Anlaşmalar 2020'de NASA, ABD Dışişleri ve yedi kurucu ülkeyle başlamıştı. Hedef Ay, Mars ve daha ötesinde barışçıl, şeffaf işbirliği. İlkeler sade: barışçıl ve şeffaf keşif, yardıma açık olmak, bilimsel veriye erişim, faaliyetlerin birbirini engellememesi, tarihî yerleri ve eserleri korumak. Isaacman törende Türkiye'yi 71. imzacı diye karşıladı. Her imzacıya Ay Üssü için donanım, bilimsel yük, teknoloji gösterimi veya CubeSat katkısı davetinin açık olduğunu söyledi.
"Türkiye Cumhuriyeti'ni Artemis Anlaşmaları'nın 71. imzacısı olarak karşılamak benim için bir ayrıcalık."
Jared Isaacman, NASA Yöneticisi
ABD tarafında Dışişleri'nden Uzay ve Çevre Sorumlu Yardımcı Bakan Yardımcısı Connor Tomlinson da törendeydi. Fotoğrafı NASA fotoğrafçısı Bill Ingalls çekti; imza masasında Kacır, Isaacman, Tomlinson ve Kıraç yan yana. SpaceNews aynı gün imzayı özetledi. Türkçe çeviri ve manşetler ertesi gün Anadolu Ajansı hattından yayıldı; birincil belge yine NASA sayfasında kaldı.
İnsanlı uçuştan AYAP-1'e
NASA metni, Türkiye'nin insanlı uçuş kayıtlarını da sıralıyor. 2024'te Alper Gezeravcı Axiom Mission 3 ile Uluslararası Uzay İstasyonu'na gitti; aynı yıl Tuva Cihangir Atasever Virgin Galactic 07 ile yörünge altı uçuş yaptı. Ajans, ülkenin ilk Ay görevi AYAP-1'i de yakında fırlatacağını yazıyor. İmza, bu takvimi diplomasi diline bağlıyor: ortak ilkelere yazılmış bir çerçeve, sonra yük ve uçuş müzakeresi.
Isaacman'ın konuşmasında geçen Moon Base, NASA'nın 2026'da açıkladığı kalıcı Ay varlığı planı. İmza o çerçeveye kapı açıyor. Hangi Türk yükünün hangi uçuşa gireceği henüz ayrıntılı duyurulmadı; davet genel, seçim ayrı. Antalya'da Ekim'de Uluslararası Astronotluk Kongresi var. NASA, onlarca imzacı ülkenin orada bir araya gelmesini bekliyor. İmza ile kongre arasındaki mesafe birkaç hafta.
Türkiye için ne anlama geliyor
Türk medyasında imza manşet oldu; dünya basınının birincil satırı NASA'nın 31 Ağustos sayfası. Senin için sabitler: 71. imzacı, imza yeri Washington Mary W. Jackson merkezi, imzalayan Mehmet Fatih Kacır, TUA Başkanı Yusuf Kıraç, AYAP-1 ilk Ay görevi, Antalya IAC Ekim 2026.
Bu haber, dünya basınındaki birincil kaynaklardan derlenmiş, çapraz kontrol edilmiş ve kafa1milyon tarafından Türkçe yazılmıştır. Görsel, haberi ilk yayımlayan kuruluşa aittir.