# Okyanus tabanında yüksek hızlı internet: Meta, Atlantik kablosunda tek lifin içine ikinci ışık yolu açıyor

- Kaynak: https://kafa1milyon.com/yazi/okyanus-tabaninda-yuksek-hizli/
- Yayın: 2026-10-20
- Bölüm: Bilim
- Yazar: kafa1milyon
- Etiketler: denizaltı kablosu, internet, meta, fiber optik, veri merkezi, türkiye

> Meta'nın ABD ile Fransa arasına döşeyeceği Petal kablosu saniyede 1 petabit taşıyacak. Kapasiteyi lif sayısını artırmadan, her lifin içine ikinci bir çekirdek koyarak ikiye katlıyor; hedef 2029.

---
Meta 21 Eylül 2026'da Petal adını verdiği bir denizaltı kablosunu duyurdu. Kablo ABD ile Fransa'nın Atlantik kıyısı arasında yaklaşık 7.000 kilometre uzanacak ve 2029'da hizmete girecek. Tasarım kapasitesi saniyede 1 petabit, yani 1.000 terabit. Meta'ya göre bu, bugün aynı mesafede çalışan en gelişmiş kabloların taşıdığının [iki katı](https://kafa1milyon.com/yazi/kargalarin-insanlardan-iki-kat/).[1]

Kabloyu Japon NEC kuracak, cam lifi Sumitomo Electric üretecek. Fransa'da karaya çıkış ve kara bağlantısı Orange'ın işi. Parayı Meta veriyor, kabloyu da kendisi işletecek.[2]

- Saç kalınlığındaki bir cam lifin içine ikinci ışık yolunun nasıl sığdırıldığını anlattık.
- Okyanusun ortasına dizilen yaklaşık yüz kutunun kablonun en zor parçası olmasının sebebi yazıda.
- Bir petabitin evdeki internet hızına ne kadar yansıyacağını hesapladık.
- Petal'i Türkiye'ye inen uluslararası kablolarla aynı grafiğe koyduk.


## Saç telinin içinde iki çekirdek

Fiber optik lifin ortasında ışığın ilerlediği ince bir çekirdek bulunur. Çevresindeki camın kırılma indisi daha düşük olduğu için ışık çekirdekten kaçamaz ve binlerce kilometre boyunca içeride yansıyarak gider. Denizaltı kablolarında bugüne kadar her lifte tek çekirdek vardı. Trafik bir çift lifle taşınıyordu: biri gidiş, biri dönüş.

Kapasite artınca lif sayısı da arttı. Meta'nın ilk Atlantik yatırımı Marea'da 8 lif çifti vardı, Amitié'de 16, İspanya'ya uzanan Anjana'da 24. Anjana, saniyede 0,5 petabit taşıyan ilk Atlantik kablosu oldu. Bir sonraki ikiye katlama için Meta'nın mühendisleri üç yol saydı: lif çiftini 48'e çıkarmak, kullanılan ışık aralığına L bandı denen ikinci bir renk bandını eklemek ya da her lifin içine iki çekirdek koymak. Petal'de üçüncüsü seçildi. Kabloda yine 24 lif çifti var, ama her lif iki çekirdek taşıdığı için toplam 48 lif çiftine denk geliyor.[1]

*Görsel: Bugün bir çift lifin taşıdığı gidiş ve dönüş trafiği Petal'de tek lifin içindeki iki çekirdeğe sığıyor. Kaynak: Engineering at Meta, 21 Eylül 2026. Şematik çizim, damga: kafa1milyon.com*

İşin zor tarafı çap. Lifin dış çapı yine 125 mikrometre kalmak zorunda, bu da kabaca bir saç teli kalınlığı; kablo, ek parçaları ve tamir donanımı bu ölçüye göre yapılıyor. Sumitomo, lifin çekildiği cam çubuğu çok saf sentetik silisle üretti ki ışık yolda sönmesin. Çubuk 2-3 metre boyunda ve 20 santim çapında, çekilince binlerce kilometrelik life dönüşüyor. İki çekirdeğin birbirine sızmasını önlemek için çekirdeklerin kırılma indisi çevreye göre yüksek tutuldu ve iki çekirdekteki sinyaller zıt yönlere gönderildi. Meta, çekirdekler arası karışmanın "neredeyse ölçülemeyecek" düzeyde kaldığını yazıyor.[1]


## Okyanusun ortasındaki yüz kutu

Işık camda ilerledikçe zayıflıyor. Bu yüzden 7.000 kilometrelik bir kabloda yaklaşık yüz tekrarlayıcı bulunuyor, yani sinyali yeniden güçlendiren kutular. Kabaca her 70 kilometreye bir kutu düşüyor.[1]

Bu kutuların elektriği kıyıdan, kablonun içinden gönderiliyor. Meta'nın kablo mühendislerinden Pascal Pecci şirketin podcast'inde lif sayısının neden sınırlı kaldığını buna bağlıyor. Karadaki kablolarda binlerce lif olabiliyor, çünkü yol boyunca enerji veren istasyonlar var. Denizaltı kablosu ise aynı zamanda yüksek gerilim hattı. Pecci'ye göre sektörde ortalama 16 lif çifti kullanılıyor, Meta 24 ile sınırı zorluyor.[3]

Petal'in her tekrarlayıcısında tek gövdede 96 yükselteç var. İki çekirdekli lif kutuya girince bir ara parça onu iki ayrı tek çekirdekli life ayırıyor, sinyaller ayrı ayrı güçlendiriliyor, çıkışta yeniden tek life birleştiriliyor. Yükselteçleri besleyen pompa lazerleri de ortak kullanılıyor. Meta bu düzenle kıyıdaki besleme cihazlarının bugünkü 18 kilovolt sınırının içinde kaldıklarını yazıyor. Daha yüksek gerilim, deniz altındaki bütün donanımın yeniden onaydan geçmesi anlamına gelecekti.[1]

- **1.000 Tbps** — Petal'in tasarım kapasitesi; Meta'nın bir önceki Atlantik kablosu Anjana'nın iki katı.Engineering at Meta, 2026
- **96** — Petal'in her tekrarlayıcısında tek gövdeye sığdırılan yükselteç sayısı.Engineering at Meta, 2026
- **18 kV** — Kıyıdaki besleme cihazlarının üst sınırı; Petal bu sınırın içinde kalacak şekilde tasarlandı.Engineering at Meta, 2026
- **38 Tbps** — Marmaris'e inen SEA-ME-WE 5 kablosunun 2019 yükseltmesinden sonraki tasarım kapasitesi.BTK, 2026

*Görsel: Tekrarlayıcılar kabloya fabrikada eklenip gemiye sarılıyor ve kabloyla birlikte denize indiriliyor. Fotoğraftaki Japon KDDI Cable Infinity, Mart 2026. Petal'i NEC döşeyecek; hangi gemiyle döşeneceği açıklanmadı. Fotoğraf: Ka23 13, Wikimedia Commons, CC BY 4.0*


## Bir petabit eve ne kadar gelir

Meta'nın kendi benzetmesine göre bir petabit, dünya nüfusunun dörtte üçünün aynı anda müzik dinlemesine yetecek kapasite.[1] Saniyede yaklaşık 125 bin gigabayt ediyor.[4]

Bu rakam evdeki bağlantını hızlandırmıyor. Basit bir bölme işlemi bunun sebebini gösteriyor: Anjana'nın 500 terabiti 24 yola bölününce yol başına yaklaşık 20,8 terabit düşüyor, Petal'in 1.000 terabiti 48 yola bölününce sonuç yine 20,8. Kapasite, her yolun yükü artmadan yol sayısı ikiye katlandığı için büyüyor.[5]

Tasarım kapasitesi açılış günü de tamamen kullanılmıyor. BTK'nın 2026 tarihli denizaltı kablo raporu, TeleGeography verisine dayanarak, bir kablonun tasarım kapasitesinin yalnızca yüzde 20'sinin fiilen kullanıma açıldığını yazıyor. Geri kalanı, başka bir kablo koptuğunda oradan kayan trafiği taşıyacak yedek pay olarak duruyor.[6] Gecikme de aynı kalıyor. Işık camda boşluktaki hızının kabaca üçte ikisiyle gidiyor; 7.000 kilometrelik yolu tek yönde en az 35 milisaniyede alıyor.[5]

Kablonun yükünü Meta'nın kendi trafiği oluşturacak: uygulamaların içerikleri, veri merkezleri arasında kopyalanan veri, yapay zeka modellerinin eğitim ve hizmet trafiği. Şirket, kapasitenin bir kısmını başka operatörlere satıp satmayacağını açıklamadı. BTK raporuna göre ABD ile Avrupa arasındaki kablo kapasitesinin yüzde 90'ı zaten Google, Meta, Amazon ve Microsoft'un elinde.[6]


## Türkiye'ye inen kablolarla yan yana

BTK'nın aynı raporu Türkiye'ye bağlanan uluslararası kabloları tek tek sayıyor. Marmaris'e inen SEA-ME-WE 5 Fransa'dan Singapur'a 20.000 kilometre uzanıyor ve 2019'daki yükseltmeden sonra tasarım kapasitesi 38 terabit. İstanbul ve Çanakkale'ye bağlanan MedNautilus 3,84 terabit, Karadeniz'den Bulgaristan ve Romanya'ya giden KAFOS 8 terabit.[6] Petal tek başına SEA-ME-WE 5'in yaklaşık 26 katı kapasiteyle tasarlanıyor.

*Görsel: Türkiye'ye bağlanan üç uluslararası kablonun toplamı Petal'in yüzde 5'ine bile ulaşmıyor. Kablolar farklı yıllarda açıldı: SEA-ME-WE 5 2016'da, Petal'in hedefi 2029. Kaynak: Engineering at Meta (Petal, Anjana), BTK 2026 denizaltı kablo raporu. Damga: kafa1milyon.com*

Grafikteki fark biraz da yaştan geliyor. SEA-ME-WE 5, 19 operatörün ortak kurduğu bir konsorsiyum kablosu ve Türk Telekom da ortakları arasında. Türkiye tarafında yeni bir hat da planlanıyor: Turkcell ile İtalyan Sparkle'ın mutabakat zaptı imzaladığı 4.000 kilometrelik Türkiye-Avrupa kablosu, lif çifti başına 25 terabitin üstünde kapasiteyle tasarlanıyor.[6] [Kızıldeniz](https://kafa1milyon.com/yazi/kizildeniz-kablo-turkiye-kara-hatti/)'deki çatışma bulut şirketlerini Türkiye üzerinden kara hattı aramaya itti; o arayışı [Google'ın boru hattı fiberi için ödediği fiyatla birlikte](https://kafa1milyon.com/yazi/kizildeniz-kablo-turkiye-kara-hatti/) yazmıştık.

Meta, Petal'in Fransa'da hangi kıyı noktasına çıkacağını ve açılışta kapasitenin ne kadarını devreye alacağını henüz açıklamadı. Şirketin verdiği tek tarih, kablonun hizmete girmesi beklenen 2029.


## Dipnotlar ve Kaynaklar

1. Elizabeth Rivera Hartling, Pascal Pecci, Matthew Mitchell, *Engineering at Meta* (21 Eylül 2026). "Inside Petal: Building the World's First Petabit-Class Transoceanic Subsea Cable". [engineering.fb.com](https://engineering.fb.com/2026/09/21/connectivity/petal-petabit-transoceanic-subsea-cable/)
2. Sumitomo Electric, NEC ve Meta ortak basın bülteni (Eylül 2026). "Meta, NEC and Sumitomo Electric to Collaborate on Petal, the World's First Petabit Transoceanic Submarine Cable System". [sumitomoelectric.com](https://sumitomoelectric.com/press/2026/09/prs040)
3. Meta Careers podcast, "Taking the plunge: The engineering journey of building subsea cable" (konuk Pascal Pecci). [metacareers.com](https://www.metacareers.com/podcast/taking-the-plunge-the-engineering-journey-of-building-subsea-cable/)
4. James LaForge, *Fortune* (3 Ekim 2026). "Meta is building one of the world's biggest undersea cable networks". [fortune.com](https://fortune.com/2026/10/03/meta-building-undersea-cables-petal-us-france-mark-zuckerberg/)
5. Alan Weissberger, *IEEE ComSoc Technology Blog* (28 Eylül 2026). "Meta's Petal Subsea Cable to Bring Petabit-Class Optics to the Atlantic". Yol başına kapasite hesabı Meta'nın ve NEC'in açıkladığı tasarım rakamlarından yapıldı. [techblog.comsoc.org](https://techblog.comsoc.org/2026/09/28/metas-petal-subsea-cable-to-bring-petabit-class-optics-to-the-atlantic/)
6. BTK Sektörel Araştırma ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı (2026). "Denizaltı Kablolarının Dünya Haberleşmesindeki Önemi". [btk.gov.tr](https://www.btk.gov.tr/s3/web-btk-site/7708c26c-5161-4919-8b3d-daa31d4ac8fb/2026/05/6f101a20-010a-4295-bd1c-688a69e96da5.pdf)


---

Tamamı ve sesli anlatım: https://kafa1milyon.com/yazi/okyanus-tabaninda-yuksek-hizli/