# Absürt Mizahın Ustası: Nathan Fielder Sineması ve Televizyonu

- Kaynak: https://kafa1milyon.com/yazi/absurt-mizahin-ustasi-nathan/
- Yayın: 2026-10-22
- Bölüm: Bilim
- Yazar: kafa1milyon
- Etiketler: nathan fielder, komedi, the rehearsal, televizyon, havacılık güvenliği, utanç

> Dumb Starbucks'tan Boeing 737 uçuran bir komedi sezonuna ve Elizabeth Holmes belgeseline: Nathan Fielder'ın işleri, izlerken neden kıvrandığımızı ölçen beyin taraması çalışması ve dizinin dayandığı NTSB tavsiyesi.

---
7 Şubat 2014'te Los Angeles'ın Los Feliz semtinde, Hillhurst Caddesi'ndeki küçük bir çarşıda yeni bir kahveci açıldı. Tabela, logo, menü ve bardak boyları Starbucks'ın kopyasıydı. Tek fark, her adın önüne eklenen "Dumb" yani aptal kelimesiydi: Dumb Venti, Dumb Frappuccino. Kahve ve hamur işi bedavaydı. Dükkânın dağıttığı soru cevap kâğıdına göre burası hukuken bir parodi sanat galerisiydi ve bardaktaki kahve de sanat eseri sayılıyordu.[1]

Kuyruk dört gün boyunca otoparka taştı. 10 Şubat'ta Los Angeles County Halk Sağlığı Dairesi dükkânı sağlık izni olmadığı için kapattı. Aynı saatlerde otoparkta basın toplantısı düzenleyen Kanadalı komedyen Nathan Fielder, kahvecinin Comedy Central'daki programı Nathan for You için kurulduğunu açıkladı.[2] Notre Dame Üniversitesi'nden hukuk profesörü Mark McKenna ise marka hukukunda böyle kesin bir parodi savunmasının bulunmadığını hatırlattı.[1]

- İşletme diplomalı bir komedyen gerçek dükkân sahiplerine nasıl tavsiyeler verdi?
- Bir beyin taraması çalışması, bu sahneleri izlerken neden yerimizde kıpırdandığımızı nasıl açıklıyor?
- 2009'daki bir uçak kazasında yardımcı pilotun sorduğu tek soru neden bir komedi dizisinin konusu oldu?
- Elizabeth Holmes belgeseli Fielder'ın yöntemini nereye taşıdı?


## İşletme diplomasıyla komedi

Fielder 1983'te Vancouver'da doğdu; annesiyle babası sosyal hizmet uzmanı. 2005'te Victoria Üniversitesi'nden işletme diploması aldı, kısa bir süre bir aracı kurumda çalıştı, sonra Toronto'da Humber College'ın komedi programına yazıldı. 2008 ve 2009'da Kanada'nın CBC kanalındaki This Hour Has 22 Minutes programında tüketici haberciliğini taklit eden "Nathan On Your Side" köşesini hazırladı.[3]

*Görsel: Nathan Fielder, Mart 2017'de Vancouver'da. Fotoğraf: Northwest, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.*

Nathan for You o köşenin büyümüş haliydi ve Comedy Central'da 2013 ile 2017 arasında dört sezon, 32 bölüm sürdü.[3] Fielder her bölümde gerçek bir küçük işletmeye danışman olarak gidiyor, işletme okulundan çok iyi notlarla mezun olduğunu söylüyor ve dükkân sahibine kimsenin aklına gelmeyecek planlar öneriyordu. Dumb Starbucks da bu planlardan biri olarak dizinin bir bölümüne girdi. Konuklar çekim yapıldığını biliyordu. Bilmedikleri, kendi sessizliklerinin ve şaşkın yüzlerinin kurguda ne kadar uzun kalacağıydı. Program 2019'da Amerika Yazarlar Birliği'nin skeç dizisi ödülünü aldı.[3]

*Görsel: Nathan for You çekiminde kapıya asılan izin metni, Vancouver, 2017. İçeri giren herkes adının, sesinin ve görüntüsünün "evrenin her yerinde, süresiz" yayınlanmasına onay vermiş sayılıyor. Fotoğraf: Northwest, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.*


## İzlerken neden kıvranıyoruz

Fielder'ın sahneleri çoğu zaman uzun bir sessizlikte donar. Karşısındaki kişi ne diyeceğini bilemez ve kamera kesmez. İzleyicinin o anda yaşadığı duygunun bilimsel bir adı var: başkası adına utanma. Almanya'daki Marburg Üniversitesi'nden Sören Krach ve ekibi bu duyguyu 2011'de PLoS ONE dergisinde yayımlanan iki çalışmayla ölçtü.[4]

İlk çalışmada 619 kişi 52 yazılı durumu puanladı. İkincisinde 32 üniversite öğrencisi beyin tarayıcısında 50 çizim izledi; her çizim 12 saniye ekranda kaldı. Birinde postane kuyruğunda eğilen birinin pantolonu yırtılıyordu. Utandırıcı sahnelerde ön singulat korteks ve sol ön insula daha çok çalıştı. Bu iki bölge, başkasının bedensel acısını izlerken de devreye giriyor. Etki, empati puanı yüksek katılımcılarda daha güçlüydü. Sahnedeki kişinin hatayı kazayla mı bilerek mi yaptığı, durumunun farkında olup olmadığı beyin yanıtını anlamlı ölçüde değiştirmedi.[4]

Çalışma katılımcılara televizyon izletmedi, çizim gösterdi. Sonuç yine de Fielder'ın konuklarının rahat göründüğü anlarda bile izleyicinin neden kıvrandığını açıklıyor.

- **4 gün** — Dumb Starbucks'ın açık kaldığı süre; 10 Şubat 2014'te sağlık izni olmadığı için kapatıldı.Los Angeles Times, 2014
- **32 bölüm** — Nathan for You'nun 2013 ile 2017 arasında dört sezonda yayınlanan bölüm sayısı.Nathan Fielder filmografisi
- **32 kişi** — Başkası adına utanmayı beyin tarayıcısında ölçen çalışmanın katılımcı sayısı.Krach ve ark., PLoS ONE, 2011
- **100'den fazla** — The Rehearsal finalinde Fielder'ın uçurduğu Boeing 737'deki oyuncu sayısı.The New York Times, 30 Mayıs 2025


## Prova odası

HBO'daki The Rehearsal 15 Temmuz 2022'de başladı. İlk bölümde New York'ta öğretmenlik yapan Kor Skeete, bar bilgi yarışması takımındaki arkadaşına yıllardır söylediği bir yalanı itiraf etmek istiyor: yüksek lisans diploması yok. Fielder takımın buluştuğu Brooklyn'deki Alligator Lounge barının çalışan bir kopyasını kurdu, konuşmayı oyuncularla defalarca prova ettirdi.[5]

Sezonun geri kalanı Oregon'da geçti. Angela adlı bir kadın, anne olmayı bir evde deneyerek görmek istiyordu. Eyaletin çocuk oyuncuların çalışma saatini sınırlayan kuralları yüzünden oğul rolü birkaç saatte bir başka çocuğa geçti, geceleri beşikte uzaktan kumandalı bir robot bebek yattı.[5] Bazı eleştirmenler, ne olduğunu anlayamayacak yaştaki çocukların böyle bir kurguda oynatılmasının onlara zarar verip vermeyeceğini sordu.[6] Sezon aynı yıl Independent Spirit ödülünü aldı.[3]


## Kokpitte sorulan soru

27 Ocak 2009 sabahı Empire Airlines'ın 8284 sefer sayılı ATR 42 uçağı Teksas'taki Lubbock havalimanına yaklaşırken flaplar bozuk açıldı. Uçağı otopilotla yöneten yardımcı pilot, şirket kuralına göre "pas geçiyoruz" demesi gerekirken kaptana "pas geçeyim mi?" diye sordu. Kaptan hayır dedi ve kumandayı aldı. Uçak pistin hemen önünde yere çarptı; iki pilot da yaralı kurtuldu. Ulusal Ulaştırma Güvenliği Kurulu (NTSB), yardımcı pilotun ısrar edememesini kokpitteki sert yetki farkına ve eğitimdeki eksiğe bağladı. 18 Mayıs 2011'de Federal Havacılık İdaresi'ne (FAA), yardımcı pilotlara kaygılarını açıkça söylemeyi rol yaparak ya da simülatörde öğreten alıştırmaların zorunlu olmasını önerdi.[7]

The Rehearsal'ın 2025'teki ikinci sezonu bu tavsiyeyle açıldı. Fielder raporu eski NTSB üyesi John Goglia'ya gösterdi; Goglia, FAA'nın öneriyi zorunlu hale getirmediğini anlattı.[8] Fielder yıllar süren uçuş derslerinin ardından Boeing 737 uçurma yetkisi aldı. 25 Mayıs 2025'te yayınlanan finalde, kabininde 100'den fazla oyuncunun oturduğu bir 737'yi kendisi kaldırdı. Bilet satılmadığı ve bir havayolu adına uçulmadığı için bu uçuş yasaldı.[9][10]

FAA ise CNN'e yaptığı açıklamada, havayolu kazalarının arkasında pilotlar arasındaki iletişimin yattığı iddiasını destekleyen veriyi görmediğini söyledi. Fielder aynı kanalda kurum için "aptallar" dedi.[10] Sezonun Pilot's Code bölümü 2025'te yazım ve yönetmenlik dallarında iki Emmy adaylığı aldı.[11]


## Kurgu, belgesel ve Elizabeth Holmes

Fielder'ın ilk senaryolu dizisi The Curse'ü Benny Safdie ile birlikte yazdı; başrolleri ikisiyle birlikte Emma Stone paylaştı. 10 bölümlük dizinin ilk üç bölümü 2023'te New York Film Festivali'nde gösterildi ve dizi festivalde prömiyer yapan ilk televizyon yapımı oldu.[3][12]

*Görsel: Kanada televizyonundaki bir köşeden A24 belgeseline uzanan on sekiz yıl. Grafik: kafa1milyon, veri: yapım künyeleri, Television Academy, A24.*

Son işi You Can See Everything'i Lance Oppenheim'la birlikte yönetti. Film, Theranos'un kurucusu [Elizabeth Holmes](https://kafa1milyon.com/yazi/elizabeth-holmes-un-yasamini/)'un cezaevine girmeden önceki 34 gününü izliyor. 6 Eylül 2026'da Telluride Film Festivali'nde önceden duyurulmamış, telefonların salona alınmadığı bir gösterimle açıldı. Çekimler üç yıla yayıldı. Fielder'ın Holmes'la kamera dışında yaptığı konuşmalar, adı seyirciden gizli tutulan ünlü bir oyuncuyla yeniden canlandırıldı.[13][14] Filmin büyük bölümünde Fielder, Holmes'un anlattıklarına inanıp inanmayacağını tartıyor.[13] Belgeselin ayrıntılarını [Elizabeth Holmes belgeselini anlatan yazımızda](https://kafa1milyon.com/yazi/elizabeth-holmes-un-yasamini/) ele aldık.

ABD'de 16 Ekim 2026'da A24 dağıtımıyla vizyona giren film, Türkiye'de 30 Ekim 2026'da Her Şey Ortada adıyla Filmartı dağıtımıyla sinemalara geliyor.[15][16]


## Dipnotlar ve Kaynaklar

1. CNBC / NBC News (10 Şubat 2014). "'Dumb Starbucks' prank shuttered by L.A. health department". [cnbc.com](https://www.cnbc.com/2014/02/10/dumb-starbucks-prank-shuttered-by-la-health-department.html)
2. Los Angeles Times (10 Şubat 2014). "Brew ha-ha: Comedian Nathan Fielder is the man behind Dumb Starbucks"; "Dumb Starbucks: County health department shuts down faux shop". [latimes.com](https://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-dumb-starbucks-health-shut-down-20140210-story.html)
3. Nathan Fielder biyografisi, filmografi ve ödül künyesi. Erişim: 22 Ekim 2026. [wikipedia.org](https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Fielder)
4. Krach, S., Cohrs, J. C., Cruz de Echeverría Loebell, N., Kircher, T., Sommer, J., Jansen, A. ve Paulus, F. M. (2011). "Your Flaws Are My Pain: Linking Empathy To Vicarious Embarrassment". *PLoS ONE* 6(4): e18675. [doi:10.1371/journal.pone.0018675](https://doi.org/10.1371/journal.pone.0018675)
5. OregonLive (Temmuz 2022). "'The Rehearsal': Nathan Fielder comes to Oregon for a fascinating new HBO series"; Rolling Stone (Temmuz 2022). "'The Rehearsal' Review: Try to Prepare for Nathan Fielder's New Show". [rollingstone.com](https://www.rollingstone.com/tv-movies/tv-movie-reviews/the-rehearsal-review-nathan-fielder-1380068/)
6. *Vulture* (Temmuz 2022). "Nathan Fielder's 'The Rehearsal' HBO Series Review". [vulture.com](https://www.vulture.com/article/nathan-fielder-the-rehearsal-hbo-comedy-review.html)
7. ABD Ulusal Ulaştırma Güvenliği Kurulu (NTSB) (18 Mayıs 2011). Safety Recommendation A-11-39 through -47, Empire Airlines flight 8284, Lubbock, Teksas. [ntsb.gov](https://www.ntsb.gov/safety/safety-recs/recletters/A-11-039-047.pdf)
8. *Vulture* (2025). "Experts Assess Nathan Fielder's Ideas to Make Flying Safer". [vulture.com](https://www.vulture.com/article/nathan-fielder-the-rehearsal-flight-safety-experts.html)
9. *The Seattle Times* (Mayıs 2025). "What 'The Rehearsal' got right - and wrong - about flying a Boeing 737". [seattletimes.com](https://www.seattletimes.com/seattle-news/what-the-rehearsal-got-right-and-wrong-about-flying-a-boeing-737/)
10. *The New York Times* (30 Mayıs 2025). "Nathan Fielder, Creator of 'The Rehearsal,' Calls the F.A.A. 'Dumb'". [nytimes.com](https://www.nytimes.com/2025/05/30/arts/television/nathan-fielder-faa-cnn.html)
11. Television Academy. Nathan Fielder, Emmy adaylıkları. [televisionacademy.com](https://www.televisionacademy.com/bios/nathan-fielder)
12. Booth, N. (13 Ekim 2023). "'The Curse': Nathan Fielder & Benny Safdie's Show Becomes First TV Series To Premiere At NYFF". *The Playlist*.
13. Keegan, R. (7 Eylül 2026). "Nathan Fielder's surprise Elizabeth Holmes documentary debuts at Telluride". *NBC News*. [nbcnews.com](https://www.nbcnews.com/pop-culture/movies/elizabeth-holmes-nathan-fielder-documentary-you-can-see-everything-rcna596457)
14. Associated Press (1 Ekim 2026). "Nathan Fielder is still trying to make sense of 'You Can See Everything'". [apnews.com](https://apnews.com/article/nathan-fielder-elizabeth-holmes-documentary-film-premiere-cc89d956b120a0f7035d044e4c6bb3d6)
15. A24. "You Can See Everything", ABD vizyon tarihi 16 Ekim 2026. [a24films.com](https://a24films.com/films/you-can-see-everything)
16. Mars Media / Filmartı Film. "Her Şey Ortada (You Can See Everything)", vizyon tarihi 30 Ekim 2026. [marsmedia.com.tr](http://www.marsmedia.com.tr/filmler/her-sey-ortada)

Görseller: kapak fotoğrafı Dumb Starbucks önündeki kuyruk, 9 Şubat 2014, Shelby Asistio, CC BY-SA 2.0; Fielder portresi ve çekim izni levhası Northwest, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons). Zaman çizelgesi: kafa1milyon.com.


---

Tamamı ve sesli anlatım: https://kafa1milyon.com/yazi/absurt-mizahin-ustasi-nathan/