Kazı başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan; saha anlatımını başkan yardımcısı Prof. Dr. Reyhan Körpe yapıyor. İkisi de Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi hattında.
"Kazıdığımız alanın Troya'nın en eski agorası olduğunu söyleyebiliriz."
Reyhan Körpe, Troya kazı başkan yardımcısı
Çalışma Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle sürüyor. UNESCO listesine 1998'de girmiş alan, Doğu Asya turistinin de yoğun geldiği bir rota. 2014'ten beri soru net: Bronz Çağı Troya ile Arkaik-Klasik Ilion arasında kopukluk mu var, süreklilik mi? Güney kapı önünde döşeli yol, alt kentten kapıya açılan giriş ve agora mimari kalıntıları çıktı. Erken Demir Çağı amphora ve çanak parçaları da var. Körpe'ye göre Geç Bronz'da burası çarşıydı; terkten yaklaşık 80-90 yıl sonra gelenler evlerini eski surların üstüne kurdu ve aynı meydanı kullanmayı sürdürdü. Yeni yerleşim adını Ilios / Ilion koydu; önceki ad Wilusa olarak biliniyordu. Körpe'nin cümlesi: Troya bir anlamda Ilion olarak yaşamaya devam etti.
Ne bulundu, ne henüz yok
Bulunanlar: güney kapı önü agora alanı, döşeli yol, giriş, Erken Demir Çağı seramiği, Troy VI duvarının erken Arkaik evde yeniden kullanımı. Henüz yok: agoranın tam planı, dükkân envanteri, kesin metrekare.
Körpe "önümüzdeki yıllarda devam" diyor; yani bu haber sezon kapanışı değil, köprü açıklaması. 2014 sonrası kazı bilerek dar alanda, ince kesitte yürüyor. Schliemann döneminin geniş çaplı kazıları birçok katmanı bozmuştu; ekip aynı güney kapı önünde yol-giriş-meydan ilişkisini çözmeye çalışıyor. Amphora parçaları ticaret ve depolama ihtimalini açıyor; tek başına liman ya da antrepo iddiası kurmaya yetmez. Famagusta Gazette metni kısa ama iddiayı doğru tutuyor: uzun terk yok, 80-90 yıl boşluk, sonra eski meydanın sürmesi. Daily Sabah DHA fotoğraflarıyla aynı iddiayı 10 Eylül 2026'da genişletti.
Homeros'un 20 yıllık savaş masalı manşete süs olarak giriyor; ölçülen şey Homeros değil, 2014'ten beri biriken katman kaydı.
Troya katmanları savaş, yangın ve depremle yeniden kurulmuş bir yerleşme zinciri. Bu sezonun agora brifingi o zincirin "Bronz bitti, Yunan başladı" diye ikiye bölünmesini inceltiyor. Körpe, yeni gelenlerin eski Wilusa'yı bildiğini ve Ilios / Ilion adını koyduğunu söylüyor. Yani isim değişiyor, çarşı zemini ve sur hattı kısmen kalıyor. Senin haritada yer Troya / Hisarlık, Çanakkale; tarih bandı yaklaşık 2.800 yıl önce, Erken Demir / erken Arkaik geçişi. Kazı ekibi Aslan-Körpe; duyuru 10-11 Eylül 2026. Önümüzdeki sezonlarda agora planının genişlemesi bekleniyor; bu yazı o planı tamamlanmış gibi sunmuyor.
Türkiye için ne anlama geliyor
Yerel haber "agora bulundu" diye kısa keser. Dünya İngilizcesi (Famagusta) ve Daily Sabah brifingi asıl soruyu taşıyor: Troya ile Ilion arasında kaç yıl boşluk vardı? Cevap sahada 80-90 yıl ve aynı çarşı zemini.
Görsel DHA / Daily Sabah'a aittir. Körpe'nin 10 Eylül 2026 brifingi: terk 80-90 yıl, Troy VI güney kapısı önü, aynı çarşı zemini.