden başlayıp kurs veren usta konumuna geldiğini anlatıyordu.1 Sıfırdan üretim, kereste seçimi, kalıp ve plan okumayı tek başına taşır; 2020'de Bafra'da emekli öğretmen Rıza Oflu da ağaç bulmanın zor ve pahalı olduğunu Anadolu Ajansı'na söylemişti.6 Hazır kit bu yükün bir kısmını keser: lazer kesilmiş perdeler ve hazır çıtalar, ilk gemiyi masa üstünde bitirmeyi mümkün kılar.
Sekiz-dokuz aylık öğrenme süresi, Arslantürk'ün Halk Eğitim deneyimine dayanır.1 Hazır kitte süre modele ve haftalık çalışma saatine bağlıdır; üreticiler bazı başlangıç botlarında onlarca saatlik montaj süresi yazar. İlk kitte orta veya zor etiketi seçmek, arma düğümünde takılıp hobiyi bırakmaya yol açabilir. Basit bot veya tek direkli kayık, kaplama ve zımpara alışkanlığını önce kurar.
Üç bütçe bandı
Dar bant: yalnızca başlangıç kiti. 11 Eylül 2026'da Maketistan'da Yunus liman botu 487,97 TL. Bu rakam alet ve boya içermez.
Orta bant: küçük tekne veya kayık kiti artı temel aletler. Karadeniz takası veya Ayvansaray sandalı iki bin yedi yüz lira civarında; Bounty jolly boat dört bin TL bandında. Geniş bant: OcCre Bucaneer gibi dokuz bin TL'lik yelkenli veya Kalender vapuru. Aynı mağazada 1/100 Amerigo Vespucci 25.491,60 TL, 1/200 USS Missouri 39.021,60 TL yazıyordu; bunlar ilk proje değil.2
11 Eylül 2026'da Maketistan listesinde başlangıç botu 487,97 TL, Karadeniz takası 2.710,94 TL, OcCre Bucaneer 9.000,52 TL; Arslantürk 2020'de bir modeli kavramayı sekiz-dokuz aya bağlamıştı.123
Dipnotlar ve Kaynaklar
- DenizHaber, «El emeği ile yaptığı maket gemiler tarihe ayna tutuyor», 24 Haziran 2020: Hulusi Arslantürk, Samsun İlkadım; öğrenme ~8-9 ay; bitmiş eser 2.000–7.000 TL. denizhaber.com ↩
- Maketistan, Ahşap Gemi Kitler kategori listesi (11 Eylül 2026): Yunus liman botu 487,97 TL; Karadeniz takası 2.710,94 TL; Ayvansaray 2.710,94 TL; İzmir kayığı 2.819,38 TL; Bounty jolly boat 4.026,17 TL; Kalender vapuru 4.933,91 TL; Amerigo Vespucci 25.491,60 TL; USS Missouri 39.021,60 TL. maketistan.com ↩
- Maketistan, OcCre 1/100 Bucaneer ürün sayfası (11 Eylül 2026): liste 9.000,52 TL; «el aletleri ve boyalar mevcut değildir». maketistan.com ↩
- Maketistan, Tersane Model 1/32 Karadeniz Takası ürün sayfası (11 Eylül 2026): liste 2.710,94 TL; alet ve boya kit dışı. maketistan.com ↩
- OcCre, Polaris Starter Pack ürün sayfası: başlangıç seviyesi; gövde kaplama, direk, arma ve yelken adımlarını öğretmek için tasarlandığı belirtilir. occre.com ↩
- Anadolu Ajansı / Beyaz Gazete video özeti, «Emekli öğretmenin maket yapım merakı» (Bafra, Rıza Oflu, ~2016 sonrası yayın): ağaç temininin zor ve pahalı olduğu notu. dailymotion.com ↩
Fiyatlar liste tarihine aittir; satın alma öncesi satıcıdan teyit edilmelidir. Bu yazı hobi rehberidir; ürün reklamı değildir.
kafa1milyon
Meraklı bir kafa. Bilimsel makaleleri, arşiv belgelerini ve saha notlarını okuyup gündelik dile çeviriyor; bilinmeyeni bilinmiyor diye yazmaktan çekinmiyor.
