Kazıyı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi yürütüyor; başkan Prof. Dr. Şükrü Özüdoğru. Restorasyon hattında Prof. Dr. Ünal Demirer'in ekibi var.
"Tam boy Hadrianus heykelleri Anadolu'da seyrek. Burada portre başı zırhlı gövdeyle eşleşti; heykel yaklaşık 2,14 metreye çıktı."
Şükrü Özüdoğru, Kibyra kazı başkanı (Hürriyet Daily News / YÖK)
Çalışma Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Geleceğe Miras programı kapsamında. Alan Burdur'un güneybatısındaki antik Kibyra; Likya, Karya, Frigya ve Pisidya sınırlarının kesiştiği bir kavşak kenti. Parçalar Anıtsal Kent Kapısı'nın üst katından düşmüş. Kapıda yuvarlak kuleler ve nekropol yolundan kente açılan üç kemerli geçit var. Özüdoğru'ya göre üstte dört mermer heykel duruyordu; MS 417 depreminde düşüp parçalandılar. Kazı 2025'te çökmüş taş yığınıyla başladı; ekip şimdiye kadar yaklaşık 2.500 mimari bloğu taşıdı, belgelendi, sınıflandırdı. Kapının tamamı henüz açılmadı; bir sezon daha bekleniyor.
Heykel parçaları farklı sezonlarda geldi: kollar, bacaklar, ayaklar, yaklaşık 20 parça. Asıl düğüm, iyi korunmuş Hadrianus portre başının daha önce bulunan zırhlı gövdeye oturması oldu. Zırhta aslan ve kartal kabartmaları var. Mermer Afyon-Döğer ve İscehisar hattına bağlanıyor.
Özüdoğru tarihi yaklaşık MS 130'a, Hadrianus'un saltanatına (117-138) yerleştiriyor.
Sabina ve dört heykel grubu
Dört heykelden biri imparatoriçe Vibia Sabina olarak tanındı. Trajan'ın torun yeğeni; Hadrianus'la MS 100'de evlendi, 128'de Augusta unvanı aldı. Kibyra'da heykelinin önemli kısımları çıktı ama Hadrianus kadar tamamlanmadı. Aynı alanda bir başka zırhlı imparator figürü (yaklaşık 1,86 metre), iki parçalı bir kadın heykeli ve yaklaşık 30 santimetrelik erkek portre başı da var. Eksik parçalar kapı çevresinde hâlâ toprağın içinde olabilir. Özüdoğru, heykellerin Hadrianus'un Anadolu gezisine hazırlık için sipariş edilmiş olabileceğini söylüyor. Kanıt yok: imparatorun Kibyra'ya girdiğine dair yazıt ya da kayıt bulunamadı. Sabina'nın doğu seyahatlerinin bir kısmına eşlik ettiği ve Anadolu kentlerinin ona adaklar diktiği biliniyor; Patara, Tlos, Rhodiapolis, Hierapolis gibi yerlerde izler var. Kibyra grubu bu geleneğe uyuyor ama ziyaret iddiasını kanıtlamıyor.
Kibyra Roma döneminde at yetiştirme, deri ve demir işçiliğiyle anılan bir merkezdi. Stadyum, tiyatro, agora, hamam ve Medusa opus sectile zeminiyle ünlü odeon hâlâ ayakta.
Anıtsal kapı bu kentsel manzaranın girişiydi. Konservasyon bitince dört heykel Burdur Müzesi'ne gidecek. Ancient Origins dosyayı 28 Ağustos'ta, Arkeonews ve Anatolian Archaeology YÖK görselleriyle taşıdı. Hürriyet Daily News Özüdoğru'nun "tam boy Hadrianus Anadolu'da seyrek" cümlesini verdi. Yerel manşet çoğu zaman "heykel bulundu" diye keser; dünya İngilizcesi parçadan 2,14 metreye çıkan imparatoru ve yanındaki Sabina'yı yazıyor.
Türkiye için ne anlama geliyor
Senin haritada yer Kibyra / Gölhisar hattı, Burdur. Sabitler: Anıtsal Kent Kapısı; MS yaklaşık 130; düşme MS 417; 20 parça; 2,14 metre; kazı başkanı Şükrü Özüdoğru; restorasyon Ünal Demirer; hedef Burdur Müzesi. Hadrianus'un kente ayak bastığı henüz belgelenmedi; belgelenen şey kapı üstündeki imparatorluk ailesi grubunun yeniden kurulması. Duyuru bandı Ağustos sonu 2026.
Kaynaklar ve doğrulama
Bu haber, dünya basınındaki birincil kaynaklardan derlenmiş, çapraz kontrol edilmiş ve kafa1milyon tarafından Türkçe yazılmıştır. Görsel, haberi ilk yayımlayan kuruluşa aittir.