# İnternetten alınan 18 cilt ürününün 6'sından etikette yazmayan kortizon çıktı

- Kaynak: https://kafa1milyon.com/yazi/gizli-kortizon-cilt-kremi/
- Yayın: 2026-10-20
- Bölüm: Gündelik Hayat
- Yazar: kafa1milyon
- Etiketler: kortizon, cilt bakımı, egzama, leke kremi, internetten alışveriş, kozmetik güvenliği

> Harvard'a bağlı bir ekip ABD'de internetten satılan 18 cilt ürününü test etti; altısında etikette yazmayan, reçeteli ve en güçlü sınıftan bir kortizon çıktı. Üçü yüze sürülen leke ürünüydü.

---
Harvard Tıp Fakültesi'ne bağlı Beth Israel Deaconess Tıp Merkezi'nden Zaur Abilov ve ekibi, Şubat-Aralık 2025 arasında ABD'nin büyük çevrim içi satış sitelerinden 18 cilt ürünü satın aldı. Ürünleri üç ölçüte göre seçtiler: egzama, sedef, dermatit ya da leke için etki vaat etmesi, etiketinde bu sorunlar için kanıtı olan bir etken madde bulunmaması ve en az bir sitede 100'den fazla yorum alması. Her ürün, 28 kortizon ve mantar ilacı için kütle spektrometrisiyle tarandı. Bu yöntem bir maddeyi molekülünün ağırlığından tanıyor. Sonuçlar 8 Ekim'de JAMA Network Open dergisinde yayımlandı.[1]

On sekiz ürünün altısında klobetazol propiyonat çıktı. Ekip, madde bulduğu her üründen iki kutu daha aldı ve üç kutunun üçünde de aynı sonucu gördü.[1]

- Laboratuvar, etikette yazmayan maddeyi bulduğu ürünlerden kaç kutu daha aldı?
- En güçlü kremde ölçülen kortizon, reçeteli ilaçtaki oranın kaç katıydı?
- Gizli kortizon çıkan altı ürünün üçü neden en çok yüzü ilgilendiriyor?
- Türkiye'de bir kremin kaydını hangi uygulamayla sorgulayabilirsin?


## Klobetazol en güçlü kortizonlardan

Deriye sürülen kortizonlar güçlerine göre sınıflanıyor ve klobetazol propiyonat en üst sınıfta, yani sınıf I'de duruyor. ABD'de yalnızca reçeteyle satılıyor ve onaylı ilaçlarda oranı yüzde 0,05. Türkiye'de de aynı madde yüzde 0,05'lik krem, merhem ve saç losyonu olarak ilaç ruhsatı taşıyor. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) 2019'da bu sınıftaki kortizonların kullanma talimatına, çocuklarda zorunlu kalınmadıkça kullanılmamaları uyarısını ekletti.[2]

İnternetten alınan ürünlerde ölçülen oran yüzde 0,01 ile yüzde 0,46 arasında değişti. En yüksek değer, onaylı ilaçtakinin 9,2 katı. İki üründe ayrıca mantar ilacı vardı: Zudaifu kreminde mikonazol, Qian Nian Qi Cao kreminde terbinafin. Altı ürünün hiçbirinin etiketi bu maddeleri yazmıyordu. Sitelerdeki toplam yorum sayıları 10.000'i geçiyordu ve bazıları analiz sırasında kendi kategorisinin çok satanları arasındaydı.[1]

*Görsel: Kesikli çizgi reçeteli ilaçtaki yüzde 0,05 oranı. Sedef ve egzama için satılan üç üründe ortalama bile bu çizginin dört katını aşıyor. Grafik: kafa1milyon.com; Abilov ve ark., JAMA Network Open, 2026.*

- **6 / 18** — İnternetten alınan cilt ürünlerinden etikette yazmayan klobetazol propiyonat çıkanların sayısı.Abilov ve ark., JAMA Network Open, 2026
- **9,2 kat** — Ürünlerde ölçülen en yüksek kortizon oranının (yüzde 0,46) onaylı ilaçtaki yüzde 0,05'e oranı.Abilov ve ark., JAMA Network Open, 2026
- **10.000+** — Gizli kortizon çıkan altı ürünün satış sitelerindeki toplam kullanıcı yorumu.Abilov ve ark., JAMA Network Open, 2026
- **%7,1** — Türkiye'de kortizonlu krem yazılan 126 dermatoloji hastasından, yan etkilerin önceden anlatıldığını söyleyenlerin oranı.Başak ve ark., JEADV, 2003


## Leke kremi yüze sürülüyor

Altı ürünün üçü leke ve ton açma ürünüydü: Neoprosone'un jeli, kremi ve serumu. Etiketlerinde arbutin, C vitamini ve laktik asit gibi leke ürünlerinde sık görülen maddeler yazıyordu. Yazarlar bu üç ürün için ayrı bir uyarı yaptı. Yüz derisi kortizonu vücudun başka yerlerinden daha çok emdiği için hekimler yüze genellikle düşük ya da orta güçte kortizon yazıyor. Göz çevresine sürülen kortizon ise glokomla, yani göz tansiyonuyla ilişkilendirilmiş.[1] Kanada Sağlık Bakanlığı, Neoprosone krem ve jeline Eylül 2023'te Toronto'daki bir markette el koymuştu. O ambalajlarda klobetazol yazıyordu; ABD'de alınan kutularda yazmıyordu.[3]

Güçlü kortizonu hekim denetimi olmadan uzun süre sürmenin bilinen yan etkileri arasında deride incelme, kortizon sivilcesi, renk değişikliği ve kılcal damarların belirginleşmesi var. Geniş alana ya da uzun süre sürülürse deriden emilen kortizon vücudun kendi kortizol üretimini de baskılayabiliyor.[1,3] Yani leke için alınan bir ürün, içindeki gizli madde yüzünden kendisi renk değişikliği yapabiliyor.


## Sen bununla ne yapacaksın?

**Kutunun barkodunu ÜTS Mobil'de okut.** Türkiye'de kozmetik ürünlerin bildirimi TİTCK'nin Ürün Takip Sistemi'nden yapılıyor. Uygulamada barkodu okutunca ürünün sisteme kayıtlı olup olmadığını görürsün; kayıtsız ürünü aynı yerden şikâyet edebilirsin.[4] Kayıt, kutunun içindekini laboratuvarda doğrulamıyor. Kayıtsız ürünü ise baştan elemiş olursun.

*Görsel: Türkiye'de bir eczane, 2026. Klobetazol burada reçeteli ilaç kutusunda, oranı yazılı olarak satılıyor; çalışmadaki ürünlerde ise oran kutudan kutuya değişiyordu. Fotoğraf: Türkdüzenlemeci28, Wikimedia Commons, CC0.*

**"Bitkisel" ya da "doğal" yazısını güvence sayma.** Zudaifu ve Qian Nian Qi Cao'nun etiketinde yalnızca bitkisel içerik yazıyordu. İngiltere'nin ilaç kurumu MHRA, Zudaifu'nun "doğal Çin bitkisel ilacı" diye satıldığını ve içinden klobetazol çıktığını Aralık 2018'de duyurmuştu.[5]

**Yıllardır geçmeyen egzama birkaç günde silindiyse kremden şüphelen.** Yazarlara göre gizli kortizon, bu ürünlerin görünen etkisini açıklayabilir.[1]

**Uzun süredir böyle bir krem sürüyorsan bırakmadan önce dermatoloğa git.** Kremi yanında götür. MHRA, güçlü kortizonu aylarca her gün sürenlerde bırakınca günler ya da haftalar içinde yanma, sürülen alanı aşan kızarıklık ve soyulma görülebildiğini yazıyor; bu tepki en çok yüzde ve genital bölgede çıkıyor. Kurum, bıraktıktan sonraki iki hafta içinde sorun geri dönerse kremi hekime danışmadan yeniden sürmemeyi öneriyor.[6]


## Şimdi dürüst kısım

Çalışmada 18 ürün var ve bunlar rastgele seçilmedi. Ekip, gizli madde taşıma ihtimali yüksek olanları bilerek aldı; bazıları daha önce uyarı almış ürünlere benzer ambalajlıydı. Yazarlar da yüzde 33'lük oranın ABD piyasasının genelini göstermediğini, hedefli bir taramanın sonucu olduğunu yazıyor. Bu ürünleri kaç kişinin ne kadar süre kullandığına dair veri yok. Tarama 28 bilinen maddeye bakıyordu; kortizon farklı bir kimyasal biçimde gizlenmişse gözden kaçmış olabilir, yani gerçek oran daha yüksek de çıkabilir. Yazarlar çıkar çatışması bildirmedi.[1]

> ABD'de internetten alınan 18 cilt ürününün 6'sında etikette yazmayan klobetazol propiyonat çıktı; en yüksek oran, reçeteli ilaçtaki yüzde 0,05'in 9,2 katıydı.
 bu yazının tek cümlelik özeti

Türkiye'de internetten satılan cilt ürünlerinde gizli kortizonu ölçen yayımlanmış bir tarama bulamadık. En yakın veri Isparta'daki Süleyman Demirel Üniversitesi'nden, 2003 tarihli: kortizonlu krem yazılan 126 dermatoloji hastasının yalnızca yüzde 7,1'i, kullanmaya başlamadan önce kendisine yan etkilerin anlatıldığını söyledi.[7]


## Dipnotlar ve Kaynaklar

1. Abilov, Z. ve ark.; sorumlu yazarlar Z. Abilov ve Y. V. Popov (2026). "Undeclared Pharmacologically Active Ingredients in Over-the-Counter Skin Products". JAMA Network Open, 8 Ekim 2026. doi:10.1001/jamanetworkopen.2026.38654. Beth Israel Deaconess Medical Center ve Harvard Medical School Analytical Chemistry Core. Ürünler Şubat-Aralık 2025'te büyük çevrim içi satış sitelerinden alındı, Nisan 2025-Nisan 2026 arasında yüksek çözünürlüklü sıvı kromatografi-kütle spektrometrisiyle 28 kortikosteroid ve antifungal için tarandı. 18 üründen 6'sında (yüzde 33,3) klobetazol propiyonat, her pozitif üründe 3 kutunun 3'ünde; oran yaklaşık yüzde 0,01-0,46, en yüksek değer FDA onaylı yüzde 0,05'in 9,2 katı. Zudaifu'da mikonazol, Qian Nian Qi Cao'da terbinafin. Pozitif ürünlerde toplam 10.000'i aşan kullanıcı yorumu. Üç cilt aydınlatma ürünü (Neoprosone jel, krem, serum); yüzde emilim ve göz çevresinde glokom riski; deri atrofisi, steroid aknesi, renk bozukluğu, HPA ekseni baskılanması (Hengge ve ark., J Am Acad Dermatol, 2006). Sınırlar: az sayıda ürün, hedefli seçim (piyasa yaygınlığı değil), farklı kimyasal biçimlerin kaçabilmesi, maruziyet verisi yok. Çıkar çatışması bildirilmedi.
2. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. "Topikal Kortikosteroid İçeren Ürünler hk.", 12.11.2019, sayı 62820468-000-E.185523: ultra yüksek ve yüksek potent topikal kortikosteroidlerin (klobetazol propiyonat dahil) KÜB pozoloji bölümüne "Çocukluk yaş grubunda zorunlu kalınmadıkça kullanımı önerilmemektedir" ifadesi. Klobetazol propiyonat içeren yüzde 0,05 krem, merhem ve saç losyonu ruhsatlı ürünlerin listesi: TİTCK duyurusu, 7.03.2018, sayı 77893119-000-E44659.
3. Health Canada. "Unauthorized skin lightening and skin treatment products may pose serious health risks". Recalls and safety alerts. Neoprosone Cream ve Neoprosone Gel, etikette klobetazol propiyonat, Genesis African Food Market, North York (Toronto), 13 Eylül 2023, el konuldu. Topikal kortikosteroidlerin yan etkileri: deride incelme, kılcal damar değişiklikleri, renk değişikliği, çatlak; geniş alanda ve uzun süre kullanımda sistemik etki.
4. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. "Ürün Takip Sistemi" (kozmetik). titck.gov.tr. Kozmetik ürün bildirimleri ÜTS üzerinden; ÜTS Mobil uygulamasıyla barkod okutarak kayıt sorgulama ve kayıtsız ürünü şikâyet.
5. Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA). "Herbal skin cream found to contain steroids". GOV.UK, 19 Aralık 2018. Zudaifu kremi "doğal" Çin bitkisel ilacı olarak egzama, sedef ve rozasea için satılıyordu; analizde klobetazol propiyonat bulundu.
6. MHRA (2021). "Topical corticosteroids: information on the risk of topical steroid withdrawal reactions". Drug Safety Update, 15 Eylül 2021; "Topical corticosteroids and withdrawal reactions", hasta rehberi, GOV.UK. Uzun süreli, sık ya da uygunsuz orta-yüksek güçte kullanım sonrası bırakınca günler-haftalar içinde yanma, sürülen alanı aşan kızarıklık, soyulma; en sık yüz ve genital bölgede; iki hafta içinde nüks olursa hekime danışmadan yeniden kullanmama.
7. Başak, P. Y.; Öztürk, M.; Baysal, V. (2003). "Assessment of information and education about topical corticosteroids in dermatology outpatient departments: experience from Turkey". Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 17(6), 652-658. doi:10.1046/j.1468-3083.2003.00723.x. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı, Isparta. 126 hasta; yüzde 7,1'i kullanım öncesinde hekim tarafından yan etkiler hakkında bilgilendirildiğini belirtti.

Kapak: Kavanozdan krem alan bir el, 7 Haziran 2026, Shixart1985, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. Bu yazı bilgi ve merak içindir; kozmetik, tıbbi ya da beslenme tavsiyesi değildir. Cildinde ya da sağlığında bir sorun varsa hekimine danış.


---

Tamamı ve sesli anlatım: https://kafa1milyon.com/yazi/gizli-kortizon-cilt-kremi/