Brezilya basını: Minas Gerais'in peynirli ekmeği Gastro Afyon'da Bayat mağara peyniri ve haşhaşla pişti

Estado de Minas'tan Joana El Khouri 6 Ekim'de, O Tempo'dan Dayse Aguiar 9 Ekim'de yazdı. Puiati, Brezilya'nın ticaret ve hizmet sektörü için meslek eğitimi veren kurumu Senac'ın Minas Gerais'teki konukseverlik ve gastronomi direktörü. Afyon'a Belo Horizonte'deki gastronomi platformu Gamela Criativa'nın genel direktörü Elke Rezende ile birlikte gitti. Tabaklarda Minas Gerais bayrağı vardı, gösterinin sonunda da ayakta alkışlandı. Puiati Estado de Minas'a tadanların aidiyet duygusuyla karşıladığını anlattı: tarif Minas'ın tarifi olarak kalmış, damak ise biraz da Türk olmuş.

Aynı listedeki iki şehir

Belo Horizonte ile Afyonkarahisar, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na gastronomi dalında aynı turda girdi. Liste Ekim 2019'un son günlerinde açıklandı, İtalya'dan Bergamo da aynı listedeydi. Afyon, Gaziantep ve Hatay'dan sonra Türkiye'nin üçüncü gastronomi şehri oldu. Gamela Criativa bu ağdaki şehirleri buluşturmak için çalışıyor, Afyon yolculuğu da bu işin parçası.

Festivalin bu yılki teması "Lezzetin Hafızası Anadolu"ydu. Türk basınındaki programa göre festival 2 Ekim'de Afyon Motor Sporları Merkezi'nde açıldı, 21 ülkeden 53 şef katıldı. Estado de Minas kapanışı 5 Ekim Pazartesi olarak veriyor.

Mağara peyniri, manda sucuğu

Pão de queijo buğday unu yerine manyok nişastasıyla yapılıyor ve tarihi 18. yüzyılın Minas çiftliklerine uzanıyor. Senac'ın gastronomi araştırmacısı Vani Pedrosa 2019'da G1'e nedenini anlatmıştı: eyalette buğday unu yoktu ama manyok nişastası boldu, çiftlikler de ihtiyaçtan fazla peynir üretiyordu. Minas'ın çiğ sütten yapılan el yapımı peyniri Aralık 2024'te UNESCO'nun insanlığın somut olmayan kültürel mirası listesine girdi.

Puiati Afyon'da Brezilya peynirinin yerine Türk peynirleri kullandı. Estado de Minas'a göre hamura Sinanpaşa'nın koyun sütünden yapılıp deride olgunlaşan Kırka tulumu ve Bayat'taki Kurt İni Mağarası'nda bekletilen peynir girdi. AA'nın 2021'deki haberine göre Bayat peynirini ilçedeki bir kadın kooperatifinin yedi üyesi yapıyor, peynirler mağarada altı ay kalıyor. Ekmeğin üstüne de şehre adını veren bitkinin tohumu, haşhaş serpildi.

İkinci tabak mexido'ydu. Pirinçle fasulyeyi tavada eldeki başka malzemelerle karıştıran, Minas evlerinde artan yemeği değerlendirmek için yapılan bir tabak bu. Puiati pirinçle fasulyeyi "Minas usulü" bıraktı, içine Afyon sucuğu ve pastırması koydu. Afyon sucuğunun en az yüzde 15'inin manda, gerisinin dana eti olduğunu, şehrin 2025'te aynı sucukla yapılan sucuklu yumurtada en büyük porsiyon rekorunu kırdığını da anlattı. "Bu mutfağa domuz eti girmez, Afyon'da manda ve dana kurutulur" dedi. Türk basınına göre o rekor tavaya 1 ton sucuk ve 15 bin yumurta girmişti.

"Minas mutfağının kimliğini kaybetmeden yolculuk edebildiğini ve konuşmaya açık olduğunu gösterebildik. Peynirli ekmek Afyon'un peyniri ve haşhaşıyla buluştu. Mexido yerel ürünleri aldı ama Minas'ın mexidosu olarak kaldı. Seyircinin tepkisi insanı duygulandırdı."

Edson Puiati (O Tempo, 9 Ekim 2026)

Tarif Belo Horizonte'ye dönüyor

Afyon'un peyniri ve sucuğu bu kez Brezilya'da bir menüye giriyor. Gamela Criativa, yeni tadım menüsü Menu Gamela'yı bu Türk-Minas peynirli ekmeği ve sucuklu mexido ile açacağını duyurdu. Puiati de deneyimin Senac'taki derslere taşınacağını söylüyor. Bayat'taki kooperatif ve Afyon sucuğu, 2019'dan beri aynı ağda olan iki şehir arasında ilk somut alışverişin malzemesi oldu.

Rezende'ye göre alışveriş tek yönlü kalmayacak. Belo Horizonte'ye de dünyadan şefler getirilecek. Gamela Criativa, gastronomi şehirlerini Belo Horizonte'de toplayacak uluslararası buluşmayı 2027'nin ilk yarısı için planlıyor.

Bu haber, dünya basınındaki birincil kaynaklardan derlenmiş, çapraz kontrol edilmiş ve kafa1milyon tarafından Türkçe yazılmıştır. Görsel, haberi ilk yayımlayan kuruluşa aittir.