Japonya'nın kıyısında bir Türk kasabası vardı: 8 yılda batan tema parkından geriye bir sandviç ve bir heykel kaldı

Niigata'nın yerel televizyonu NST, 13 Ağustos'ta yayımladığı arşiv dosyasında şehrin hafızasındaki tuhaf ve tatlı bir yarayı kurcaladı: Kashiwazaki Türk Kültür Köyü. Park, 8 numaralı sahil yolu üzerinde özel müzelerin sıralandığı "Koleksiyon Yolu"nun onuncu ve en iddialı halkası olarak Temmuz 1996'da açıldı. Reklamı da iddiasız değildi: dünyanın ilk Türk kültürü temalı parkı.

49 bin metrekarelik alana 4,5 milyar yen harcandı; sonraki yatırımlarla fatura 7,5 milyar yene, yani o günün kuruyla kabaca 70 milyon dolara çıktı. İçeride bir Kapalıçarşı, mağara şov salonu, restoranlar, müze ve Türk taşı satan bir kuyumcu vardı. Türkiye'den gelen müzisyenler her gün sahne alıyor, meydanda Türk usulü dondurma ve balık ekmekten uyarlanan uskumru sandviçi satılıyordu. Japonlar Türkiye'ye uçmadan Türkiye'yi geziyordu.

Balon nasıl söndü

Parkın kaderi, Japonya'nın balon ekonomisinin kaderiyle aynıydı. Proje, Niigata Chuo Bankası'nın genel müdürü Ryutaro Omori'nin öncülük ettiği tema parkı furyasının parçasıydı; aynı adamın imzası Niigata Rus Köyü'nde ve Fuji Gulliver Krallığı'nda da vardı. Üçü de battı. Ekim 1999'da bankanın kendisi çöktü; Türk köyünün bankaya 7 milyar yen borcu vardı. Park önce çalışanlarını çıkardı, sonra kapandı; 2002'de belediye araziyi satın alıp girişi ücretsiz yaparak yeniden açtırdı. Ama 2004 yazında sel, ekim ayında da Chuetsu depremi geldi. Ziyaretçi eridi, park o kasım kapılarını bir daha açılmamak üzere kilitledi. İşletmeci şirket birkaç ay sonra havlu attı.

Heykelin uzun yolculuğu

Hikâyenin Türkiye'yi en çok ilgilendiren kısmı kapanıştan sonra başladı. Türkiye'nin 1996'da parka hediye ettiği 4,2 metrelik, 4,2 tonluk atlı Atatürk heykeli, 2007 depreminde devrilme riski gerekçesiyle kaidesinden indirildi ve mavi brandaya sarılıp bir yamaçta yıllarca yatırıldı. 2009'da fotoğraflar internete düşünce Japonya'da kampanya başladı: "Dost ülkenin kurucusuna bu yapılmaz." Türk Büyükelçiliği devreye girdi, Nippon Vakfı restorasyonu üstlendi ve heykel gece yürüyen tırlarla üç günde ülkenin öbür ucuna taşındı. Haziran 2010'da, iki ülke dostluğunun 120. yılında, Kushimoto'daki Kashino-zaki feneri meydanında açıldı. Heykel bugün 1890'da Ertuğrul Fırkateyni'nin battığı denize bakıyor; kazazedeleri sırtında taşıyan balıkçı köyünün tepesinden.

Kashiwazaki'ye kalan miras daha mütevazı ama hâlâ sıcak: NST'nin de not ettiği gibi, parkın meydanında satılan uskumru sandviçi şehrin yerel lezzeti olarak yaşıyor. İstanbul'un balık ekmeği, Japon Denizi kıyısında bir tema parkının hayaletinden sokak yemeğine dönüştü.

Türkiye için ne anlama geliyor

Türk medyası bu parkı en son 2009'daki heykel krizinde hatırladı, sonra unuttu. Oysa hikâyenin tamamı bir dostluk envanteri gibi: bir Japon bankacının Türkiye hayali, bir şehrin sandviçe sinen hatırası ve bir heykelin, terk edilmiş bir yamaçtan Ertuğrul şehitlerinin karşısındaki en onurlu meydana uzanan yolculuğu. Tema parkı sekiz yıl dayandı; onu ayakta tutan duygu 136 yıldır ayakta.

Bu haber, dünya basınındaki birincil kaynaklardan derlenmiş, çapraz kontrol edilmiş ve kafa1milyon tarafından Türkçe yazılmıştır. Görsel, haberi ilk yayımlayan kuruluşa aittir.