Kazıyı İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Akın Ersoy yönetiyor; izin Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan. Kuzey Cadde üzerindeki Mozaik Oda geçen yıl açılmıştı: yaklaşık 5×2,5 metrelik geometrik paneller, üçgenler, kareler, kalp biçimli sarmaşık yaprakları. Yeni sezon o zeminin devamında üç oda daha verdi. İkisinin tabanı mozaik, üçüncüsü mermer. Plan ve işlev henüz tam yayımlanmadı; süslü alanın sandığından büyük olduğu netleşti.
"İlk defa bu mekânlarda duvar resimlerine ulaştık. Bugüne kadar Smyrna Agorası'nda ve tiyatro çevresinde hiç karşılaşmamıştık."
Prof. Dr. Akın Ersoy, kazı başkanı
Duvar resimleri agora ve yakındaki antik tiyatro çevresinde belgelendi. Duyuru, hepsinin üç odanın içinden geldiğini kanıtlamıyor; iki bulgu aynı bağlam diye birleştirilmemeli. Renk, figür ve desen ayrıntısı henüz yayımlanmadı. Önem şimdilik konumda: bu kamusal bölgede ilk boyalı sıva kaydı.
Efes Yamaç Evleri benzetmesi
Ersoy, mekânların Efes Yamaç Evleri'ndeki mozaik-mermer-boya karışımına benzediğini söyledi; kamusal işlev ihtimalini de açık tuttu. Bu, Smyrna'da ikinci bir elit konut adası bulundu demek değil. Yamaç Evleri konuttu; Smyrna yapısının işlevi bilinmiyor. Agora kenarı, işlevin değişebildiği bir bölge: Roma anıtlarından yüzyıllar sonra, Doğu Roma döneminde mahalle yeniden düzenlenmiş olabilir. 395'te imparatorluğun ikiye bölünmesi ve Hristiyanlığın yayılmasıyla kentlerin mimari-sosyal dönüşümüne dair veri aranıyor; üç oda o dosyaya yeni satır ekliyor.
Tarih aralığı MS 5. ve 6. yüzyıl, Geç Antik Çağ. Agora'nın ana Roma yapıları çok daha eski. Yeni zeminler, tarihî merkezde yatırımın sürdüğünü gösteriyor; kim sipariş etti, kim kullandı sorusu açık. Mozaik ile mermer zemin farkı ileride kullanım ayrımına işaret edebilir; şimdilik yayımlanan kanıt buna yetmiyor. Aynı kazıda yaklaşık 150 metre izlenen Roma su kanalı hâlâ su taşıyor; kaynağı bulunamadı. Ekip, Namazgâh Hamamı ve Kurşunlu Camii güneyinden gelen bir hattı yokluyor. Su akması, iki bin yıllık hattın hiç değişmeden işlediği anlamına gelmez; rota ve onarımlar katman katman okunacak. Basilika duvarındaki graffiti ayrı bir kayıt; yeni boyalı sıvayla karıştırılmamalı.
Türkiye için ne anlama geliyor
Yerel duyuru üniversite ve AA hattından kısa geçti; Anatolian Archaeology dosyayı İngilizce okura, mozaik-mermer ayrımı ve Efes uyarısıyla yazdı. İKÇÜ Haber Ajansı Ersoy'un sözlerini ve üç mekânın taban türlerini verdi. Senin için sabitler: Smyrna Agorası, İzmir; MS 5.-6. yüzyıl; üç oda (iki mozaik, bir mermer); kazı başkanı Akın Ersoy; agora-tiyatro çevresinde ilk duvar resmi kaydı; su kanalı ~150 m, kaynak bilinmiyor; duyuru 3 Eylül 2026.
Bu haber, dünya basınındaki birincil kaynaklardan derlenmiş, çapraz kontrol edilmiş ve kafa1milyon tarafından Türkçe yazılmıştır. Görsel, haberi ilk yayımlayan kuruluşa aittir.