Vanden Eykel, ABD'nin Virginia eyaletindeki Ferrum College'da din bilimleri doçenti ve erken Hristiyanlık üzerine çalışıyor. Yazısını Sivas Cumhuriyet Üniversitesi'nin bu yaz Durupınar'da yürüttüğü araştırma üzerine kaleme aldı. Projeyi üniversitenin Arkeoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Cenker Atila yönetiyor, ABD merkezli Hristiyan kuruluş Noah's Ark Scans da ortak. Vanden Eykel'e göre üniversitenin resmî açıklamaları temkinli; sosyal medyada dolaşan iddialar ise oluşumun "yüzde yüz jeolojik olmadığını" söyleyecek kadar kesin ve aynı iddialar İngiliz ve Amerikan basınına da yansıdı.
Sahada 75 gün
Üniversitenin açıklamasına göre arazi çalışması, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Erzurum Bölge Müdürlüğü'nün 21 Mayıs 2026 tarihli onayıyla 28 Haziran'da başladı ve 11 Eylül'de bitti. Beş ülkeden 20 kadar bilim insanı katıldı. Oluşum yer radarıyla 70 metre derinliğe kadar tarandı. 1 ile 15 metre arasından alınan 366 karot ve toprak örneği, karbon izotopu, yaş ve organik madde testleri için Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi laboratuvarlarına gönderildi. Üniversite Ağustos'ta, ön ölçümlerde oluşumun içindeki karbon düzeyinin dışındakinden yüzde 40 kadar yüksek çıktığını duyurmuştu.
Noah's Ark Scans daha iddialı konuşuyor. Kuruluşun 23 Eylül'deki basın bültenine göre sondaj 18 metreye kadar indi, oluşumun içindeki deliklerde ana kayaya ya da sağlam kireçtaşına rastlanmadı, 4-5 metre derinlikteki sert bir katman matkap ucunu kırdı. Kuruluş bu katmanın taşlaşmış ahşap olabileceğini öne sürüyor. Bunu doğrulayan bir laboratuvar sonucu henüz yok.
Üniversite değerlendirmenin 2027 ortasına kadar süreceğini, sonuçların "Durupınar Formasyonu 2026 Araştırmaları" adlı bir kitapta ve üç uluslararası makalede yayımlanacağını açıkladı.
Altmış yedi yıllık tartışma
Vanden Eykel tartışmanın başına dönüyor. 1960'ta Yüzbaşı Durupınar, ABD'li televizyon vaizi George Vandeman ile hava fotoğrafı uzmanı Arthur Brandenberger'in yönettiği bir ekiple sahaya gitti. LIFE dergisi 5 Eylül 1960 sayısında, yapılan ölçümlerin "nesnenin insan yapımı olduğuna dair hiçbir iz" göstermediğini yazdı. Konu 1970'lerin sonunda, anestezi hemşiresi ve amatör arkeolog Ron Wyatt sahaya gelince yeniden açıldı. Wyatt radar taramalarında duvar, güverte, taşlaşmış ahşap ve metal bağlantılar gördüğünü, yakındaki büyük taşların da gemiyi suda dengeleyen ağırlıklar olduğunu öne sürdü. İkna ettiği David Fasold 1988'de oluşumun Nuh'un Gemisi olduğunu savunan bir kitap yayımladı.
Fasold on yıl dolmadan fikrini değiştirdi. Jeolog Lorence Collins ile 1996'da Journal of Geoscience Education'da yayımladığı makalede, Doğubayazıt yakınındaki sözde geminin "tamamen doğal bir kaya oluşumu" olduğunu, Nuh'un Gemisi ya da insan yapımı bir maket olamayacağını yazdı. Collins'in mikroskop altında incelediği on iki örneğin hepsi bazalt ya da andezit çıktı. Demir perçin ve kelepçe sanılan parçalar mangan ve titan içeren, birbirine çimentolanmış manyetit taneleriydi. Türk jeolog Murat Avcı 2007'de Bulletin of Engineering Geology and the Environment'ta oluşumu, zayıf Eosen killeri üstünde yamaçtan kayarak inen 150 metre uzunluğunda, 50 metre eninde bir Miyosen kireçtaşı bloğu olarak tanımladı. Ona göre bugünkü şekli, bloğun yanından geçen toprak akması, buz erimesi ve kireçtaşının çözünmesi verdi.
"Durupınar'daki bugünkü arama da öncekiler gibi, kutsal metindeki hikâyenin ardında bulunmayı bekleyen somut bir kanıt olduğunu varsayıyor. Neredeyse 70 yıldır bu tekne biçimli oluşum o ihtimali canlı tutuyor."
Eric Vanden Eykel, Ferrum College (The Conversation, 6 Ekim 2026)
Vanden Eykel'i daha çok tufan anlatısının kendisi ilgilendiriyor. Mezopotamya'da MÖ ikinci binyıla tarihlenen Atrahasis Destanı'nda ve Gılgamış Destanı'nda tanrılar bir tufan gönderiyor, uyardıkları tek adam ailesini ve hayvanları kurtarmak için büyük bir tekne yapıyor. Tekvin bu hikâyeyi yeniden kuruyor: Atrahasis'te tanrıları insanların gürültüsü rahatsız eder, Tekvin'de ise sebep insanın şiddeti ve yozlaşmasıdır. Durupınar'da ise ekip, Noah's Ark Scans'in bültenine göre 2027 için ikinci bir arazi sezonu planlıyor.
Kaynaklar ve doğrulama
Bu haber, dünya basınındaki birincil kaynaklardan derlenmiş, çapraz kontrol edilmiş ve kafa1milyon tarafından Türkçe yazılmıştır. Görsel, haberi ilk yayımlayan kuruluşa aittir.