Brezilya basını: Amazon'un batısındaki Acre eyaleti eylülde ihracatının yüzde 38'ini Türkiye'ye sattı, çoğu sığır ve sığır eti

Bülten Brezilya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın Comex Stat verilerine dayanıyor. Eylülde Acre 13,04 milyon dolarlık mal sattı, bu ağustosa göre yüzde 10,4 fazla. 4,99 milyon dolarlık kısım, yani yüzde 38,3'ü Türkiye'ye gitti. Peru 3,50 milyon dolarla ikinci, Birleşik Arap Emirlikleri 834 bin dolarla üçüncü oldu. A Gazeta do Acre'nin aktarımına göre Türkiye'nin birinciliğini sığır eti ve canlı sığır satışları getirdi. Peru'ya giden ise çoğunlukla Brezilya cevizi ve domuz eti.

Yılın tamamında sıra henüz değişmedi. Ocak-eylül arasında Acre'nin ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31,3 artıp 98,66 milyon dolara çıktı. Peru 29,20 milyon dolarla önde, Türkiye 21,52 milyon dolarla ikinci. Eyaletin en çok sattığı ürün 34,83 milyon dolarla sığır eti, ardından 24,23 milyonla Brezilya cevizi ve 18,50 milyonla soya geliyor. Diário do Acre'ye göre Türkiye'ye soya da satılıyor. Eylülde sığır eti tek başına ihracatın yüzde 49,2'sini, canlı sığır da 1,44 milyon dolarlık kısmını oluşturdu.

1997'den beri ilk canlı hayvan

Canlı sığır Acre için çok yeni bir kalem. Tarım haberleri sitesi ac24agro'nun Dış Ticaret Sekreterliği verilerinden derlediğine göre eyalet 2025'te 5,145 milyon dolarlık, 1.841 ton canlı sığır sattı. Kayıtların başladığı 1997'den bu yana ilk kez canlı hayvan ihraç ediyordu. Alıcılar o yıl Cezayir ve Fas'tı, hayvan sayısı ortalama 403 kiloyla hesaplanınca 4 bin 570 kadar ediyordu. Eyaletin sürüsü 5,17 milyon baş.

Yerel et sanayisi bu gidişten memnun değil. Acre'nin mezbaha ve et işleme şirketlerini temsil eden Sindcarnes, Ocak 2026'da hayvanların başka eyaletlere ve yurt dışına satılması bu hızla sürerse kesimhanelere yetecek hayvan kalmayacağını açıkladı. Eyalet dışına hayvan sevkiyatı 2025'te yüzde 74,65 artmıştı.

"Hükümet piyasanın işleyişine uygun, adil bir karşılık vermezse 150 bin baş eksik kalacak."

Sindcarnes, Acre mezbaha ve et sanayicileri sendikası (ac24agro, 15 Ocak 2026)

Brezilya'nın en büyük müşterisi

Acre'deki tablo, Brezilya'nın genelindeki bir ticaretin küçük bir parçası. ABD Tarım Bakanlığı'nın Brezilya raporuna göre ülke 2025'te 1 milyon 50 bin 390 canlı sığır ihraç etti, bunların 345 bin 577'si Türkiye'ye gitti. Bu, toplamın yüzde 32,9'u ve Türkiye'yi en büyük alıcı yapıyor. Hayvanların yüzde 60,5'i Pará eyaletinden çıktı. Bu yıl satışlar daha da arttı. Danışmanlık şirketi Agrifatto'nun Secex verisinden yaptığı hesaba göre ocak-eylül 2026'da 1 milyon 30 bin baş ihraç edildi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30,19 fazla. Eylülde gemilere bindirilen 123 bin 830 sığırın 58 bin 820'si, yani neredeyse yarısı Türkiye'ye gitti.

Bu talebin arkasında Türkiye'nin ithalat programı var. Tarım ve Orman Bakanlığı 2026 için 500 bin baş besilik erkek sığır ithalatı planlamıştı. 26 Eylül'de 2027 planını da açıkladı. Gelecek yıl 480 bin baş ithal edilecek, bunun 380 bini kapasitesi 200 baş ve üzerindeki işletmelere, 100 bini daha küçüklere ayrıldı. İthalatı Et ve Süt Kurumu yapıyor ve hayvanların yetiştiriciye satış fiyatını da kurum belirliyor. Programın hangi ülkeden alım yapacağını sağlık sertifikası anlaşmaları belirliyor, Brezilya bunlardan biri.

Ticaretin Brezilya'daki tartışmalı bir yanı da var. Gemiler çoğunlukla Pará limanlarından ve São Paulo'daki São Sebastião'dan kalkıyor. São Sebastião'da yerel bir hareket hayvan taşımacılığına karşı kampanya yürütüyor. 3 Mart 2026'da bu limanda Barretos'tan Türkiye'ye sığır taşıyacak bir gemide 30 ton saman yandı. Tarım Bakanlığı'nın G1'e verdiği bilgiye göre 2 bin 600 hayvanın 450'si gemiye yüklenmişti, kurtarılan hayvanlardan üçü limanda öldü. Türkiye'de ise 2027 kotasının başvuruları 16 Ekim'de kapandı, izin alan işletmelerin listesi 30 Ekim 2026'da ilan edilecek.

Bu haber, dünya basınındaki birincil kaynaklardan derlenmiş, çapraz kontrol edilmiş ve kafa1milyon tarafından Türkçe yazılmıştır. Görsel, haberi ilk yayımlayan kuruluşa aittir.