# Yapay Zeka Destekli Yarış Dronu İnsan Şampiyonları Geride Bıraktı

- Kaynak: https://kafa1milyon.com/yazi/yapay-zeka-destekli-yaris/
- Yayın: 2026-10-22
- Bölüm: Bilim
- Yazar: kafa1milyon
- Etiketler: yapay zeka, drone yarışı, robotik, pekiştirmeli öğrenme, tu delft, fpv

> TU Delft'in MonoRace sistemi tek kamerayla saatte 100 kilometreyi aşan hızda uçtu, Abu Dabi'de üç eski dünya şampiyonu pilotu geçti. Science Robotics'teki makale yöntemi, arızaları ve insanın Ocak 2026'daki rövanşını anlatıyor.

---
12 Nisan 2025'te Abu Dabi'deki ADNEC Marina Hall'da, 11 kapılı bir pistte iki tur atan bir yarış dronu 16,56 saniyede bitiş kapısından geçti. Dronu kimse uçurmuyordu. Hollanda'daki Delft Teknik Üniversitesi'nin MAVLab ekibinin yazdığı yazılım, aynı gün aynı salonda yapılan eleme turlarında Drone Champions League'in (DCL) üç eski dünya şampiyonunu art arda geçti.[1]

Ekip bu yarışın arkasındaki yöntemi 14 Ekim 2026'da *Science Robotics* dergisinde yayımladı. Sistemin adı MonoRace.[1]

- Dronun önünde tek bir kamera vardı; peki uzayı ve hızı neye bakarak ölçüyordu?
- Uçmayı hiç bilmeyen bir program sanal pistte nasıl şampiyon seviyesine geldi?
- Yarış günü kameradaki parazit ve sensör taşması ekibi nasıl zorladı?
- Dokuz ay sonraki rövanşta insan pilotlar neden yine kazandı?


## Tek kamera, bir de denge sensörü

Yarışmayı düzenleyen Abu Dhabi Autonomous Racing League (A2RL) ile DCL, takımların kendi donanımını getirmesine izin vermedi. Herkes aynı dronla uçtu: 966 gramlık karbon gövde, 155 derece geniş açılı tek bir ön kamera ve uçuş kartına gömülü bir ataletsel ölçüm birimi, yani dronun ivmesini ve dönüşünü ölçen sensör. Hesap NVIDIA Jetson Orin NX adlı küçük bir bilgisayarda yapılıyordu. Salonda hareket yakalama kamerası, GPS ya da ikinci bir kamera yoktu.[1] Bu kurallar insan pilotun uçuşuna benziyor. FPV denen yarışlarda pilot da pisti yalnızca dronun ön kamerasından görür.[2]

Pist 76 metre uzunluğunda, 18 metre genişliğindeydi. Her kapının iç açıklığı 1,5 metreydi. Kapılardan ikisi üst üsteydi: dron üstteki kapıdan geçip hemen altındaki kapıdan ters yönde dalıyordu, pilotların split-S dediği manevra. Organizatörler kapıların ölçüsünü ve konumlarını önceden verdi, ama pisti hassas ölçmeye ya da dronda değişiklik yapmaya izin vermedi.[1]

*Görsel: MAVLab ekibi Nisan 2025'te Abu Dabi'de. Öndeki dron organizatörlerin bütün takımlara verdiği standart araç; turuncu ışık şeritleri seyirci dronu görsün diye takılmış. Fotoğraf: TU Delft.*


## Motorlara doğrudan emir veren küçük ağ

Kameradan saniyede 90 kare geliyor. Bir sinir ağı her karede kapıları buluyor, köşelerini çıkarıyor, dronun kapıya göre nerede durduğunu hesaplıyor. Bu konum bilgisi ikinci, çok daha küçük bir ağa gidiyor. O ağ dört motorun her birine ne kadar güç verileceğine saniyede 500 kez karar veriyor ve bunu uçuş kartının kendi işlemcisinde, 480 megahertzlik bir mikrodenetleyicide yapıyor. Arada klasik bir dengeleme yazılımı yok. Komut, motor gücünü 2 milisaniyede sıfırdan tama çıkarabiliyor.[1] Bu tür ağlar ilk olarak Avrupa Uzay Ajansı'nın İleri Kavramlar Ekibi'nde, uydu ve uzay aracı yönlendirmesi için geliştirilmişti.[3]

Ağ uçmayı sıfırdan, pekiştirmeli öğrenmeyle öğrendi. Program sadeleştirilmiş bir fizik benzetiminde deneyip çarpıyor, her denemenin sonunda puan alıyordu. Makalenin yazarlarından Guido de Croon, Live Science'a bunun milyonlarca deneme gerektirdiğini söyledi; ilk aşamada ağ yalnızca düşmemeyi ve ilk kapıya ulaşmayı öğrendi.[4] Benzetimde dronun ağırlığı, pil gerilimi, hava direnci ve sensör gürültüsü her denemede çoğu için yüzde 30 ile 40'tan fazla oynatıldı.[1] Gerçek uçuş verisi bu sınırları zaman zaman aştı; ağ yine de turu tamamladı.

Ekip yarış boyunca birkaç ağ eğitti ve her birine en iyi tur süresine göre ad verdi. En hızlısı M16'ydı. En güvenilir olan M23 ise 43 uçuşun yüzde 88,4'ünü sorunsuz bitirdi. Hızlı ağ daha sık çarpıyordu.[1]

- **16,56 saniye** — MonoRace'in 11 kapılı Abu Dabi pistinde iki turu bitirdiği en iyi süre.Bahnam vd., Science Robotics, 2026
- **28,23 m/s** — Yarış pistinde ölçülen tepe hızı, saatte yaklaşık 102 kilometre.Bahnam vd., Science Robotics, 2026
- **500 Hz** — Kontrol ağının motorlara saniyede gönderdiği komut sayısı.Bahnam vd., Science Robotics, 2026
- **15/25** — Zürih Üniversitesi'nin Swift dronunun 2022'de üç insan şampiyona karşı kazandığı yarış sayısı.Kaufmann vd., Nature, 2023


## Yarış gününün arızaları

Organizatörlerin dronunda kamerayı bilgisayara bağlayan kablo uzundu. Yüksek itişte bükülüp diğer parçalara değiyor, görüntüye parazit karışıyordu. Kaydedilen 10 uçuşta karelerin yüzde 8 ile 75'i bozuk çıktı. Bir uçuşta dron 25 metreden fazla yolu tek sağlam kare görmeden uçtu, bir kapıdan geçti, ikincisine çarptı. Sistem bozuk kareyi tanıyıp atabildiği için karelerin yarısı bozukken de pisti bitirebildi. İkinci sorun ivme sensöründeydi. Keskin dönüşlerde 7 g'ye varan yük ve gövde titreşimi sensörün 16 g'lik ölçüm sınırını aştırıyordu. Ekip bu anlarda ölçülen ivme yerine dron modelinin tahminini kullandı.[1]

Ekipten Robin Ferede, dünya şampiyonuyla yapılan finalden önce ağı yarışlar arasında yeniden ayarladıklarını anlatıyor.[3] Kazanılamayan tek yarış da oldu. Dört yapay zeka dronunun aynı anda uçtuğu yarışta MonoRace başka bir takımın dronunu tur bindirirken ona çarptı, çünkü diğer dronları görüp kaçınacak bir modülü yoktu. O yarışta üçüncü oldu.[1]

*Görsel: 2016'daki ilk akademik yarışmada dronlar insan yürüyüşünden yavaştı. Swift'in hızı araştırmacıların kendi pistinde, MonoRace'inki organizatörün pistinde ölçüldü; pistler farklı olduğu için sütunlar birebir yarış sonucu sayılmamalı. Grafik: kafa1milyon, veriler Bahnam vd. 2026.*


## Zürih'ten Abu Dabi'ye ne değişti

İnsan şampiyonları ilk geçen dron bu değildi. Zürih Üniversitesi'nin Swift adlı dronu Haziran 2022'de Dübendorf Havalimanı'ndaki bir hangarda 2019 Drone Racing League şampiyonu Alex Vanover, Thomas Bitmatta ve Marvin Schaepper'la yarıştı. 25 yarışın 15'ini kazandı ve en hızlı turu insan rekorundan yarım saniye önde attı.[5] Swift'in iki kameralı bir derinlik sistemi vardı. Pisti, donanımı ve salonu araştırmacılar kurmuştu; oda fazla aydınlık olunca sistem şaşırıyordu.[6] Abu Dabi'de ise dron da pist de Delft ekibinin elinde değildi.[2]


## İnsan pilot rövanşı aldı

A2RL'nin 21 ve 22 Ocak 2026'daki ikinci şampiyonasında insanla makine yeniden karşılaştı. Bu kez rakip MAVLab değil, Abu Dabi'deki Teknoloji İnovasyon Enstitüsü'nün takımı TII Racing'di. Dünya şampiyonu [Güney Koreli](https://kafa1milyon.com/yazi/genc-kadinlarin-erkeklere-bakis/) pilot Minchan Kim ile yapay zeka dokuz yarışlık seride 4-4 berabere kaldı. Son yarışta otonom dron bir kapıya çarptı ve toparlanamadı. Aynı şampiyonada yapay zekanın en hızlı turu 12,032 saniyeydi; MAVLab 12,832 saniyeyle ikinci oldu.[7]

Makalenin kendi eksik listesi de uzun. Görme sistemi kapıların kare olmasına dayanıyor; insan pilot farklı şekilli bir kapıya hiç antrenman yapmadan uyum sağlıyor. Yazarlar bu hızın askeri kullanım akla getirdiğini de açıkça yazıyor. De Croon ise aynı yöntemin hız yerine enerji tasarrufu için eğitilebileceğini, robot süpürgeden liman vinçlerine kadar küçük işlemcili makinelerde kullanılabileceğini söylüyor.[2]

*Görsel: Uzun pozlamada dronun turuncu ışık şeritleri havada iz bırakıyor. Kapıların kare olması sistemin konum hesabının temeli; makale bunu çözülmesi gereken bir sınır olarak sayıyor. Fotoğraf: TU Delft.*

Delft ekibi sonraki adım olarak diğer dronları algılamayı ve kare olmayan kapılardan geçmeyi hedefliyor. Bu iki eksik henüz çözülmeden yapılan son karşılaşmada, Ocak 2026'da, dokuz yarışlık seriyi 5-4 Minchan Kim kazandı.


## Dipnotlar ve Kaynaklar

1. Bahnam, S. A., Ferede, R., Blaha, T. M., Lang, A. E., Lucassen, E., Missinne, Q., Verraest, A. E. C., De Wagter, C. ve de Croon, G. C. H. E. (14 Ekim 2026). "MonoRace: Robust monocular AI for champion-level drone racing". *Science Robotics*. [doi:10.1126/scirobotics.aee9250](https://doi.org/10.1126/scirobotics.aee9250); ön baskı: [arXiv:2601.15222](https://arxiv.org/abs/2601.15222)
2. TU Delft (16 Ekim 2026). "The science behind world's fastest autonomous racing drone". [tudelft.nl](https://www.tudelft.nl/en/2026/tu-delft/the-science-behind-worlds-fastest-autonomous-racing-drone); TU Delft (15 Nisan 2025). "Autonomous drone from TU Delft defeats human champions in historic racing first". [tudelft.nl](https://www.tudelft.nl/en/2025/lr/autonomous-drone-from-tu-delft-defeats-human-champions-in-historic-racing-first)
3. Avrupa Uzay Ajansı (2025). "From ESA lab to a historic drone race win". [esa.int](https://www.esa.int/Enabling_Support/Space_Engineering_Technology/From_ESA_lab_to_a_historic_drone_race_win)
4. Bradley, A. (19 Ekim 2026). "World's fastest AI-powered racing drone outflies the best human pilots". *Live Science*. [livescience.com](https://www.livescience.com/technology/robotics/the-worlds-fastest-ai-powered-racing-drone-outflies-the-best-human-drone-pilots)
5. Kaufmann, E., Bauersfeld, L., Loquercio, A., Müller, M., Koltun, V. ve Scaramuzza, D. (2023). "Champion-level drone racing using deep reinforcement learning". *Nature*, 620, 982-987. [doi:10.1038/s41586-023-06419-4](https://doi.org/10.1038/s41586-023-06419-4)
6. Zürih Üniversitesi (30 Ağustos 2023). "High-speed AI drone". [news.uzh.ch](https://www.news.uzh.ch/en/articles/media/2023/Drone-race.html)
7. A2RL (23 Ocak 2026). "A2RL Drone Championship Sets the Pace for AI in Autonomous Flight". [a2rl.io](https://a2rl.io/news/45/A2RL-Drone-Championship-Sets-the-Pace-for-AI-in-Autonomous-Flight); Abu Dabi Medya Ofisi (17 Nisan 2025). [mediaoffice.abudhabi](https://www.mediaoffice.abudhabi/en/technology/a2rl-x-dcl-autonomous-drone-championship-advances-global-expertise-in-ai-drone-technology/)

Kapak: A2RL x DCL pistinde son kapıdan geçen yarış dronunun uzun pozlama izi. Fotoğraf: TU Delft. Tur süreleri makaledeki dron içi ölçümdür; organizatörün telsiz zamanlamasıyla küçük farklar olabilir.


---

Tamamı ve sesli anlatım: https://kafa1milyon.com/yazi/yapay-zeka-destekli-yaris/